Stereotactic biopsy breast

Genel Bakış

Stereotaktik meme biyopsisi, memede şüpheli bir bölgeden (genellikle mamografide görülen küçük kitle veya kireçlenme) doku örneği almak için kullanılan bir işlemdir. İşlem sırasında, meme özel bir cihazla sıkıştırılır ve bilgisayar yardımıyla alınan görüntülerle iğnenin tam olarak doğru yere yönlendirilmesi sağlanır. Bu sayede cerrahi kesi yapılmadan doku örneği alınabilir.

Evet, stereotaktik meme biyopsisi, şüpheli meme bulgularını değerlendirmede sık kullanılan bir yöntemdir. Mamografi taramalarının yaygınlaşmasıyla birlikte bu işlemin yapılma sıklığı artmıştır.

Bu işlem, mamografi veya başka bir görüntüleme yöntemiyle memesinde şüpheli bir bölge saptanan herkese önerilebilir. En sık 40 yaş üstü kadınlarda yapılır, çünkü mamografi taramaları bu yaş grubunda yaygındır. Ancak erkeklerde ve daha genç kadınlarda da gerekebilir.

Belirtiler

Nedenler

Ana nedenler

• Stereotaktik biyopsi gerektiren durumların en yaygın nedeni mamografide saptanan şüpheli kalsifikasyonlar (kireçlenmeler) veya küçük kitlelerdir.
• Radyolog, görüntülerde kanser şüphesi uyandıran bazı özellikler (düzensiz kenarlı yapı, şekil bozukluğu vb.) gördüğünde biyopsi önerir.
• Biyopsi, bu bulguların iyi huylu (kanser olmayan) veya kötü huylu (kanser) olup olmadığını kesin olarak belirlemek için yapılır.

Risk faktörleri

• Ailede meme kanseri öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Memenizde yeni ortaya çıkan, hızla büyüyen sert bir kitle fark ederseniz
• Meme başında kanlı veya tek taraflı akıntı varsa
• Memede ciltte portakal kabuğu görünümü, çekilme veya kızarıklık gibi değişiklikler varsa
• Ailenizde meme kanseri öyküsü varsa ve daha önce mamografi yaptırmadıysanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşından sonra düzenli mamografi taramalarınızı yaptırın (Sağlık Bakanlığı önerisiyle).

Tanı

Stereotaktik meme biyopsisi tanı koymak için yapılan bir işlemdir, kendisi bir tanı yöntemidir. Öncesinde mamografi veya ultrason gibi görüntüleme yöntemleriyle şüpheli bir bölge saptanır. Radyolog, bu bölgeden iğne ile doku örneği alarak patoloji laboratuvarına gönderir. Patoloji sonucu tanıyı kesinleştirir.

Yapılabilecek testler

• Mamografi (öncesinde şüpheli bölgeyi belirlemek için)
• Ultrason (bazen mamografiye ek olarak yapılır)
• Stereotaktik biyopsi (işlemin kendisi)
• Patolojik inceleme (alınan dokunun mikroskop altında incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

İşlem öncesinde radyolog size işlemi anlatır ve onam formu imzalamanız istenir. Memeniz özel bir cihazla sıkıştırılır (mamografi çektirir gibi). Cildinize lokal anestezi (uyuşturucu iğne) yapılır. Ardından radyolog, bilgisayar yardımıyla iğneyi hedefe yönlendirir ve birkaç küçük doku örneği alır. İşlem genellikle 15-30 dakika sürer. Sonrasında birkaç saatlik dinlenme önerilir ve küçük bir bandajla evinize gidebilirsiniz.

Tedavi

Stereotaktik biyopsi bir tedavi değil, tanı koyma yöntemidir. Biyopsi sonucuna göre tedavi planlanır. Sonuç iyi huylu çıkarsa genellikle ek bir tedavi gerekmez, düzenli takip yeterlidir. Kötü huylu (kanser) çıkarsa cerrahi, radyoterapi, kemoterapi veya hormonal tedavi gibi seçenekler değerlendirilir. Bu tedaviler uzman doktor tarafından kişiye özel planlanır.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası 24 saat ağır kaldırmaktan kaçının.
• İğne giriş bölgesini kuru ve temiz tutun, 24 saat banyo yapmayın.
• İşlemden sonra birkaç gün hafif ağrı ve morluk olabilir, soğuk kompres uygulayabilirsiniz (doktorunuza danışarak).
• Ağrı kesici olarak doktorunuzun önerdiği ilaçları kullanın (reçetesiz ağrı kesiciler bile olsa doktora danışın).

Bu durumla yaşamak

Stereotaktik biyopsi sonrası günlük hayatınıza hemen dönebilirsiniz. İlk 24 saat zorlayıcı aktivitelerden kaçınmanız önerilir. Sonuç çıkana kadar (genellikle 3-5 gün) biraz endişeli olabilirsiniz, bu normaldir. Sonuç iyi huylu çıkarsa rahatlayabilirsiniz. Kanser çıkarsa tedavi sürecine başlayacaksınız; bu süreçte doktorunuz ve sağlık ekibiniz size destek olacaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kilonuzu koruyun.
• Düzenli egzersiz yapın, haftada en az 150 dakika orta tempolu aktivite hedefleyin.
• Alkol tüketimini sınırlayın (günde 1 bardağı geçmemeye çalışın).
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın.

Önleme

Stereotaktik biyopsi yaptırmanızı gerektirecek meme kanseri tam olarak önlenemez, ancak riskinizi azaltmak için yapabilecekleriniz vardır: sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, ideal kiloyu koruma, alkol ve sigaradan uzak durma. Ailede kanser öyküsü varsa genetik danışmanlık almak faydalı olabilir.

Tarama programları

Düzenli mamografi taramaları, kanseri erken evrede yakalamak için en etkili yöntemdir. Sağlık Bakanlığı, 40-69 yaş arası kadınlara 2 yılda bir mamografi çektirmeyi önermektedir. Kendi kendine meme muayenesi de farkındalığı artırır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Stereotaktik biyopsi bir tedavi değil tanı işlemi olduğu için 'tedavi edilmezse' ifadesi doğrudan bu işleme ait değildir. Ancak biyopsi sonucu kanser çıkar ve tedavi edilmezse, tümör büyüyebilir ve çevre dokulara yayılabilir.
• Biyopsi sonrası nadiren enfeksiyon, kanama veya hematom (kan toplanması) oluşabilir.
• Çok nadir durumlarda işlem sonrası ağrı veya morluk uzun sürebilir.

Uzun vadeli görünüm

Stereotaktik biyopsi genellikle güvenli bir işlemdir ve ciddi komplikasyon oranı çok düşüktür. Alınan örneklerin çoğu iyi huylu çıkar. Kanser saptanırsa bile erken evrede yakalandığı için tedavi başarısı oldukça yüksektir. Günümüzde meme kanseri tedavisinde büyük ilerlemeler kaydedilmiştir ve birçok hasta tamamen iyileşmektedir. Umutlu olmak için her zaman neden vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.