What ultrasound pelvis looks for

Genel Bakış

Pelvik ultrason, ses dalgaları kullanarak karın alt bölgesindeki organların resmini oluşturan bir görüntüleme testidir. Rahim, yumurtalıklar, mesane gibi yapıları detaylıca gösterir. Ses dalgaları vücuda zararsızdır ve röntgen gibi radyasyon içermez.

Evet, pelvik ultrason oldukça yaygın bir görüntüleme yöntemidir. Karın ağrısı, adet düzensizliği gibi şikayetlerle başvuran hastalarda sıkça istenir.

En çok kadınlara yapılsa da, erkeklerde de mesane, prostat veya testis gibi yapıların değerlendirilmesinde kullanılır. Çocuklarda da bazı durumlarda (örneğin karında kitle şüphesi) istenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kasık veya alt karın ağrısı
• Adet düzensizliği veya aşırı kanama
• İdrar yaparken zorlanma veya sık idrara çıkma
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Karında şişlik veya kitle hissi

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik belirtilerinin erken veya geç başlaması
• Karında ele gelen kitle
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası vajinal kanama
• İdrar kaçırma
• Pelvik organ sarkması (rahmin veya mesanenin aşağı sarkması)

Nedenler

Ana nedenler

• Pelvik ultrason bir hastalık değil, tanı aracıdır. Doktorlar genellikle şu durumları değerlendirmek için ister:
• Rahim ve yumurtalık kistleri
• Rahim miyomları (iyi huylu kas tümörleri)
• Pelvik enfeksiyon (iltihap)
• Dış gebelik şüphesi
• Yumurtalık tümörleri
• Rahim içi yapışıklıklar veya polipler

Risk faktörleri

• Ailede yumurtalık veya rahim kanseri öyküsü
• İleri yaş (menopoz sonrası)
• Doğurganlık çağında olmak (yumurtalık kistleri daha sık)
• Daha önce pelvik enfeksiyon geçirmiş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil ve ivedi bölümünde sıralanan belirtilerden herhangi biri varsa hemen doktora başvurun.
• Özellikle gebelik şüphesi varsa ve şiddetli ağrı ya da kanama olursa vakit kaybetmeden acile gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet döngünüzde belirgin bir değişiklik fark ederseniz
• Yıllık jinekolojik muayene sırasında doktorunuz gerekli görürse
• Tüp bebek veya kısırlık tedavisi öncesinde
• Kist veya miyom gibi daha önce tespit edilmiş bir durumun takibi için

Tanı

Pelvik ultrason, doktorun şikayetlerinizi dinlemesinin ardından isteyeceği bir görüntüleme yöntemidir. Bir radyoloji uzmanı veya jinekolog tarafından yapılır.

Yapılabilecek testler

• Transabdominal ultrason: Karnın üzerine jel sürülerek prob gezdirilir. Mesane dolu olmalıdır.
• Transvajinal ultrason: Vajinaya ince bir prob yerleştirilerek rahim ve yumurtalıklara daha yakından bakılır. Mesane boş olmalıdır.

Randevunuzda neler beklenir

İşlem genellikle 15-30 dakika sürer. Ağrısızdır. Transvajinal ultrason sırasında hafif bir basınç hissedebilirsiniz. Herhangi bir hazırlık gerekmez; ancak karından yapılacaksa işlemden 1-2 saat önce bol su içip mesanenizi doldurmanız istenebilir.

Tedavi

Pelvik ultrason bir tedavi değil, tanı yöntemidir. Bulgulara göre doktorunuz size uygun tedaviyi planlar. Çoğu durumda izlem yeterli olur, bazı durumlarda ilaç veya cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Belirtilerinizi takip edin ve doktorunuzla paylaşın.
• Ağrı için doktorunuzun önerdiği basit ağrı kesicileri kullanabilirsiniz (reçetesiz olanlar).
• Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz genel pelvik sağlığı destekler.

Tıbbi tedaviler

Eğer enfeksiyon tespit edilirse doktorunuz antibiyotik tedavisi önerebilir. Hormonal dengesizlikler için doğum kontrol hapları veya hormon tedavisi gibi seçenekler değerlendirilebilir. Kanser şüphesi varsa ileri tetkik ve onkoloji uzmanına yönlendirme yapılır. İlaç isimleri ve dozları doktor tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Büyük miyomlar, sürekli büyüyen kistler, dış gebelik veya kanser şüphesi durumunda cerrahi müdahale gerekebilir. Ameliyat türüne (laparoskopi veya açık cerrahi) doktorunuz karar verir.

Bu durumla yaşamak

Pelvik ultrason sonrasında çoğu hasta normal yaşamına hemen dönebilir. Eğer bir rahatsızlık tespit edilmişse, doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gitmeniz önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Stresten uzak durmaya çalışın, gevşeme teknikleri uygulayın.
• Sigara ve alkolden kaçının.
• Pelvik taban egzersizleri (Kegel) yaparak kaslarınızı güçlendirin.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar tüketmek (sebze, meyve, tam tahıl) bağırsak sağlığını destekler. Yürüyüş, yüzme gibi hafif egzersizler pelvik bölgeye kan akışını artırır ve ağrıyı azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Pelvik sorunlar kaygı ve strese yol açabilir. Duygularınızı yakınlarınızla veya bir psikologla paylaşmak faydalı olabilir. Unutmayın, birçok pelvik sorun tedavi edilebilir.

Önleme

Pelvik ultrason bir hastalık olmadığı için doğrudan önlenemez. Ancak düzenli jinekolojik muayeneler ve sağlıklı yaşam tarzı, pek çok pelvik hastalığın erken teşhisine yardımcı olur.

Aşılar

HPV aşısı, rahim ağzı kanserini önlemeye yardımcı olur. Bu aşı Sağlık Bakanlığı tarafından önerilen yaş gruplarında ücretsiz yapılmaktadır. Aşı hakkında doktorunuza danışın.

Tarama programları

Düzenli jinekolojik muayene ve smear testi (Pap smear) rahim ağzı kanseri taraması için önerilir. Ailede yumurtalık kanseri öyküsü varsa doktorunuz düzenli ultrason önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Pelvik enfeksiyon ilerleyerek kısırlığa yol açabilir.
• Rahim miyomları büyüyüp şiddetli kanama ve kansızlığa neden olabilir.
• Yumurtalık kistleri nadiren patlayarak acil durum yaratabilir.
• Kanser şüphesi durumunda erken tanı hayat kurtarıcıdır.

Uzun vadeli görünüm

Pelvik ultrason ile yapılan değerlendirmeler sayesinde çoğu rahatsızlık erken fark edilir ve başarıyla tedavi edilir. Düzenli takiplerle sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.