Preparing for bone scan

Genel Bakış

Kemik taraması, vücuttaki kemiklerin sağlığını değerlendirmek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bu test, kemiklere az miktarda radyoaktif madde enjekte edilerek yapılır. Bu madde, kemiklerdeki sorunlu bölgelerde birikir ve özel bir kamera ile bu bölgelerin resimleri çekilir. Tarama, kemik kanseri, enfeksiyon, kırık veya iltihap gibi durumları tespit etmeye yardımcı olur.

Kemik taraması, özellikle kanser hastalarında kemik yayılımını kontrol etmek için sıkça kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Ayrıca enfeksiyon veya kırık şüphesinde de tercih edilir.

Her yaştan insana yapılabilir, ancak en sık kanser hastaları, kemik ağrısı olanlar veya spor yaralanmaları geçirenler için önerilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Açıklanamayan kemik ağrısı veya hassasiyeti
• Kemiklerde şişlik veya kitle
• Kırık iyileşmesinin yavaş olması

Çocuklarda belirtiler

• Bacaklarda veya kollarda geçmeyen ağrı
• Büyüme ağrılarından farklı olan sürekli kemik ağrısı
• Ateşle birlikte görülen kemik ağrısı (kemik enfeksiyonu belirtisi olabilir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlanmaya bağlı olmayan yeni başlayan kemik ağrısı
• Kemik erimesi varlığında kemikte çatlama veya kırık şüphesi
• Daha önce tedavi edilmiş kanserin kemikte yayılma belirtileri

Nedenler

Ana nedenler

• Kemik kanseri şüphesi veya kemik metastazı (başka organlardan yayılan kanser) kontrolü
• Kemik enfeksiyonu (osteomiyelit) şüphesi
• Stres kırıkları gibi gözle görülmeyen kırıkların tespiti

Risk faktörleri

• Kanser öyküsü
• Uzun süreli steroid kullanımı
• Kemik erimesi (osteoporoz)
• Spor yaralanmaları veya aşırı kullanım

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli kemik ağrısı veya kırık şüphesi varsa hemen bir doktora başvurun.
• Kemik ağrısına yüksek ateş eşlik ediyorsa acil tıbbi yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doktorunuz kemik taraması istediğinde, randevu alarak teste hazırlanabilirsiniz.
• Daha önce kemik kanseri tedavisi gördüyseniz düzenli taramalar önemlidir.

Tanı

Kemik taraması, bir nükleer tıp uzmanı tarafından yapılır. Test öncesinde size radyoaktif bir madde (izotop) damardan enjekte edilir. Enjeksiyondan sonra 2-3 saat beklemeniz gerekir, bu süre içinde bol su içmelisiniz. Ardından bir kamera ile tüm vücudunuzun resimleri çekilir. İşlem sırasında hareketsiz yatmanız istenir.

Yapılabilecek testler

• Kemik taraması (Tüm vücut kemik sintigrafisi)
• Tek foton emisyon bilgisayarlı tomografi (SPECT) – daha ayrıntılı görüntüler için

Randevunuzda neler beklenir

Test için genellikle hastaneye gitmeniz gerekir. Enjeksiyon sonrası bekleme odasında oturabilirsiniz. Tarama sırasında sırt üstü yatarsınız, kamera vücudunuzun etrafında dönerken hareketsiz durmanız istenir. İşlem 30-60 dakika sürer. Test sonrası normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavi

Kemik taramasının amacı tanı koymaktır; kendisi bir tedavi değildir. Tarama sonucunda bulunan anormalliklere göre doktorunuz uygun tedaviyi planlar.

Evde kişisel bakım

• Test öncesinde doktorunuzun verdiği talimatlara uyun.
• Enjeksiyondan sonra bol su için, bu radyoaktif maddenin vücuttan atılmasına yardımcı olur.
• Tedavi gerekiyorsa, örneğin kemik enfeksiyonu antibiyotiklerle tedavi edilir.

Tıbbi tedaviler

Kemik taraması sonucu bulunan duruma bağlı olarak tedavi seçenekleri değişir. Örneğin kemik enfeksiyonlarında antibiyotik tedavisi, kanser durumunda ise kemoterapi, radyoterapi veya cerrahi müdahale gerekebilir. Doktorunuz size en uygun tedaviyi önerecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kemik kırığı veya kemik kanseri gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Ancak her durumda karar doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Kemik taraması sonrası normal yaşamınıza hemen dönebilirsiniz. Radyoaktif madde birkaç gün içinde tamamen vücuttan atılır. Bu sürede bol su içmeniz önerilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Test sonrası bir süre (genellikle 24 saat) hamileler ve küçük çocuklarla yakın temastan kaçının.
• Bol su içmeye devam edin.

Diyet ve egzersiz

Test öncesi özel bir diyet gerekmez. Normal yemek yiyebilirsiniz. Egzersiz konusunda doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kemik taraması sonucu beklerken kaygılanmak normaldir. Sonuç ne olursa olsun, doktorunuzla konuşmak ve destek almak önemlidir. Gerekirse bir psikolojik danışmandan yardım isteyebilirsiniz.

Önleme

Kemik taraması bir test olduğu için önlenmesi söz konusu değildir. Ancak tarama sonucu tespit edilen hastalıkların erken tedavisi komplikasyonları önleyebilir.

Tarama programları

Kanser hastalarında düzenli kemik taraması, hastalığın yayılımını erken tespit etmek için önerilebilir. Sağlık Bakanlığı'nın kanser tarama programları hakkında bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kemik enfeksiyonu tedavi edilmezse kemiğe kalıcı hasar verebilir.
• Kemik kanseri yayılımı durdurulmazsa diğer organlara sıçrayabilir.
• Kırıklar iyileşmezse hareket kısıtlılığına yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Kemik taraması sayesinde birçok kemik hastalığı erken teşhis edilebilir. Erken teşhis, tedavinin başarısını artırır ve çoğu durumda kemik sağlığınızı korumanız mümkündür. Düzenli doktor kontrolleri ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile kemik problemlerinin üstesinden gelinebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.