Diyabet hastalık günü kuralları genel bakış

Genel Bakış

Diyabet hastalarının hastalandığı zaman kan şekerini yönetmek için uyguladığı özel kurallara 'hastalık günü kuralları' denir. Bu kurallar, hastalık döneminde kan şekerinin çok yükselmesini veya düşmesini önlemeye yardımcı olur.

Evet, diyabet hastalarının çoğu hayatlarında en az bir kez hastalık dönemi yaşar ve bu kuralları uygulamak zorunda kalır.

Bu kurallar, tip 1 diyabet, tip 2 diyabet veya gebelik diyabeti olan herkes için geçerlidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ateş
• Bulantı ve kusma
• İshal
• İştahsızlık
• Yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş
• Huzursuzluk
• Ağız kuruluğu
• Sık idrara çıkma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bilinç bulanıklığı
• Güçsüzlük
• Düşme riski
• İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri

Nedenler

Ana nedenler

• Enfeksiyonlar (grip, zatürre, idrar yolu enfeksiyonu gibi)
• Stres veya ameliyat gibi vücudu zorlayan durumlar
• İlaçların atlanması veya yanlış kullanımı

Risk faktörleri

• Kan şekerinin sık sık yüksek seyretmesi
• Yetersiz sıvı tüketimi
• Düzenli doktor kontrolüne gitmemek
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kan şekeriniz 250 mg/dL’nin üzerindeyse ve iki ölçüm arasında düşmüyorsa
• Kusma veya ishal nedeniyle sıvı alamıyorsanız
• İdrarda keton (asit) tespit ederseniz
• Bilinç bulanıklığı, uyku hali veya kafa karışıklığı yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hastalık belirtileriniz 2 günden uzun sürüyorsa
• Ateşiniz 38°C’nin üzerinde ve düşmüyorsa
• İnsülin dozunuzu nasıl ayarlayacağınızı bilmiyorsanız

Tanı

Diyabet hastalığı zaten tanılı olduğu için hastalık günü kuralları kapsamında bir tanı konmaz. Ancak hastalık sırasında kan şekeri ve idrarda keton takibi yapılır.

Yapılabilecek testler

• Kan şekeri ölçümü (sık aralıklarla)
• İdrarda keton testi (özellikle tip 1 diyabetlilerde)
• Elektrolit ve böbrek fonksiyon testleri (doktor gerekli görürse)

Randevunuzda neler beklenir

Hastalık sırasında kan şekeri seviyeniz beklenmedik şekilde yükselebilir. Doktorunuz size hangi sıklıkta ölçüm yapmanız gerektiğini ve hangi durumlarda acil yardım almanız gerektiğini anlatacaktır.

Tedavi

Hastalık günü tedavisinin temel amacı, kan şekerini hedef aralıkta tutmak, sıvı kaybını önlemek ve altta yatan hastalığı (örneğin enfeksiyon) tedavi etmektir.

Evde kişisel bakım

• Her 2-4 saatte bir kan şekeri ölçün.
• Şekersiz sıvıları (su, bitki çayı) sık sık küçük yudumlarla için.
• İştahınız yoksa bile küçük porsiyonlarla beslenmeye çalışın (örneğin kraker, çorba).
• İnsülin kullanıyorsanız, doktorunuzun önceden verdiği hastalık günü talimatlarına uyun.
• Ateş düşürücü veya ağrı kesici ilaçları doktor önerisiyle kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyon durumunda uygun antibiyotik veya antiviral ilaçlar reçete edebilir. Kan şekeri çok yüksekse veya sıvı kaybı fazlaysa hastanede serum (damar yoluyla sıvı) ve insülin tedavisi gerekebilir. Tedavi kişiye özeldir, doktorunuz sizin için en uygun planı yapacaktır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu konu doğrudan hastalık günü kuralları kapsamında değildir.

Bu durumla yaşamak

Diyabetiniz varsa, hastalık günü kurallarını önceden öğrenmek ve bir plan yapmak çok önemlidir. Bir hastalık durumunda ne yapacağınızı bilmek sizi rahatlatır ve sağlığınızı korur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her yıl grip aşısı yaptırın.
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durun.
• Kan şekeri takip cihazınızı ve ilaçlarınızı her zaman hazır bulundurun.
• Aile üyelerinize hastalık günü kurallarını anlatın.

Diyet ve egzersiz

Hasta olduğunuzda egzersiz yapmaktan kaçının; vücudunuz dinlenmeye ihtiyaç duyar. Beslenme konusunda, tolere edebildiğiniz kadar karbonhidrat alın (örneğin kraker, ekmek, meyve suyu). Kan şekeriniz çok düşükse (hipoglisemi) hemen bir şeker kaynağı (şeker, meyve suyu) alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık dönemleri endişe ve stres yaratabilir. Kan şekerinizdeki dalgalanmalar moralinizi bozabilir. Bu dönemde kendinize karşı sabırlı olun ve duygusal destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Hastalık günü kuralları bir hastalığı önlemez, ancak hastalık sırasında ciddi komplikasyonları (diyabetik ketoasidoz gibi) önlemeye yardımcı olur.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, diyabet hastalarının enfeksiyonlara yakalanma riskini azaltır. Sağlık Bakanlığı, diyabetli bireylere bu aşıları önermektedir.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri (göz, böbrek, ayak muayenesi) diyabet komplikasyonlarını erken tespit etmeyi sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Diyabetik ketoasidoz (kanın asitlenmesi)
• Hiperosmolar hiperglisemik durum (çok yüksek kan şekeri ve ciddi susuzluk)
• Hipoglisemi (kan şekerinin tehlikeli düzeyde düşmesi)
• Uzun süren enfeksiyonlar

Uzun vadeli görünüm

Hastalık günü kurallarını doğru uygulayan diyabet hastaları, hastalık dönemlerini genellikle sorunsuz atlatır. Erken ve uygun müdahale ile ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir. Unutmayın, bu kurallar hayat kurtarabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.