HIDA scan patient guide

Genel Bakış

HIDA taraması, safra kesesi ve safra yollarının çalışmasını gösteren bir nükleer tıp testidir. Bu testte, kolunuza hafif bir iğneyle radyoaktif bir madde verilir ve özel bir kamera ile bu maddenin safra kesesi ve safra yollarındaki hareketi izlenir.

HIDA taraması, her yıl binlerce kişiye uygulanan yaygın bir görüntüleme yöntemidir. Özellikle safra kesesi sorunlarının teşhisinde tercih edilir.

HIDA taraması, safra kesesi veya safra yollarıyla ilgili sorun yaşayan herkese yapılabilir. Çoğunlukla karın ağrısı, mide bulantısı ve sarılık gibi şikayetleri olan hastalarda kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Şiddetli karın ağrısı (özellikle sağ üst bölgede)
• Mide bulantısı ve kusma
• Yemeklerden sonra (özellikle yağlı yiyecekler) artan rahatsızlık
• Sarılık (cilt ve gözlerde sararma)

Çocuklarda belirtiler

• Karın ağrısı (çocuklarda genellikle göbek çevresinde hissedilir)
• İştahsızlık ve kilo kaybı
• Kusma ve halsizlik

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bulanık veya silik karın ağrısı
• Yorgunluk ve iştahsızlık
• Zihin karışıklığı (ileri durumlarda)
• Ateş ve titreme

Nedenler

Ana nedenler

• Safra kesesi iltihabı (kolesistit)
• Safra yolu tıkanıklığı (örn. safra taşı veya tümör)
• Safra kaçağı (karaciğer veya safra yolları ameliyatı sonrası)
• Safra kesesi fonksiyonunun değerlendirilmesi (diskinezi)

Risk faktörleri

• Safra taşı öyküsü
• Obezite
• Hızlı kilo kaybı
• Hamilelik
• Ailede safra kesesi hastalığı öyküsü
• Bazı ilaçlar (örn. hormona tedaviler)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ve sürekli karın ağrısı
• Ateşle birlikte sarılık
• Kusma ve sıvı kaybı belirtileri

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif karın ağrısı hazımsızlık
• Yağlı yemeklerden sonra rahatsızlık
• Doktorunuzun önerdiği takip randevuları

Tanı

HIDA taraması, safra kesesi ve safra yollarının çalışmasını değerlendirmek için kullanılan bir nükleer tıp görüntüleme yöntemidir. Doktorunuz, belirtileriniz ve diğer test sonuçlarına göre bu testi isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• HIDA taraması (hepatobiliyer sintigrafi)
• Kan testleri (karaciğer enzimleri, bilirubin)
• Ultrason (karın bölgesi)

Randevunuzda neler beklenir

Testten önce birkaç saat aç kalmanız gerekebilir. Test sırasında kolunuzdan hafif bir iğneyle radyoaktif madde verilir. Daha sonra özel bir kamera karnınızın üzerinde gezerken bir süre hareketsiz yatarsınız. Test boyunca ağrı olmaz. Sonuçlar genellikle aynı gün veya birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

HIDA taraması sonucuna göre tedavi planlanır. Tedavi, altta yatan soruna bağlıdır. Genellikle ilaç tedavisi veya cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Yağlı yiyeceklerden kaçının
• Bol su için
• Doktorunuzun önerdiği diyeti uygulayın
• Ağrı kesiciler için mutlaka doktorunuza danışın

Tıbbi tedaviler

Safra kesesi iltihabı veya tıkanıklığı durumunda doktorunuz antibiyotikler veya safra asitlerini düzenleyen ilaçlar önerebilir. (Not: Burada ilaç isimleri verilmemiştir.) Ağrı yönetimi için ağrı kesiciler kullanılabilir. Tedaviye rağmen düzelme olmazsa cerrahi düşünülebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Safra kesesi iltihabı veya büyük safra taşları gibi durumlarda safra kesesinin alınması (kolesistektomi) gerekebilir. Bu karar, doktorunuz tarafından yapılan değerlendirme sonucunda verilir.

Bu durumla yaşamak

HIDA taraması sonrası genellikle herhangi bir kısıtlama yoktur. Testin hemen ardından günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz. Ancak altta yatan bir hastalık varsa, tedavi ve takip önerilerine uymanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli su tüketin
• Yağsız beslenmeye çalışın
• Düzenli egzersiz yapın (günde 30 dakika yürüyüş)
• Sigara kullanmayın

Diyet ve egzersiz

Safra kesesi sağlığı için lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) ve sağlıklı yağlar (zeytinyağı, avokado) tüketin. Kızartma, işlenmiş gıdalar ve aşırı şekerden kaçının. Egzersiz, safra taşı riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Safra kesesi sorunları yaşamak stresli olabilir. Karın ağrısı ve rahatsızlık kaygıya neden olabilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım alabilirsiniz.

Önleme

Safra kesesi sorunlarının tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmasa da sağlıklı bir kiloda kalmak, dengeli beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak riski azaltabilir.

Tarama programları

Safra kesesi hastalıkları için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak ailede safra kesesi hastalığı öyküsü varsa veya belirtileriniz varsa doktorunuz ultrason veya diğer testleri isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Safra kesesi iltihabının şiddetlenmesi (gangren veya perforasyon)
• Safra yollarında kalıcı tıkanıklık
• Pankreatit (pankreas iltihabı)
• Sarılık ve karaciğer hasarı

Uzun vadeli görünüm

Çoğu safra kesesi sorunu tedavi edilebilir. HIDA taraması sayesinde doğru tanı konulur ve uygun tedavi planı oluşturulur. Erken teşhis ve tedavi ile ciddi komplikasyonlar önlenebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.