Tiroid ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Tiroid, boynunuzun ön kısmında bulunan ve vücudunuzun enerji kullanımını, kalp atışını ve sindirim sistemini düzenleyen hormonlar üreten küçük bir bezdir. Tiroid bezi çok fazla veya çok az hormon ürettiğinde, sindirim sistemini etkileyerek mide bulantısına yol açabilir. Bu bulantı tek başına görülebilir veya başka tiroid belirtileriyle birlikte olabilir.

Mide bulantısı, tiroid bozukluklarının en sık görülen belirtisi değildir. Ancak tiroid hormon dengesizlikleri, özellikle hipertiroidi (aşırı çalışan tiroid) ve bazı tiroid iltihaplanmaları sırasında bulantı ve kusma görülebilir. Kesin sıklığı bilinmemekle birlikte, tiroid hastalıklarında görülen sindirim şikayetleri arasında bulantı önemli bir yere sahiptir.

Tiroid hastalıkları her yaşta ve cinsiyette görülebilir. Ancak özellikle kadınlarda daha sık rastlanır. Ailede tiroid hastalığı öyküsü olanlarda, otoimmün hastalığı olanlarda ve ileri yaşlarda daha sık ortaya çıkabilir. Çocuklarda da görülmekle birlikte belirtiler yetişkinlerden farklı olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide bulantısı ve kusma
• İştah değişiklikleri (artma veya azalma)
• Kilo alma veya kilo verme
• Kalp çarpıntısı, sinirlilik ve titreme (tiroid fazla çalışıyorsa)
• Yorgunluk, halsizlik ve depresif his (tiroid az çalışıyorsa)
• Karın ağrısı veya hazımsızlık hissi
• Soğuk veya sıcak havalara tahammülsüzlük

Çocuklarda belirtiler

• Büyüme ve gelişme geriliği
• Okul başarısında düşme, dikkat eksikliği
• İştahsızlık ve bulantı
• Huzursuzluk veya aşırı yorgunluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bulantı ve iştahsızlık daha belirgin olabilir
• Halsizlik ve düşme eğilimi
• Unutkanlık, dalgınlık
• Kalp ritim bozuklukları daha sık eşlik edebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Hipertiroidi (tiroid bezinin aşırı hormon üretmesi) – bulantı ve kusmaya yol açabilir.
• Hipotiroidi (tiroid bezinin az hormon üretmesi) – sindirim yavaşladığı için bulantıya neden olabilir.
• Tiroidit (tiroid bezinin iltihabı) – örneğin doğum sonrası tiroidit veya viral tiroidit.
• Tiroid krizi (aşırı aktif tiroidin ciddi bir komplikasyonu) – acil bir durumdur.
• Tiroid ilaçları veya aşırı iyot alımı gibi tedaviye bağlı faktörler.

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• Ailede tiroid hastalığı öyküsü
• Otoimmün hastalıklar (tip 1 diyabet, çölyak hastalığı gibi)
• Daha önce tiroid ameliyatı veya radyoterapi almış olmak
• İyot eksikliği veya fazlası

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Birkaç gündür süren ve giderek kötüleşen bulantı
• Kusma nedeniyle ağızdan sıvı alamamak
• Kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı, şiddetli halsizlik ile birlikte görülen bulantı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bulantı haftalardır sürüyor ve kilo değişimi, yorgunluk, çarpıntı gibi belirtiler eşlik ediyor.
• Tiroid hastalığınız var ve tedavinize rağmen bulantı devam ediyor.
• Ailenizde tiroid hastalığı varsa ve bu tür belirtiler yaşıyorsanız.

Tanı

Tiroid hastalığını teşhis etmek için doktor önce şikayetlerinizi dinler, ailenizdeki tiroid hastalığını sorar ve boynunuzdaki tiroid bezini elle muayene eder. Ardından kan testleri yapılır. Gerekirse görüntüleme testleri de istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Tiroid uyarıcı hormon (TSH) kan testi
• Serbest T4 ve T3 hormon düzeyleri
• Tiroid antikorları (otoimmün tiroid hastalığı şüphesinde)
• Tiroid ultrasonu (nodül veya iltihap aramak için)

Randevunuzda neler beklenir

Testler için aç karnına olmanız gerekebilir; doktorunuz size söyleyecektir. Kan örneği kolunuzdan alınır, birkaç dakika sürer. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuçları sizinle paylaşarak size özel bir tedavi planı oluşturur.

