Pelvik Taban Egzersizleri: İdrar Kaçırma ve Kontrol Rehberi

Genel Bakış

Pelvik taban egzersizleri, idrarı kontrol etmeye yardımcı olan ve mide, bağırsak ve mesane gibi organları altta tutan kasları güçlendiren hareketlerdir. Bu egzersizler bazen 'Kegel egzersizi' olarak da bilinir ve idrar kaçırma şikayetini azaltmak için çok etkilidir.

İdrar kaçırma, her yaşta görülebilen yaygın bir sağlık sorunudur. Dünyada milyonlarca insanı etkiler ve özellikle kadınlarda daha sıktır.

Herkesi etkileyebilir; ancak doğum yapmış kadınlarda, menopoz dönemindeki kadınlarda, prostat ameliyatı geçiren erkeklerde ve ileri yaştaki bireylerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürürken, hapşırırken, gülerken ya da koşarken istemsiz idrar kaçırma
• Aniden gelen ve güçlü idrar yapma hissi
• Tuvalete yetişemeden idrarın gelmesi
• Gece idrara çıkmak için uyanmak (noktüri)
• Mesane tam boşalmıyormuş hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda idrar kaçırma genellikle uykuda veya gülme, öksürme gibi anlarda görülebilir.
• 5 yaşından sonra tekrarlayan gündüz idrar kaçırması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda kas zayıflığına bağlı eforla idrar kaçırma
• Ani idrar hissi ve tuvalete yetişememe
• Kullanılan ilaçların idrar kaçırmayı artırabilmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Pelvik taban kaslarının zayıflaması (gebelik, doğum veya yaşlanma nedeniyle)
• Menopoz sonrası östrojen azalması
• Prostat ameliyatı veya radyoterapinin etkileri
• Aşırı kilo ve kronik öksürük (mesaneye baskı yapar)
• İdrar yolu enfeksiyonları
• Bazı ilaçlar (idrar söktürücüler gibi)

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• Çok sayıda doğum yapmış olmak
• Vajinal doğum yapmış olmak
• Obezite
• Sigara kullanımı
• Pelvik bölge operasyonları geçirmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrar kaçırma aniden başladıysa ve yüksek ateşle birlikteyse
• İdrarda kan görüyorsanız
• İdrar yapamıyorsanız, karın şişkinliği ve ağrı varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar kaçırma günlük yaşamı ve uykuyu etkilemeye başladıysa
• Birkaç haftadır pelvik taban egzersizi yapmanıza rağmen düzelme yoksa
• Gece sık idrara kalkma sorununuz varsa

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler, ardından karın ve pelvik muayene yapabilir. İdrar tahlili, mesane günlüğü ve gerekirse ultrason gibi testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (enfeksiyon veya kan için)
• Mesane günlüğü (24 saatlik idrar alışkanlıklarını kaydetme)
• Ultrasonografi (mesane ve böbrek görüntüleme)
• Ürodinami (mesanenin doldurma ve boşaltma fonksiyonunu ölçen özel test)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz, öksürürken veya karnı kasarken idrar kaçırıp kaçırmadığınızı görmek isteyebilir. Bu, tanıyı doğrulamak ve egzersizin öğretilmesi için önemlidir.

Tedavi

İdrar kaçırma tedavisinde ilk adım yaşam tarzı değişiklikleri ve pelvik taban egzersizleridir. Bu egzersizler, kasları güçlendirerek kontrol sağlar ve birçok kişide ameliyata gerek kalmadan iyileşme sağlar.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban egzersizlerini günde en az 3 kez, tekrarlı şekilde yapın
• Kilonuzu kontrol altında tutun; fazla kilo mesane baskısını artırır
• Kabızlıktan kaçının, lifli gıdalar tüketin
• İdrarınızı tutma alışkanlığını uzun süre sürdürmeyin
• Sigara içiyorsanız bırakmak idrar kaçırmayı azaltabilir

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, pelvik taban egzersizleriyle birlikte bazı ilaçlar, biyogeribildirim (kas aktivitesini gösteren cihaz desteği), elektrik stimülasyonu veya idrar kaçırmayı azaltan özel cihazlar önerebilir. Bu tedaviler kişiye özeldir ve mutlaka doktor kontrolünde uygulanmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzersiz, yaşam tarzı değişiklikleri ve diğer tedaviler sonuç vermezse, doktorunuz mesane boynuna destek veren veya idrarı tutmaya yardımcı bir cerrahi girişim önerebilir. Ameliyat çoğu zaman son alternatif olarak düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Günlük hayatınızda pelvik taban egzersizlerini rutininize ekleyin: diş fırçalarken, trafikte beklerken veya televizyon izlerken yapabilirsiniz. Gerektiğinde idrar emici ped kullanmak da sosyal hayatınızı rahatlatır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın; yürüyüş, yüzme ve yoga gibi aktiviteler faydalıdır
• Kafein ve asitli içecekleri günde 1-2 ile sınırlandırın
• Akşam saatlerinde idrar söktürücü içeceklerden kaçının
• Stresten uzak durun, nefes egzersizleri deneyin

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir kiloda kalmak ve kabızlığı önlemek pelvik tabana çok iyi gelir. Bol su içmek mesane temizliğini destekler; ancak akşam fazla su içmek gece uyanmalara neden olabilir. Düzenli yürüyüş ve aerobik egzersizler, idrar kontrolünü iyileştiren kasları çalıştırır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar kaçırma utanç ve kaygı yaratabilir, sosyal izolasyona yol açabilir. Bu durum bir hastalıktır ve utanılacak tarafı yoktur. Düzenli egzersizler ve doktor desteğiyle iyileşme mümkündür, kendinize zaman tanıyın.

Önleme

Evet, özellikle doğum sonrası ve yaşlanmayla gelen zayıflamalarda pelvik taban egzersizleriyle idrar kaçırma önemli ölçüde önlenebilir. Ayrıca sağlıklı kilo, kronik öksürüğün tedavisi ve kabızlıktan kaçınma da riskinizi azaltır.

Aşılar

İdrar kaçırmayı doğrudan önleyen bir aşı şu anda bulunmuyor. Ancak Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği zatürre ve grip aşıları, öksürüğe bağlı kaçırma şikayetini dolaylı yoldan azaltabilir.

Tarama programları

Genel toplumda rutin bir tarama testi yoktur; ancak doğum sonrası veya menopoz döneminde doktorunuz pelvik kas gücünüzü değerlendirebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte kızarıklık, tahriş ve mantar enfeksiyonları
• İdrar yolu enfeksiyonları
• Sosyal izolasyon ve depresyon
• Düşme riski (gece sık tuvalete kalkma)

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu: İdrar kaçırma büyük ölçüde tedavi edilebilir bir sorundur. Pelvik taban egzersizlerini düzenli yaptığınızda ve doktorunuzun önerilerine uyduğunuzda önemli düzelme görülür. Süreç zaman alabilir, ancak moralinizi yüksek tutun.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.