What mammogram looks for

Genel Bakış

Mamografi, meme dokusunun röntgen filmiyle görüntülenmesidir. Bu yöntem, meme kanserinin henüz elle hissedilmeyen erken belirtilerini bulmaya yardımcı olur. Meme kanseri, meme hücrelerinin kontrolsüz büyümesiyle oluşan bir hastalıktır.

Evet, mamografi meme kanseri taraması için yaygın olarak kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Her yıl milyonlarca kadına mamografi çekilmektedir.

Meme kanseri her 8 kadından yaklaşık 1'ini yaşamı boyunca etkiler. Erkeklerde de nadiren görülür. Risk yaşla birlikte artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Memede ele gelen sertlik veya kitle
• Meme derisinde çekilme, portakal kabuğu görünümü
• Koltuk altında şişlik veya bezeler
• Memede şekil veya boyut değişikliği
• Meme başında çökme, kanlı akıntı veya yara

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda meme kanseri çok nadirdir. Ancak meme dokusunda anormal büyüme fark edilirse mutlaka doktora danışılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı kadınlarda meme kanseri riski daha yüksektir. Belirtiler genç kadınlardakine benzer olsa da yaşa bağlı meme değişiklikleriyle karışabilir. Düzenli mamografi taraması önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Meme kanserinin kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak hücrelerin DNA'sında zamanla oluşan hasarlar kontrolsüz çoğalmaya yol açar.
• Genetik yatkınlık (BRCA1, BRCA2 gibi gen mutasyonları) riski artırır.
• Östrojen hormonuna uzun süre maruz kalmak (erken adet görme, geç menopoz, doğum yapmamış olmak gibi) riski yükseltebilir.

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• Yaş (50 yaş üstü)
• Ailede meme kanseri öyküsü
• Obezite
• Alkol kullanımı
• Hareketsiz yaşam
• Radyasyon maruziyeti (özellikle genç yaşta göğüs bölgesine radyoterapi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Memede yeni bir kitle fark ederseniz hemen doktora başvurun.
• Meme başında kanlı akıntı veya aniden şekil değişikliği olursa.
• Koltuk altında şişlik hissettiğinizde.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşından itibaren 2 yılda bir mamografi taraması yaptırmanız önerilir.
• Ailede meme kanseri varsa doktorunuz daha erken yaşta taramaya başlamanızı önerebilir.
• Memede herhangi bir değişiklik olmasa bile düzenli kadın doğum veya genel cerrahi kontrollerini ihmal etmeyin.

Tanı

Meme kanseri tanısı için öncelikle mamografi çekilir. Mamografide şüpheli bir alan görülürse, doktorunuz ek testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Mamografi (2 boyutlu veya 3 boyutlu tomosentez)
• Ultrasonografi (ses dalgalarıyla meme dokusunun incelenmesi)
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR, özellikle yüksek riskli kadınlarda)
• İnce iğne biyopsisi (şüpheli bölgeden örnek alma)
• Kalın iğne biyopsisi (kor biyopsi)

Randevunuzda neler beklenir

Mamografi çekimi sırasında göğsünüz iki plaka arasında sıkıştırılır; bu birkaç saniye sürer ve hafif rahatsızlık verebilir. İşlem sonrası normal yaşantınıza dönebilirsiniz. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde doktorunuza iletilir.

Tedavi

Meme kanseri tedavisi, kanserin tipine, evresine ve kişisel özelliklere göre planlanır. Tedavide cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, hormon tedavisi ve akıllı ilaçlar gibi yöntemler tek başına veya birlikte kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Tedavi sürecinde doktorunuzun önerilerine uyun.
• Sağlıklı beslenmeye özen gösterin, bol su için.
• Dinlenmeye ve uykuya dikkat edin.
• Stresten uzak durmaya çalışın, sevdiğiniz aktivitelere zaman ayırın.

Tıbbi tedaviler

Cerrahi olarak tümörün alınması (lumpektomi) veya memenin tamamının alınması (mastektomi) yapılabilir. Radyoterapi ile kalan kanser hücreleri yok edilir. Kemoterapi (ilaç tedavisi) genellikle cerrahi öncesi veya sonrası uygulanır. Hormon reseptörü pozitif tümörlerde hormon tedavisi verilir. HER2 pozitif tümörlerde ise hedefe yönelik tedaviler kullanılır. Hangi tedavinin uygun olduğuna onkoloji uzmanı karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi, meme kanseri tedavisinin temel taşlarından biridir. Tümörün boyutu ve yayılımına göre meme koruyucu cerrahi veya mastektomi tercih edilebilir. Bazı hastalarda önce kemoterapi verilip tümör küçültüldükten sonra cerrahi yapılır.

Bu durumla yaşamak

Meme kanseri tedavisi sonrası düzenli kontrollerinizi aksatmayın. Fiziksel aktivite, dengeli beslenme ve psikolojik destek hayat kalitenizi artırır. Kolunuzda şişlik (lenfödem) olursa fizyoterapistten yardım alın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta şiddette egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi).
• Sağlıklı kilonuzu koruyun.
• Alkol tüketimini sınırlayın.
• Sigara içmeyin.

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı proteinler açısından zengin bir diyet önerilir. İşlenmiş gıdalardan, aşırı yağ ve şekerden kaçının. Düzenli egzersiz hem enerjinizi artırır hem de nüks riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Meme kanseri tanısı ve tedavisi kaygı, üzüntü ve korkuya yol açabilir. Beden imajında değişiklikler yaşanabilir. Bu duyguları paylaşmak, destek gruplarına katılmak veya bir psikologtan yardım almak faydalı olacaktır.

Önleme

Meme kanserini tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak için yapabilecekleriniz vardır. Sağlıklı yaşam tarzı, düzenli egzersiz, ideal kilo, alkol ve sigaradan uzak durmak riski düşürür. Emzirmenin de koruyucu etkisi olduğu bilinmektedir.

Tarama programları

Düzenli mamografi taraması, meme kanserini erken evrede yakalamanın en etkili yoludur. Sağlık Bakanlığı, 40-69 yaş arası kadınların 2 yılda bir ücretsiz mamografi çektirebileceği kanser tarama merkezleri (KETEM) bulunmaktadır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tümörün büyüyerek çevre dokulara yayılması
• Lenf bezlerine ve diğer organlara (kemik, akciğer, karaciğer, beyin) metastaz yapması
• Tedavi edilmediğinde ileri evrede yaşamı tehdit edebilir.

Uzun vadeli görünüm

Erken evrede yakalanan meme kanserinin tedavi başarısı çok yüksektir. Günümüzdeki gelişmiş tedavi yöntemleri sayesinde birçok kadın sağlıklı bir yaşam sürdürmektedir. Düzenli takip ve tedaviye uyum ile olumlu sonuçlar alınabilir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü Meme Kanseri sayfası ↗

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Halk Sağlığı Kurumu - Kanser Daire Başkanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.