Tiroid Kanseri Nedir?

Genel Bakış

Tiroid kanseri, boynun ön tarafında bulunan ve kelebek şeklindeki tiroid bezinin hücrelerinde başlayan bir kanserdir. Tiroid bezi, vücudun enerji kullanımını, kalp atışını ve sıcaklığını düzenleyen hormonlar üretir. Tiroid kanserinde bu hücreler kontrolsüz şekilde çoğalır ve bir tümör oluşturur. Erken teşhis edildiğinde tedavi başarısı çok yüksektir.

Tiroid kanseri, diğer kanser türlerine göre nadirdir; ancak son yıllarda görülme sıklığı artmıştır. Bu artışın büyük bölümü daha iyi görüntüleme yöntemleri ve erken teşhisten kaynaklanmaktadır.

Tiroid kanseri her yaşta görülebilir, ancak en sık 30-60 yaş arasında ortaya çıkar. Kadınlarda erkeklerden yaklaşık 3 kat daha sık görülür. Çocukluk döneminde radyasyona maruz kalanlar veya ailesinde tiroid kanseri öyküsü olanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boynun ön tarafında hissedilen veya görülen yumru ya da şişlik
• Ses kısıklığı veya seste değişiklik
• Yutma güçlüğü
• Nefes alma zorluğu
• Belirgin bir nedeni olmayan boyun veya boğaz ağrısı
• Boyun lenf bezlerinde büyüme

Çocuklarda belirtiler

• Boyunda ağrısız bir şişlik veya yumru
• Seste değişiklik veya ses kısıklığı
• Yutma güçlüğü
• Boyunda büyümüş lenf bezleri

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Boyunda hızla büyüyen kitle
• Ses kısıklığı ve nefes darlığı daha belirgin olabilir
• Yutma zorluğu
• Sırt, kemik veya göğüs ağrısı gibi hastalığın yayılmasına bağlı belirtiler

Nedenler

Ana nedenler

• Tiroid kanserinin kesin nedeni çoğu hastada bilinmemektedir.
• Sağlıklı hücrelerdeki DNA hasarı hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına yol açabilir.
• Bazı genetik değişiklikler ve kalıtsal sendromlar ailesel tiroid kanserlerine neden olabilir.

Risk faktörleri

• Özellikle çocukluk döneminde baş ve boyun bölgesine radyasyon maruziyeti
• Ailede tiroid kanseri veya bazı genetik hastalıkların varlığı
• İyot eksikliği veya aşırı iyot alımı (bazı tiplerle ilişkilendirilmiştir)
• Kadın cinsiyet
• Yaşın ilerlemesi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Boynunuzda yeni bir yumru fark ederseniz
• Sesiniz haftalardır kısıksa
• Yutma veya nefes alma güçlüğü yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ailenizde tiroid kanseri öyküsü varsa, kontrol için aile hekiminize veya bir iç hastalıkları uzmanına başvurun.
• Daha önce iyi huylu tiroid nodülü tanısı aldıysanız önerilen takip aralıklarına uyun.

Tanı

Doktorunuz önce boynunuzu elle muayene eder. Ardından tiroid ultrasonu, kan testleri ve gerekirse ince iğne biyopsisi ile tanı konulur. Kesin tanı genellikle biyopsi örneğinin laboratuvarda incelenmesiyle konur.

Yapılabilecek testler

• Tiroid ultrasonu
• Tiroid fonksiyonlarını gösteren kan testleri
• İnce iğne aspirasyon biyopsisi (hücre örneği alma)
• Gerekirse bilgisayarlı tomografi veya MR gibi görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

İnce iğne biyopsisi poliklinik ortamında yapılır ve birkaç dakika sürer. İşlem sırasında hafif bir acı veya basınç hissedebilirsiniz. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Tanıdan sonra doktorunuz hastalığın evresini ve tedavi seçeneklerini sizinle detaylı olarak paylaşır.

