Testis Kanseri

Genel Bakış

Testis kanseri, erkek üreme bezlerinden olan testislerde (er bezlerinde) başlayan bir kanser türüdür. Testisler, sperm üretiminden ve erkeklik hormonu olan testosteronun salgılanmasından sorumludur. Testis kanseri, erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir bir hastalıktır.

Testis kanseri, tüm kanserler arasında nadir görülen bir hastalıktır; ancak 15-35 yaş arası genç erkeklerde en sık rastlanan kanser türlerinden biridir.

Çoğunlukla 15-35 yaş arası erkekleri etkiler, ancak bebeklikten ileri yaşa kadar her dönemde görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Testiste ele gelen ağrısız sert bir şişlik veya yumru
• Testiste büyüme veya şekil değişikliği
• Testiste ağrı veya rahatsızlık hissi
• Kasık veya alt karın bölgesinde ağırlık veya künt bir ağrı
• Nadiren meme dokusunda büyüme veya hassasiyet

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda testis kanseri çok nadirdir; ancak testiste şişlik, kızarıklık veya ağrı fark edilirse mutlaka bir çocuk doktoruna başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşlarda daha az görülmekle birlikte, testiste ağrısız şişlik, ele gelen sertlik veya kasık ağrısı gibi belirtiler yaşlılarda da ciddiye alınmalı ve doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Testis kanserinin kesin nedeni bilinmemektedir.
• Testis hücrelerinin genetik yapısında meydana gelen değişiklikler, hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasına ve tümör oluşumuna yol açabilir.

Risk faktörleri

• İnmemiş testis (testislerden birinin veya her ikisinin torbalara inmemesi)
• Ailede testis kanseri öyküsü olması
• Daha önce testis kanseri geçirmiş olmak
• Klinefelter sendromu gibi bazı genetik durumlar
• Sigara kullanımı ve aşırı kilo (obezite) bazı çalışmalarda risk artışıyla ilişkilendirilmiştir

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Testiste ele gelen yeni bir sertlik veya şişlik
• Testisin boyutunda veya şeklinde belirgin bir değişiklik
• Testiste sürekli veya giderek artan ağrı
• Kasık veya alt karın bölgesinde geçmeyen ağrı veya ağırlık hissi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli kontrol amacıyla testis muayenesi yaptırmak için aile hekiminize başvurabilirsiniz.
• Testis kanseri tedavisi görmüş kişiler, doktorlarının önerdiği kontrol planına uymalıdır.

Tanı

Doktor önce fizik muayene yapar, ardından tanıyı doğrulamak için görüntüleme ve kan testleri isteyebilir. Tanı sürecinde Sağlık Bakanlığı'nın belirlediği standart uygulamalar izlenir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Testislerin elle muayenesi
• Testis ultrasonu: Testisin iç yapısını görüntüleyen, ağrısız bir yöntem
• Kan testleri: Bazı tümör belirteçlerinin (kanser hücrelerinin ürettiği maddeler) ölçümü
• Bilgisayarlı tomografi (BT) gibi ileri görüntüleme yöntemleri, hastalığın yayılıp yayılmadığını değerlendirmek için gerekebilir

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç gün sürer. Doktorunuz size her adımı ayrıntılı biçimde anlatacak ve sonuçları sizinle paylaşacaktır. Erken tanı, tedavinin başarısı için büyük önem taşır.

Tedavi

Testis kanseri, modern tıpta en başarılı şekilde tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Tedavi planı; kanserin türüne, evresine ve kişinin genel sağlık durumuna göre kişiselleştirilir. Genellikle cerrahi, kemoterapi (ilaç tedavisi) ve radyoterapi (ışın tedavisi) gibi yöntemler kullanılır.

Evde kişisel bakım

• Tedavi süresince doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli olarak gidin.
• Sigara ve alkol kullanımından uzak durun.
• Herhangi bir yeni veya şüpheli belirtiyi hemen sağlık ekibinize bildirin.

Tıbbi tedaviler

Cerrahi müdahale, kanserli dokunun ve gerektiğinde etkilenen testisin çıkarılmasını içerir. Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek veya çoğalmasını durdurmak için ilaç kullanılan sistemik bir tedavidir. Radyoterapi ise yüksek enerjili ışınlarla tümör hücrelerini hedef alır. Hangi tedavinin uygulanacağına, hastanın durumuna göre yalnızca uzman doktor karar vermelidir. İlaç isimleri ve dozları kesinlikle doktor tarafından belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tedavinin ilk adımı genellikle cerrahidir: Kasık bölgesinden yapılan küçük bir kesi ile etkilenen testis çıkarılır. Bu işlem, hem tanıyı kesinleştirir hem de kanserin yayılma riskini azaltır. Sağlıklı kalan testis, sperm üretimini ve erkeklik hormonu üretimini genellikle tek başına sürdürebilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sonrası günlük yaşama dönüş zaman alabilir; ancak çoğu kişi kısa sürede normal hayatına devam eder. Düzenli doktor kontrolü ve öz bakım, sağlığınızı korumanın anahtarıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Testislerinizi ayda bir kez kendiniz muayene edin.
• Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Düzenli egzersiz yapın; ancak yeni bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.
• Stresten uzak durmaya çalışın ve yeterli uyuyun.

Diyet ve egzersiz

Meyve, sebze ve tam tahıllardan zengin bir beslenme ile haftanın çoğu günü yapılan hafif veya orta yoğunlukta egzersiz, iyileşme sürecini destekler. Aşırı yorucu aktivitelerden kaçının ve doktorunuzun önerilerine uyun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tanısı almak ve tedavi görmek duygusal olarak zorlayıcı olabilir. Kaygı, üzüntü, korku veya belirsizlik hissetmek tamamen normaldir. Bu duygularla başa çıkmak için destek istemek güçlülüktür, zayıflık değildir.

Önleme

Testis kanserini tamamen önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Ancak düzenli kendi kendine muayene ve risk faktörlerinin bilinmesi, hastalığın erken yakalanmasına yardımcı olur.

Aşılar

Testis kanserini önleyen bir aşı henüz bulunmamaktadır.

Tarama programları

Toplum genelinde rutin bir testis kanseri taraması önerilmez; ancak inmemiş testis öyküsü gibi risk faktörleri olan kişiler, düzenli olarak doktor kontrolüne gitmelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tedavi edilmediğinde, kanser hücreleri lenf düğümlerine veya kan yoluyla akciğer, karaciğer, kemik gibi uzak organlara yayılabilir.
• İleri evre testis kanseri, hayati risk oluşturabilir ve tedavisi daha karmaşık hale gelebilir.

Uzun vadeli görünüm

Testis kanseri, erken teşhis edildiğinde en yüksek tedavi başarı oranlarından birine sahiptir. Tedavi sonrası çoğu birey sağlıklı ve normal bir yaşam sürer. Unutmayın: Erken teşhis hayat kurtarır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.