What VQ scan looks for

Genel Bakış

VQ taraması, akciğerlerin hava akışını (ventilasyon) ve kan akışını (perfüzyon) gösteren bir görüntüleme testidir. Genellikle akciğerlerde kan pıhtısı (pulmoner emboli) olup olmadığını anlamak için kullanılır.

Akciğer pıhtısı şüphesi olan hastalarda sık başvurulan bir testtir ancak her hastaya yapılmaz.

Özellikle bacaklarda derin ven trombozu (DVT) öyküsü olan, uzun süre hareketsiz kalan, ameliyat geçiren kişilerde daha sık istenir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı (özellikle derin nefes alırken)
• Hızlı nefes alma
• Öksürük (bazen kanlı balgam)
• Bayılma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda da benzer belirtiler görülebilir; ancak çocuklarda akciğer pıhtısı nadirdir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda nefes darlığı ve göğüs ağrısı daha belirgin olabilir; ayrıca bayılma da sık görülür.

Nedenler

Ana nedenler

• Akciğerlerde hava veya kan akışındaki dengesizlikler (örneğin pıhtı, tümör veya başka bir tıkanıklık) VQ taramasıyla saptanır.

Risk faktörleri

• Bacaklarda derin ven trombozu (DVT)
• Uzun süreli hareketsizlik (ameliyat, uzun yolculuk)
• Hamilelik
• Doğum kontrol hapı kullanımı
• Sigara içmek
• Obezite
• Kanser veya kemoterapi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı ve göğüs ağrısı aynı anda varsa hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı sürekli hale gelmişse bir doktora başvurun.

Tanı

Doktor öncelikle fizik muayene ve tıbbi öykü alır. Ardından VQ taraması istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (D-dimer)
• Göğüs röntgeni
• Ventilasyon/perfüzyon (VQ) taraması
• Bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyografi

Randevunuzda neler beklenir

VQ taraması sırasında önce damar yolundan radyoaktif bir madde verilir, sonra da bir maskeyle özel bir gaz solunur. Her iki durumda da bir kamera akciğerlerin görüntüsünü alır. İşlem yaklaşık 30-45 dakika sürer. Ağrısızdır, ancak hareketsiz yatmanız istenir.

Tedavi

Tedavi, VQ taramasında saptanan soruna göre değişir. En sık akciğer pıhtısı tespit edildiğinde kan sulandırıcı tedavi uygulanır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın.
• Bol su için ve hareketli olun ancak aşırıya kaçmayın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakın.

Tıbbi tedaviler

Akciğer pıhtısı saptanırsa doktorunuz kan sulandırıcı ilaçlar reçete edebilir. Ayrıca pıhtıyı eritmek için bazı tedaviler de uygulanabilir. Tüm tedaviler doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, büyük bir pıhtı varsa veya ilaçlar yeterli olmazsa cerrahi müdahale (embolektomi) gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

VQ taraması sonrasında normal hayatınıza dönebilirsiniz. Eğer bir pıhtı tespit edildiyse tedaviye uymak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş gibi)
• Sağlıklı beslenin
• Uzun süre oturmaktan kaçının, ara sıra ayağa kalkıp yürüyün

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite, damar sağlığını korumada önemlidir. Doktorunuz size özel bir diyet önerebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciddi bir sağlık sorunu olabileceği endişesi kaygı yaratabilir. Bu normaldir. Ailenizle veya bir uzmanla konuşmak rahatlatıcı olabilir.

Önleme

Akciğer pıhtısı riskini azaltmak için hareketli bir yaşam tarzı benimseyin, sigarayı bırakın ve sağlıklı kilonuzu koruyun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Akciğer pıhtısı tedavi edilmezse ciddi solunum sorunlarına yol açabilir
• Kalıcı akciğer hasarı
• Ölüm riski

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile çoğu hasta tamamen iyileşir. Düzenli kontroller ve yaşam tarzı değişiklikleri ile nüks riski azaltılabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.