İlave şekeri azaltma

Genel Bakış

Eklenmiş şeker, yiyeceklere işlenirken sonradan eklenen şeker türüdür. Örneğin meyvedeki doğal şeker değil, meyveli yoğurda eklenen şekerdir. Eklenmiş şekeri azaltmak, sağlıklı bir beslenme alışkanlığıdır.

Evet, eklenmiş şeker tüketimi dünya genelinde özellikle çocuklar ve genç yetişkinler arasında yaygındır.

Her yaş grubunu etkiler. Özellikle tatlı, gazlı içecek ve abur cubur tüketen çocuklar, ergenler ve genç yetişkinler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sürekli tatlı isteği
• Enerji düşüklüğü ve yorgunluk
• Kilo artışı
• Diş çürümesi
• Kan şekerinde dalgalanmalar

Çocuklarda belirtiler

• Hiperaktivite ve dikkat dağınıklığı
• Diş çürüklerinde artış
• Sağlıksız kilo alımı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kan şekeri dalgalanmaları
• Eklem ağrıları (iltihaplanma)
• Yorgunluk hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Gazlı içecekler, şekerli çay, meyve suları gibi şekerli içeceklerin sık tüketimi
• Paketli atıştırmalıklar, bisküvi, gofret, kek gibi işlenmiş gıdalar
• Tatlı ve şekerlemelere düşkünlük

Risk faktörleri

• Düzensiz beslenme alışkanlıkları
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Ailede obezite veya diyabet öyküsü
• Ekonomik nedenlerle ucuz ve işlenmiş gıdalara yönelme

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda belirtilen acil belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• Kontrol edilemeyen kilo kaybı veya ani kan şekeri düşüklüğü durumunda

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli sağlık kontrolünde tansiyon, kilo ve kan şekerinizi ölçtürün.
• Diyet değişikliği yapmadan önce aile hekiminize veya diyetisyene danışın.

Tanı

Eklenmiş şeker tüketimi bir tanı değildir. Ancak fazla şeker tüketiminin yol açtığı sağlık sorunları kan testleri ile değerlendirilebilir.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi
• HbA1c (üç aylık kan şekeri ortalaması)
• Kolesterol ve trigliserit seviyeleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz beslenme alışkanlıklarınızı soracak, gerekli testleri yapacak ve size kişiselleştirilmiş önerilerde bulunacaktır.

Tedavi

Eklenmiş şekeri azaltmanın temel yolu beslenme alışkanlıklarını değiştirmektir. Tedavi genellikle yaşam tarzı düzenlemelerini içerir.

Evde kişisel bakım

• Paketli gıdaların etiketlerini okuyun ve şeker içeriğine dikkat edin.
• Şekerli içecekler yerine su, maden suyu veya şekersiz bitki çayı tercih edin.
• Tatlı krizlerinde meyve veya kuruyemiş tüketin.
• Yemekleri evde hazırlayarak kontrolü elinize alın.

Tıbbi tedaviler

Eğer fazla şeker tüketimi diyabet veya obezite gibi bir hastalığa yol açtıysa, doktorunuz ilaç tedavisi önerebilir. İlaç isimleri ve dozları kişiye özeldir, mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu konu için cerrahi bir müdahale söz konusu değildir.

Bu durumla yaşamak

Şeker tüketimini azaltmak ilk haftalarda zor olabilir, ancak zamanla damak tadınız değişir. Kendinize hedefler koyun ve küçük adımlarla ilerleyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli fiziksel aktivite yapın (günde en az 30 dakika yürüyüş)
• Uyku düzeninize dikkat edin, yetersiz uyku tatlı isteğini artırabilir.
• Stres yönetimi tekniklerini öğrenin (meditasyon, nefes egzersizi)

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir beslenme planı uygulayın; tam tahıllar, sebze, meyve, protein ve sağlıklı yağlar tüketin. Egzersiz kan şekerini dengelemeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Şeker azaltımı sırasında yoksunluk hissi, sinirlilik veya üzüntü yaşanabilir. Bu normaldir ve genellikle geçicidir. Kendinize karşı sabırlı olun.

Önleme

Evet, eklenmiş şeker tüketimini azaltmak tamamen önlenebilir. Erken yaşta sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırmak en etkili yoldur.

Aşılar

Aşı ile önlenemez.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrollerinde kan şekeri ve kilo takibi yapılması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Obezite
• Tip 2 diyabet
• Kalp hastalığı
• Yüksek tansiyon
• Diş çürümesi

Uzun vadeli görünüm

Eklenmiş şeker tüketimini azaltmak, sağlığınızı önemli ölçüde iyileştirebilir. Kısa sürede daha enerjik hissedebilir, kilo verebilir ve hastalık riskinizi azaltabilirsiniz. Değişim zaman alır, ancak atılan her adım değerlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.