Preparing for CT angiogram

Genel Bakış

BT anjiyografi, damarlarınızı ayrıntılı bir şekilde görmek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bu işlem sırasında damar yolunuzdan özel bir boya (kontrast madde) verilir ve bilgisayarlı tomografi (BT) cihazı ile damarlarınızın iç yapısı incelenir. Amaç, damarlardaki tıkanıklıkları, daralmaları, genişlemeleri veya anormallikleri tespit etmektir.

BT anjiyografi, kalp damar hastalıkları, beyin damar hastalıkları, akciğer damar tıkanıklığı ve diğer damar sorunlarının teşhisinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir.

Damar hastalığı riski taşıyan herkese uygulanabilir. Özellikle kalp krizi, inme, bacak damar tıkanıklığı veya anevrizma şüphesi olan kişilere doktor tarafından önerilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• BT anjiyografi bir teşhis yöntemi olduğu için belirtileri yoktur. Ancak bu işlem genellikle şu şikayetlerin nedeni araştırılırken istenir: göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi, bacaklarda ağrı veya uyuşma.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda BT anjiyografi genellikle doğuştan gelen kalp veya damar anomalilerini değerlendirmek için yapılır. Çocuğun işlem sırasında hareketsiz kalması zor olabilir, bu nedenle bazen hafif bir sakinleştirici (sedasyon) kullanılabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı hastalarda böbrek fonksiyonları daha hassas olabileceği için kontrast madde kullanımı dikkatle değerlendirilir. İlaç kullanımı ve kronik hastalıklar (diyabet, hipertansiyon) mutlaka doktora bildirilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• BT anjiyografi bir teşhis yöntemi olduğu için nedenlerinden bahsedilmez. Bu işlem, damar hastalıklarını belirlemek için doktor tarafından istenir.

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Ailede damar hastalığı öyküsü
• Obezite
• Hareketsiz yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• BT anjiyografi öncesi veya sonrası şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri gösterirseniz: yüzde şişlik, nefes almada zorluk, dilde şişme
• İşlem sonrası enjeksiyon bölgesinde büyüyen bir şişlik veya morarma fark ederseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• BT anjiyografi planlanmışsa, işlem öncesinde doktorunuzla tüm sağlık bilgilerinizi paylaşmanız için randevu alın.
• Kontrast madde alerjiniz veya böbrek sorununuz varsa mutlaka doktorunuza önceden haber verin.

Tanı

BT anjiyografi, damar hastalıklarını teşhis etmek için yapılır. Bu işlem öncesinde doktorunuz fizik muayene yapar ve bazı kan testleri isteyebilir (örneğin böbrek fonksiyon testi).

Yapılabilecek testler

• Böbrek fonksiyon testi (kreatinin düzeyi)
• Alerji testi (gerekirse)
• Kan şekeri ve pıhtılaşma testleri
• Elektrokardiyografi (EKG) (kalp damar değerlendirmesi için)

Randevunuzda neler beklenir

İşlem öncesinde damar yolunuzdan kontrast madde enjekte edilecektir. İşlem sırasında BT cihazının içinde bir masada yatarken hareket etmemeniz istenir. Bir süre nefes tutmanız gerekebilir. İşlem sonrasında normal aktivitelerinize dönebilirsiniz. Bol su içmek böbreklerinizin kontrast maddeden temizlenmesine yardımcı olur.

Tedavi

BT anjiyografi bir tedavi değil, teşhis yöntemidir. İşlem sonrasında damarlarınızda bir sorun tespit edilirse, doktorunuz sizin için uygun tedavi planını belirleyecektir.

Evde kişisel bakım

• İşlem öncesinde doktorunuzun verdiği talimatlara uyun. Genellikle işlemden 4-6 saat önce aç kalmanız gerekebilir (su içmeye devam edebilirsiniz).
• Kontrast madde alerjiniz varsa, işlem öncesinde doktorunuza bildirin.
• İşlem sonrası bol su için.
• İşlemden sonra 24 saat boyunca ağır kaldırmaktan ve egzersizden kaçının.

Tıbbi tedaviler

BT anjiyografi sonrasında tespit edilen damar sorununa göre tedavi planlanır. Tedavide ilaçlar, anjiyoplasti (balon veya stent ile damar açma) veya cerrahi yöntemler kullanılabilir. Bu tedaviler doktorunuz tarafından size özel olarak belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

BT anjiyografi sonucunda ciddi bir damar tıkanıklığı, genişleme (anevrizma) veya başka bir anormallik saptanırsa, cerrahi müdahale gerekebilir. Bu durumda doktorunuz sizi bilgilendirecektir.

Bu durumla yaşamak

BT anjiyografi sonrası günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz. İşlem sırasında kullanılan kontrast madde vücuttan hızla atılır. Herhangi bir kısıtlama yoktur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı beslenmeye dikkat edin.
• Düzenli egzersiz yapın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gidin.

Diyet ve egzersiz

İşlem öncesi ve sonrası özel bir diyet gerekmez. Ancak böbrek sağlığınız için işlem sonrası bol su tüketin. Sağlıklı bir kalp-damar sistemi için Akdeniz tipi beslenme (sebze, meyve, tam tahıl, zeytinyağı) önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

BT anjiyografi işlemi kaygıya neden olabilir. İşlem öncesi doktorunuzla endişelerinizi paylaşmanız rahatlatıcı olabilir. Unutmayın, bu işlem doğru teşhis koymak için yapılır.

Önleme

BT anjiyografi bir teşhis yöntemi olduğu için önlenmesi söz konusu değildir. Ancak damar hastalıklarını önlemek için sağlıklı yaşam tarzı benimsemek önemlidir.

Aşılar

BT anjiyografi ile ilgili herhangi bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

BT anjiyografi bir tarama yöntemi değildir. Ancak doktorunuz risk faktörlerinize bağlı olarak bu testi isteyebilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği rutin kontrolleri (kan basıncı, kan şekeri, kolesterol) yaptırmanız damar sağlığınız için önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• BT anjiyografi sırasında kontrast maddeye bağlı alerjik reaksiyon (kaşıntı, döküntü, nefes darlığı) gelişebilir, ancak bu çok nadirdir.
• Böbrek fonksiyonları bozuk olan hastalarda kontrast madde böbrek hasarına neden olabilir.
• Enjeksiyon bölgesinde enfeksiyon veya kanama nadiren görülür.

Uzun vadeli görünüm

BT anjiyografi, damar hastalıklarının erken teşhisinde oldukça etkili ve güvenli bir yöntemdir. İşlem sonrası erken teşhis sayesinde damar hastalıkları tedavi edilebilir ve ciddi komplikasyonlar (kalp krizi, inme) önlenebilir. Sağlıklı bir yaşam tarzı ile damar sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.