Tedavi

Tiroid kaynaklı bulantının tedavisi altta yatan soruna bağlıdır. Amaç, tiroid hormonlarını vücut için normal seviyelere getirmektir. Tedavi; ilaçlar, radyoaktif iyot veya bazı durumlarda cerrahi olabilir. Bulantı, tiroid fonksiyonu normale döndükçe genellikle iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Az ve sık yemek; aç kalmaktan kaçınmak
• Yağlı, baharatlı ve ağır yemeklerden geçici olarak uzak durmak
• Bol su içmek; kusma varsa sıvı alımına dikkat etmek
• Doktor önerisi olmadan iyot takviyesi almamak
• Dinlenmek ve stresten uzak durmak

Tıbbi tedaviler

Tedavide kullanılan yaklaşımlar; tiroidin aşırı çalışmasını baskılayan ilaçlar, tiroid eksikliğinde eksik hormonu yerine koyan ilaçlar, tiroid bezinin fazla hormon üretimini azaltan radyoaktif iyot tedavisi ve gerekli durumlarda cerrahidir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna doktorunuz karar verir. İlaçlar önerildiği şekilde düzenli kullanılmalı, doz ve süre doktor tarafından ayarlanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tiroid bezinde nodül, kanser şüphesi veya ilaçlarla kontrol altına alınamayan büyük bir bez varsa doktorunuz cerrahi önerebilir. Ameliyat sonrası bazı hastaların ömür boyu tiroid ilacı kullanması gerekir. Bu karar yetkili bir endokrinoloji cerrahı tarafından değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Tiroid hastalığıyla yaşamak çoğu zaman sürekli bir dengeyi gerektirir. İlaçlarınızı düzenli almak, doktor kontrollerini aksatmamak ve belirtilerinizi takip etmek bulantı gibi şikayetlerin kontrolüne yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve yeterli dinlenme
• Stres yönetimi; yoga, meditasyon veya nefes egzersizleri
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Tiroid ilaçlarını her gün aynı saatte almak (doktorunuzun önerdiği şekilde)

Diyet ve egzersiz

Genel olarak dengeli ve sağlıklı beslenmek önemlidir. İyot içeren besinler (örneğin deniz ürünleri ve iyotlu tuz) normal şartlarda beslenmede yer alır; ancak aşırı iyot takviyesi tiroidi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle doktorunuza danışmadan iyot hapları kullanmayın. Yürüyüş ve hafif egzersiz, metabolizmayı düzenlemeye ve enerji vermeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak kaygı, depresyon ve yorgunluk hissine yol açabilir. Bulantı ve diğer belirtiler sosyal yaşamı kısıtlayabildiğinde bu duygular artabilir. Bu çok normaldir; ancak bu duygularla başa çıkmak için doktorunuzdan, çevrenizden veya bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Önleme

Tiroid hastalıklarının çoğu önlenebilir değildir çünkü genetik ve bağışıklık sistemiyle ilişkilidir. Ancak belirtileri erken fark etmek ve düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak, hastalığın ilerlemesini ve bulantı gibi komplikasyonları önleyebilir.

Aşılar

Tiroid hastalığından korunmak için spesifik bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Ailesinde tiroid hastalığı olan veya tiroid hastalığı riski taşıyan bireyler düzenli kontrol yaptırmalıdır. Tüm sağlıklı bireyler için rutin tiroid taraması önerilmez; ancak doktorunuz risk durumunuza göre test isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp ritim sorunları ve kalp yetmezliği
• Kemik erimesi ve kırık riski
• Şiddetli su kaybı ve elektrolit dengesizliği
• Çocuklarda zeka ve büyüme gelişiminde gerilik
• Tiroid krizi (nadiren, hayatı tehdit eden bir durum)

Uzun vadeli görünüm

Tiroid hastalıkları tedavi edilmesi gereken, ancak iyi yönetildiğinde normal bir yaşam sürmeyi sağlayan hastalıklardır. Bulantı, tiroid fonksiyonları düzeldikçe çoğu zaman azalır veya tamamen geçer. Erken teşhis ve doğru tedavi ile başarılı sonuçlar almak her zaman mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.