Adult booster vaccines overview

Genel Bakış

Yetişkin hatırlatma aşıları (booster), çocuklukta yapılan aşıların koruyuculuğunun zamanla azalmasını önlemek için yapılan ek doz aşılardır. Bu aşılar, bağışıklık sisteminizi güçlendirerek sizi hastalıklara karşı korur.

Yetişkinlerin hatırlatma aşıları yaptırması oldukça yaygındır. Özellikle tetanos, difteri, boğmaca gibi aşıların belirli aralıklarla tekrarlanması önerilir.

Tüm yetişkinleri etkiler. Yaş, sağlık durumu, seyahat alışkanlıkları ve meslek gibi faktörler hangi aşıların yapılması gerektiğini belirler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşı yapılan bölgede ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Hafif ateş
• Yorgunluk veya baş ağrısı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda da benzer yan etkiler görülebilir, ancak genellikle hafif geçer.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı yetişkinlerde aşı sonrası yan etkiler daha hafif olabilir, ancak bazı aşılarda (örneğin zona aşısı) daha belirgin yan etkiler görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Zamanla aşı koruyuculuğunun azalması
• Bazı hastalıkların yetişkinlerde daha ağır seyretmesi
• Toplumda bağışıklığın korunması

Risk faktörleri

• Kronik hastalık sahibi olmak
• Bağışıklık sistemi zayıf olmak
• Sağlık çalışanı olmak
• Seyahat etmek
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aşı sonrası ciddi alerjik belirtiler (nefes darlığı, şişlik) yaşarsanız hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hangi aşıları yaptırmanız gerektiğini öğrenmek için aile hekiminize danışın.
• Aşı takviminizi düzenli olarak kontrol ettirin.

Tanı

Sağlık uzmanınız, yaşınıza, sağlık geçmişinize, önceki aşılarınıza ve risk faktörlerinize bakarak hangi hatırlatma aşılarını yaptırmanız gerektiğini belirler.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (bazı aşıların koruyuculuğunu ölçmek için)
• Aşı kayıtlarınızın incelenmesi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size aşı takviminizi anlatacak ve gerekli aşıları önerecektir. Aşılar genellikle bir sağlık kuruluşunda yapılır ve birkaç dakika sürer.

Tedavi

Hatırlatma aşıları, genellikle kas içine veya deri altına enjeksiyon şeklinde yapılır. Aşı yapıldıktan sonra bir süre gözlem altında kalmanız istenebilir.

Evde kişisel bakım

• Aşı bölgesini temiz tutun ve ovuşturmayın.
• Hafif ateş veya ağrı için bol sıvı tüketin ve dinlenin.
• Ağrı kesici kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, aşı sonrası oluşabilecek alerjik reaksiyonları tedavi etmek için uygun ilaçları kullanabilir. Aşıların kendisi tıbbi bir tedavidir.

Bu durumla yaşamak

Aşılarınızı yaptırdıktan sonra günlük yaşamınıza devam edebilirsiniz. Aşı kartınızı saklayarak hangi aşıları ne zaman yaptırdığınızı takip edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz bağışıklık sisteminizi destekler.
• Aşı takviminize uymak için hatırlatıcılar kullanın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet ve düzenli fiziksel aktivite, aşıların etkinliğini destekleyebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Aşı yaptırmak, hastalıklardan korunma konusunda içinizi rahatlatabilir ve sağlık kaygınızı azaltabilir. Herhangi bir endişeniz varsa sağlık uzmanınızla konuşun.

Önleme

Evet, hatırlatma aşıları birçok bulaşıcı hastalığı önlemenin en etkili yoludur.

Aşılar

Yetişkinler için önerilen başlıca hatırlatma aşıları arasında tetanos-difteri-boğmaca (Tdap) aşısı, grip aşısı, zatürre aşısı, zona aşısı ve hepatit aşıları bulunur. Sağlık Bakanlığı'nın yetişkin aşı takvimine uymanız önemlidir.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri sırasında aşı durumunuzu sorgulamanız doğal bir tarama yöntemidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Hatırlatma aşısı yaptırmamak, aşı ile önlenebilir hastalıklara yakalanma riskinizi artırır.
• Bu hastalıkların bazıları ciddi komplikasyonlara yol açabilir (örneğin zatürre, beyin hasarı).

Uzun vadeli görünüm

Aşılarınızı düzenli yaptırdığınızda, sizi ve çevrenizdekileri ciddi hastalıklardan etkili bir şekilde koruyabilirsiniz. Aşılama sayesinde birçok hastalık neredeyse tamamen önlenebilir hale gelmiştir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.