Preparing for chest X-ray

Genel Bakış

Akciğer röntgeni, göğüs kafesinizin içindeki organların (akciğerler, kalp, kaburgalar ve büyük damarlar) görüntüsünü almak için kullanılan hızlı ve ağrısız bir tetkiktir. Bu test, doktorunuzun solunum problemlerini, enfeksiyonları, yaralanmaları veya diğer durumları değerlendirmesine yardımcı olur. Hazırlık gerektirmez; sadece kıyafetlerinizi çıkarmanız ve bir önlük giymeniz yeterlidir.

Evet, akciğer röntgeni en sık yapılan tıbbi görüntüleme yöntemlerinden biridir. Her yıl milyonlarca kişiye uygulanır.

Akciğer röntgeni, her yaştan insana yapılabilir. Özellikle öksürük, göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi şikayetleri olan kişilerde, ayrıca rutin sağlık kontrollerinde ve ameliyat öncesi değerlendirmelerde kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uzun süreli öksürük
• Göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Ateş ve halsizlikle birlikte solunum yolu enfeksiyonu belirtileri
• Kazara yabancı cisim yutma şüphesi (özellikle çocuklarda)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda, özellikle zatürre gibi solunum yolu enfeksiyonlarında, açıklanamayan öksürük veya hırıltı varsa akciğer röntgeni istenebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta, kalp yetmezliği, kronik akciğer hastalığı veya düşme sonrası kaburga kırığı şüphesinde akciğer röntgeni sık kullanılır.

Nedenler

Ana nedenler

• Akciğer röntgeni bir hastalık değil, bir tanı yöntemidir. Doktorlar, şu durumları değerlendirmek için akciğer röntgeni ister: enfeksiyonlar (zatürre, bronşit), kalp büyümesi, akciğerde sıvı birikmesi, kaburga kırıkları, akciğer kitleleri veya tümörleri, yabancı cisim bulunması.

Risk faktörleri

• Akciğer röntgeni çekiminin kendisi için risk faktörü yoktur. Ancak hamileyseniz veya hamile olma ihtimaliniz varsa, mutlaka doktorunuza ve röntgen teknisyenine söyleyin. Gerekirse koruyucu önlemler alınır.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'emergency' bölümünde belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Öksürük, hafif göğüs ağrısı gibi şikayetleriniz varsa ve birkaç gündür geçmiyorsa, aile hekiminize veya bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurun. Doktorunuz gerekirse akciğer röntgeni isteyecektir.

Tanı

Akciğer röntgeni, bir röntgen cihazı ile yapılır. Göğüs kafenizden geçen düşük doz radyasyon, bir film veya dijital dedektör üzerinde görüntü oluşturur. Bu görüntü bir radyoloji uzmanı tarafından incelenir ve raporlanır.

Yapılabilecek testler

• Akciğer röntgeni genellikle bir ön (posteroanterior) ve bir yan (lateral) görüntü olmak üzere iki farklı açıdan çekilir.
• Bazen doktorunuz ek olarak bilgisayarlı tomografi (BT) veya ultrason gibi başka testler de isteyebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Röntgen odasına girdiğinizde teknisyen sizi yönlendirecektir. Belden yukarısını soyunmanız ve hastane önlüğü giymeniz istenebilir. Takı, gözlük gibi metal eşyaları çıkarmanız gerekir. Cihazın önünde durur veya bir tabloya yaslanırsınız. Birkaç saniye hareketsiz kalmanız ve nefesinizi tutmanız söylenir. Çekim sırasında hiçbir şey hissetmezsiniz.

Tedavi

Akciğer röntgeni bir tedavi yöntemi değildir. Sonuçlarınız doktorunuz tarafından değerlendirilir ve gerekli tedavi planı belirlenir. Örneğin, zatürre tespit edilirse antibiyotik tedavisi başlanabilir; kaburga kırığı varsa ağrı kesiciler ve istirahat önerilebilir.

Evde kişisel bakım

• Röntgen öncesinde özel bir hazırlık yapmanız gerekmez. Normal yiyip içebilir, ilaçlarınızı kullanmaya devam edebilirsiniz.
• Röntgen sonrası hemen günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz; herhangi bir kısıtlama yoktur.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz röntgen sonucuna göre ilaç tedavisi, solunum fizyoterapisi veya gerekirse cerrahi girişim önerebilir. Tedavi, altta yatan hastalığa bağlı olarak kişiye özeldir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda (örneğin akciğerde kitle veya büyük bir travma) ameliyat gerekebilir. Bu karar, tüm tetkikler değerlendirildikten sonra doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Akciğer röntgeni çektirdikten sonra günlük yaşamınızda hiçbir değişiklik olmaz. Çekim sırasında radyasyona maruz kalırsınız ancak bu miktar çok düşük olduğu için herhangi bir önlem almanız gerekmez. Sonuçları beklerken doktorunuzun talimatlarına uymanız yeterlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı bir akciğer için sigara ve dumandan uzak durun.
• Düzenli egzersiz yapın.
• Solunum yolu enfeksiyonlarına karşı aşılarınızı (grip, zatürre aşısı gibi) yaptırın.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması yoktur. Dengeli beslenmek ve düzenli fiziksel aktivite genel sağlığınızı destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Akciğer röntgeni sonucunu beklemek endişe yaratabilir. Bu normaldir. Sonucun ne olduğundan bağımsız olarak, doktorunuzla açık iletişim kurmak kaygıyı azaltır. Gerekirse bir ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz.

Önleme

Akciğer röntgeni çekilmesini önlemek genellikle mümkün değildir çünkü bu, olası bir sağlık sorununun değerlendirilmesi için gereklidir. Ancak akciğer sağlığınızı koruyarak röntgen gerektiren hastalıkları önlemeye çalışabilirsiniz.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, solunum yolu enfeksiyonu riskini azaltarak akciğer röntgeni ihtiyacını dolaylı yoldan azaltabilir. Aşı takviminiz için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri, özellikle yüksek risk grubundaysanız (sigara içenler, kronik akciğer hastalığı olanlar), akciğer sorunlarının erken teşhisine yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer röntgeni çekilmezse, altta yatan ciddi bir hastalık (zatürre, tümör, pnömotoraks gibi) fark edilmeyebilir ve tedavide gecikme olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Akciğer röntgeni son derece güvenli ve etkili bir tanı aracıdır. Çoğu durumda, çekim sonrası herhangi bir yan etki veya komplikasyon görülmez. Erken tanıya yardımcı olarak tedavi şansını artırır. Sağlık uzmanınızın önerilerine uymanız ve düzenli takiplerinizi yaptırmanız önemlidir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.