Tedavi

Tiroid kanseri tedavisi, kanserin türüne, evresine ve kişinin genel sağlık durumuna göre kişiselleştirilir. Amaç kanserli dokuyu tamamen ortadan kaldırmak, hastalığın tekrarlamasını önlemek ve yaşam kalitesini korumaktır. Çoğu hastada ilk tedavi seçeneği cerrahidir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrol tarihlerine uyun.
• Boynunuzdaki herhangi bir değişikliği düzenli olarak takip edin ve fark ederseniz bildirin.
• Verilen hormon ilacını doktorunuzun önerdiği şekilde her gün alın.

Tıbbi tedaviler

Ameliyatla tiroid bezinin tamamı veya bir kısmı çıkarılabilir. Ameliyat sonrası, kaybedilen hormonların yerine konması için günlük tiroid hormon ilacı kullanmanız gerekebilir. İhtiyaç hâlinde radyoaktif iyot tedavisi uygulanabilir; bu tedavi, kalan kanser hücrelerini yok etmek için kullanılır. Daha ileri evrelerde dışarıdan radyasyon tedavisi, hedefe yönelik tedaviler veya kemoterapi de planlanabilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tiroid kanserinde cerrahi en yaygın ve en etkili tedavi yöntemidir. Ameliyatta tiroid bezi kısmen veya tamamen çıkarılır. Hastalık boyun lenf bezlerine yayılmışsa, bu lenf bezleri de temizlenebilir.

Bu durumla yaşamak

Tiroid kanseri tedavisinden sonra normal hayata dönmek genellikle mümkündür. Tiroid bezinin alınması durumunda ömür boyu tiroid hormon ilacı kullanmanız gerekir. Bu ilacı düzenli kullanmak, enerjinizin ve vücut fonksiyonlarınızın sağlıklı kalması için çok önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli doktor kontrollerinizi ihmal etmeyin.
• Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Uyku düzeninize dikkat edin ve yeterince dinlenin.
• Stresten uzak durmaya çalışın, gerekiyorsa destek alın.

Diyet ve egzersiz

Tiroid kanseri tedavisi sonrası özel bir diyet genellikle gerekmez. Ancak radyoaktif iyot tedavisi planlanıyorsa doktorunuz iyot kısıtlaması önerebilir. Düzenli yürüyüş ve hafif egzersizler, hem fiziksel gücünüzü artırır hem de ruh hâlinize iyi gelir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser tanısı almak ve tedavi süreci kaygı, üzüntü ve stres yaratabilir. Bu duygular çok normaldir. Psikolojik destek almak, duygularınızı paylaşmak ve kendinize zaman ayırmak bu süreçte size yardımcı olabilir. Eğer kendinize zarar verme düşünceleriniz olursa lütfen hemen 112’yi arayın veya bir ruh sağlığı uzmanına başvurun.

Önleme

Tiroid kanserini tamamen önlemenin kesin bir yolu yoktur. Ancak çocukluk döneminde gereksiz radyasyon maruziyetinden kaçınmak, iyot açısından dengeli beslenmek ve ailesinde risk olan kişilerin düzenli doktor kontrolüne gitmesi erken tanıya yardımcı olur.

Aşılar

Tiroid kanserini önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı tarafından önerilen, toplum genelini kapsayan rutin bir tiroid kanseri tarama testi yoktur. Yüksek riskli bireylerin doktor değerlendirmesiyle izlenmesi daha doğrudur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Hastalık boyun lenf bezlerine yayılabilir.
• İleri evrelerde akciğer, kemik veya karaciğer gibi uzak organlara sıçrayabilir.
• Nefes borusu veya yemek borusuna baskı yaparak ciddi solunum ve yutma sorunlarına yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Umudunuzu koruyun. Tiroid kanseri, en başarılı tedavi edilebilen kanser türlerinden biridir. Özellikle erken evrede fark edilen hastalarda iyileşme oranı çok yüksektir. Doğru tedavi ve düzenli takip ile sağlıklı ve uzun bir yaşam sürmeniz mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.