Echocardiogram patient guide

Genel Bakış

Ekokardiyografi (kısaca 'eko'), kalbin ultrason dalgaları ile görüntülenmesidir. Ses dalgaları kullanılarak kalbin canlı görüntüleri elde edilir; bu sayede kalbin yapısı, büyüklüğü, duvar kalınlığı, kapakçıkların çalışması ve kan akışı değerlendirilir. Ağrısız ve radyasyon içermeyen bir tetkiktir.

Ekokardiyografi, kalp hastalıklarının değerlendirilmesinde en sık kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biridir. Her yıl milyonlarca kişiye uygulanmaktadır.

Her yaştan insana, bebeklerden yaşlılara kadar uygulanabilir. Özellikle kalp rahatsızlığı belirtileri olan, kalp krizi geçirmiş, yüksek tansiyon veya diyabet gibi risk faktörleri taşıyan kişilere sıkça önerilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüs ağrısı, sıkışma hissi
• Nefes darlığı, özellikle eforla veya yatınca artan
• Çarpıntı (kalbin hızlı veya düzensiz atması)
• Ayak bileklerinde, bacaklarda şişlik (ödem)
• Yorgunluk, halsizlik
• Baş dönmesi veya bayılma

Çocuklarda belirtiler

• Beslenme güçlüğü (bebeklerde emerken çabuk yorulma)
• Morarma (dudak, tırnak yatağında)
• Gelişme geriliği, kilo alamama
• Sık solunum yolu enfeksiyonu

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Eforla artan nefes darlığı
• Göğüs ağrısı (atipik olabilir, sırt veya mideye vurabilir)
• Çarpıntı hissi
• Bayılma veya bayılma hissi
• Bacaklarda şişlik

Nedenler

Ana nedenler

• Ekokardiyografi bir tanı testidir, bu nedenle 'nedenleri' testin kendisiyle ilgili değildir. Test, kalp ve damar hastalıklarının belirtilerini değerlendirmek için istenir.
• En sık istenme nedenleri: kalp krizi şüphesi, kalp kapak hastalığı, kalp yetmezliği, kardiyomiyopati (kalp kası hastalığı), doğuştan kalp hastalıkları, perikardit (kalp zarı iltihabı).

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Yüksek kolesterol
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Sigara kullanımı
• Obezite
• Ailede kalp hastalığı öyküsü
• İleri yaş
• Hareketsiz yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı veya baskı hissi
• Ani nefes darlığı
• Bayılma nöbetleri

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli kalp kontrolü için (örneğin yüksek tansiyon, diyabet gibi risk faktörleri varsa)
• Kalp hastalığı tanısı konmuşsa takip amaçlı
• Ameliyat öncesi değerlendirme

Tanı

Ekokardiyografi, genellikle bir kardiyolog (kalp doktoru) tarafından istenir. Test, ultrason cihazı ile yapılır; ses dalgaları kalpten yansır ve bir görüntü oluşturur. İşlem sırasında göğsünüze jel sürülür ve bir prob gezdirilir.

Yapılabilecek testler

• Transtorasik ekokardiyografi (TTE) – göğüs duvarından yapılan standart test
• Transözofageal ekokardiyografi (TEE) – yemek borusundan prob ile yapılan ayrıntılı test
• Stres ekokardiyografi – egzersiz veya ilaçla kalp yorulduktan sonra yapılan test
• Doppler ekokardiyografi – kan akış hızını ve yönünü değerlendiren test

Randevunuzda neler beklenir

Test genellikle 30-60 dakika sürer. Üzerinizdeki giysileri belden yukarı çıkarmanız istenebilir. Sol yan yatmanız gerekebilir. Göğsünüze jel sürülür, prob hafifçe bastırılarak hareket ettirilir. Sessiz olmanız ve derin nefes alıp vermeniz istenebilir. İşlem sonrasında jeli silerek hemen günlük yaşamınıza dönebilirsiniz.

Tedavi

Ekokardiyografi bir tedavi değil, tanı aracıdır. Test sonuçlarına göre doktorunuz size uygun tedavi planını belirleyecektir. Tedavi, altta yatan kalp hastalığına göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanmak
• Sağlıklı beslenmek (tuz, yağ ve şekeri azaltmak)
• Düzenli fiziksel aktivite (yürüyüş gibi)
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• Stres yönetimi

Tıbbi tedaviler

Kalp hastalığının türüne bağlı olarak kan basıncını düşürücü, kalp ritmini düzenleyici, kan sulandırıcı veya kalp kasını güçlendirici ilaçlar kullanılabilir. İlaç isimleri ve dozları doktor tarafından belirlenir. Ayrıca anjiyoplasti, stent takılması veya kalp pili gibi girişimsel işlemler gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı kalp kapak hastalıklarında, doğuştan kalp deliklerinde veya tıkalı damarların açılmasında cerrahi müdahale gerekebilir. Karar, kardiyolog ve kalp cerrahı tarafından birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

Ekokardiyografi sonrasında herhangi bir kısıtlama yoktur. Testin kendisi hayatınızı etkilemez. Ancak test sonucunda bir kalp hastalığı tespit edilirse, doktorunuzun önerilerine uymanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemek
• Doktorunuzun verdiği randevulara gitmek
• Belirtilerde değişiklik olursa hemen doktora başvurmak
• Aktif bir yaşam sürmek, ancak aşırı yorucu aktivitelerden kaçınmak

Diyet ve egzersiz

Doktorunuzun önerdiği şekilde, kalp dostu bir beslenme düzeni (Akdeniz tipi beslenme) ve düzenli egzersiz (haftada en az 150 dakika orta şiddette aktivite) kalp sağlığını destekler. Egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp testi olmak ve sonuç beklemek kaygı yaratabilir. Endişelerinizi doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin. Gerektiğinde bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz. Unutmayın, çoğu kalp hastalığı tedavi edilebilir veya kontrol altına alınabilir.

Önleme

Ekokardiyografi bir test olduğu için önlenmesi söz konusu değildir. Ancak kalp hastalıklarının bir kısmı sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile önlenebilir veya geciktirilebilir. Düzenli tansiyon ve kolesterol kontrolü, sağlıklı beslenme, sigara kullanmamak ve düzenli egzersiz kalp sağlığını korur.

Aşılar

Kalp hastalıklarına karşı doğrudan bir aşı yoktur. Ancak grip ve zatürre aşıları kalp hastalarında enfeksiyon kaynaklı komplikasyonları önlemek için önerilebilir. Aşı takviminiz için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü varsa veya kalp hastalığı risk faktörleriniz yüksekse doktorunuz düzenli aralıklarla ekokardiyografi önerebilir. Rutin tarama için Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine uyulması önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ekokardiyografi testinin kendisinin ciddi bir yan etkisi yoktur. Ancak test yapılmazsa altta yatan kalp hastalığı ilerleyebilir.
• Tedavi edilmeyen kalp hastalıkları kalp yetmezliği, kalp krizi, ritim bozuklukları ve inme gibi ciddi sorunlara yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Ekokardiyografi, kalp sağlığınız hakkında değerli bilgiler verir. Çoğu durumda erken tanı ve uygun tedavi ile kalp hastalıkları başarıyla yönetilebilir. Test sonucunuz ne olursa olsun, doktorunuz size en iyi tedavi seçeneklerini sunacaktır. Umutlu olun ve sağlığınız için adımlar atın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.