Kemik sintigrafisi

Genel Bakış

Kemik sintigrafisi (kemik taraması olarak da bilinir), vücuttaki kemiklerin detaylı görüntülerini elde etmek için kullanılan bir nükleer tıp görüntüleme yöntemidir. Bu işlem sırasında kolunuzdaki bir damara çok az miktarda radyoaktif madde (tracer) enjekte edilir. Bu madde kemiklerinizde toplanır ve özel bir kamera ile kemiklerinizin görüntüleri alınır. Kemik sintigrafisi, kemiklerdeki iltihap, kırık, enfeksiyon veya tümör gibi anormal durumları tespit etmeye yardımcı olur.

Kemik sintigrafisi, belirli kemik sorunlarını değerlendirmek için yaygın olarak kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Her yıl binlerce kişiye uygulanmaktadır, ancak her hasta için gerekli değildir; doktorunuz sadece gerekli gördüğünde ister.

Kemik sintigrafisi her yaş grubundaki hastalara uygulanabilir. Özellikle nedeni bilinmeyen kemik ağrısı, kanserin kemiğe yayılıp yayılmadığının araştırılması, kemik enfeksiyonu (osteomiyelit) şüphesi veya spor yaralanmaları gibi durumlarda istenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Geçmeyen veya giderek kötüleşen kemik ağrısı
• Kemiklerde hassasiyet ve şişlik
• Açıklanamayan ateş (enfeksiyon belirtisi olabilir)
• Kemikte hissedilen yumru veya kitle

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda huzursuzluk, topallama, yürüme isteksizliği
• Kemiklerde hassasiyet veya ağrı (çocuk belli edemeyebilir)
• Ateş, halsizlik

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı bireylerde düşme sonrası kalça, sırt veya bacak ağrısı
• Kemik erimesi (osteoporoz) nedeniyle oluşan stress kırıkları
• Geçmeyen sırt ağrısı

Nedenler

Ana nedenler

• Bir kemik sintigrafisi yapılmasının nedeni; kemik ağrısının kaynağını bulmak, kırık, enfeksiyon, tümör veya iltihap gibi durumları saptamaktır.

Risk faktörleri

• Hamilelik ve emzirme dönemi (radyoaktif madde bebeğe zarar verebilir, bu nedenle doktorunuza mutlaka bildiriniz)
• Radyoaktif maddeye karşı alerji öyküsü (çok nadir)
• Böbrek yetmezliği (maddenin atılımını etkileyebilir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Geçmeyen ve giderek şiddetlenen kemik ağrısı
• Bir düşme veya darbe sonrası şiddetli şişlik, morarma ve hareket kısıtlılığı
• Ateşle birlikte kemik ağrısı (enfeksiyon belirtisi olabilir)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Daha önce tanı konulmuş bir kanserin kemiklere yayılıp yayılmadığını kontrol ettirmek için (doktorunuz önerdiğinde)
• Kemik erimesi tedavisinin takibi amacıyla
• Spor yaralanmaları sonrası iyileşmeyen ağrılar

Tanı

Kemik sintigrafisi, bir tanı yöntemi olup, doktorunuz sizin belirtilerinize ve fizik muayene bulgularına dayanarak bu tetkiki ister. İşlem sırasında elde edilen görüntüler radyolog veya nükleer tıp uzmanı tarafından değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Kemik sintigrafisi (nükleer kemik taraması)
• Gerektiğinde, daha detaylı inceleme için bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

İşlem öncesinde özel bir hazırlık genellikle gerekmez. Randevu günü kolunuzdaki bir damara radyoaktif madde enjekte edilir. Enjeksiyondan sonra yaklaşık 2-3 saat beklemeniz istenir. Bu sürede bol su içmeniz önerilir (maddenin vücuttan atılmasına yardımcı olur). Daha sonra özel bir kameranın bulunduğu odada, yaklaşık 30-45 dakika süren görüntüleme yapılır. Hiçbir ağrı hissetmezsiniz. İşlem sonrası günlük aktivitelerinize hemen dönebilirsiniz.

Tedavi

Kemik sintigrafisi bir tedavi değil, tanı yöntemidir. Tedavi, bu testin sonucunda bulunan kemik sorununa yönelik olarak planlanır. Örneğin; kırık varsa alçıya alma, enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi, tümör varsa kemoterapi veya radyoterapi gibi uygun tedavi doktorunuz tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• İşlem öncesi ve sonrası bol su için (en az 2-3 litre).
• İşlem günü kafeinli içeceklerden (kahve, çay, kola) kaçının.
• İşlem sonrası 24 saat boyunca hamileler ve küçük çocuklarla yakın temastan kaçının (önlem amaçlı).

Tıbbi tedaviler

Kemik sintigrafisi sonucunda saptanan soruna göre doktorunuz çeşitli tedavi yöntemleri uygulayabilir. Bunlar arasında ilaç tedavisi, fizik tedavi, cerrahi müdahale veya onkolojik tedaviler (kanser durumunda) yer alabilir. Tedavi planı kişiye özeldir ve mutlaka uzman hekim tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda, örneğin kırıkların düzeltilmesi, tümörün cerrahi olarak çıkarılması veya iltihaplı dokunun temizlenmesi amacıyla cerrahi müdahale gerekebilir. Bu karar, hastanın genel sağlık durumu ve tanıya bağlı olarak doktor tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Kemik sintigrafisi sonrası herhangi bir kısıtlama yoktur. Normal günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz. Ancak test sonucunuzu doktorunuzla görüşmeyi unutmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (doktorunuzun önerdiği şekilde).
• Kalsiyum ve D vitamini açısından zengin beslenin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Düşme riskinizi azaltmak için evde güvenlik önlemleri alın.

Diyet ve egzersiz

Kemik sağlığınız için kalsiyumdan zengin besinler (süt, yoğurt, peynir, yeşil yapraklı sebzeler) tüketin ve yeterli D vitamini almak için güneş ışığından faydalanın. Hafif tempolu yürüyüş, yüzme gibi kemiklere fazla yük bindirmeyen egzersizler önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kemik sintigrafisi yaptırma nedeni genellikle ciddi bir sağlık sorunudur. Bu durum kaygı ve strese yol açabilir. Duygularınızı ailenizle veya bir uzmanla paylaşın. Unutmayın, erken tanı birçok hastalıkta tedavi şansını artırır.

Önleme

Kemik sintigrafisi bir test olduğu için önlenmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Ancak kemik sağlığınızı koruyarak bu testi gerektirecek sorunların ortaya çıkmasını azaltabilirsiniz.

Tarama programları

Risk grubundaysanız (örneğin, kanser hastasıysanız veya ailede kemik kanseri öyküsü varsa) doktorunuz düzenli aralıklarla kemik sintigrafisi isteyebilir. Bu bir tarama amaçlıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Testten kaynaklanan bir komplikasyon riski yoktur. Ancak test edilen kemik sorunu tedavi edilmezse, durum ilerleyebilir.
• Tedavi edilmeyen kemik enfeksiyonu kemiğin hasar görmesine ve yayılmasına neden olabilir.
• Tedavi edilmeyen kemik tümörleri büyüyerek diğer organlara yayılabilir.

Uzun vadeli görünüm

Kemik sintigrafisi, kemik sorunlarını erken dönemde tespit etmede çok değerli bir araçtır. Erken tanı sayesinde çoğu durumda başarılı tedavi mümkündür. Sağlık Bakanlığı onaylı merkezlerde deneyimli uzmanlar eşliğinde yapılan bu tetkik, güvenli ve etkili bir yöntemdir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.