İş Yerinde Kulak Sağlığınızı Koruyun

Genel Bakış

İş yerinde kulak sağlığının korunması, yüksek ses, kimyasal maddeler ve kazalar nedeniyle oluşabilecek işitme kaybını ve kulak yaralanmalarını önlemeye çalışır. İşitme kaybı yavaş gelişir ve çoğu zaman geri dönüşü yoktur. Bu yüzden önlem almak çok önemlidir.

Evet. Dünyada milyonlarca kişi, iş yerindeki gürültü nedeniyle işitme kaybı yaşar. Özellikle sanayi, inşaat, maden ve tarım sektörlerinde çalışanlar risk altındadır.

Fabrika ve atölye çalışanları, şantiyede çalışan işçiler, pilotlar, havalimanı yer personeli, müzisyenler ve disk jokeyler gibi gürültülü ortamda çalışan herkes etkilenebilir. Ayrıca, gürültülü araç kullanan traktör ve otobüs şoförleri de risk taşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İşten çıktıktan sonra geçici işitme azlığı veya kulak tıkanıklığı hissi
• Kulakta çınlama (tinnitus)
• Gürültülü ortamda yapılan konuşmaları duymakta zorlanma
• Radyo veya televizyonun sesini sürekli açma ihtiyacı
• Yüksek sese aşırı duyarlılık

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek sesli oyuncaklar veya konserlerden sonra kulak çınlaması
• Okulda öğretmenin söylediklerini yanlış duyma
• Televizyonu çok yüksek sesle izleme
• Konuşmayı öğrenmede gecikme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Konuşmaları takip etmekte zorlanma
• Yüksek tiz sesleri duyamama
• Kulak çınlaması
• Sosyal ortamlardan kaçınma ve içe kapanma

Nedenler

Ana nedenler

• İş yerinde sürekli yüksek sese maruz kalmak (genellikle 85 desibel üzeri)
• Kulağa darbe almak
• Kulağa yabancı cisim kaçması
• Kimyasal maddelere maruziyet (örneğin bazı boyalar ve solventler)
• Yüksek sesli müzik veya patlama sesi

Risk faktörleri

• Yüksek gürültülü makine veya ekipmanla çalışmak
• Kulak koruyucu kullanmamak
• Gürültü ile birlikte kimyasallara maruz kalmak
• Yıllarca çalışmaya devam etmek
• Sigara kullanmak
• Yüksek tansiyon ve kalp hastalığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani işitme kaybı fark ederseniz aynı gün doktora başvurun.
• Kulaktan kan gelirse veya şiddetli ağrı olursa.
• Yüksek ateşle birlikte kulak ağrısı varsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İşten çıkınca sık sık işitme azlığı yaşıyorsanız.
• Kulak çınlaması günlük yaşamınızı etkiliyorsa.
• Gürültülü ortamlarda konuşmaları anlamakta güçlük çekiyorsanız.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve kulaklarınızı özel bir aletle muayene eder. Ardından işitme testi (odiyometri) yaparak işitme eşiğinizi ölçer.

Yapılabilecek testler

• Odyometri: Sessiz bir kabinde kulaklıkla çeşitli sesler verilir, ne zaman duyduğunuzu işaretlersiniz.
• Timpanometri: Kulak zarının hareketliliği ölçülür, orta kulaktaki sorunları gösterir.
• Otoakustik emisyon: İç kulaktaki hücrelerin sağlığını değerlendiren bir testtir.

Randevunuzda neler beklenir

İşitme testleri ağrısız bir işlemdir ve yaklaşık 20-30 dakika sürer. Sonuçlar doktor tarafından grafik halinde size anlatılır. Eğer iş yerinde gürültüye maruz kalıyorsanız, işyeri hekimi bu testleri periyodik olarak isteyebilir.

Tedavi

İşitme kaybının tedavisi, sebebe ve dereceye bağlıdır. Orta kulak iltihabı veya kulak kiri gibi nedenler ilaç veya basit girişimlerle giderilebilir. Ancak gürültüye bağlı iç kulak hasarı varsa, mevcut işitmenin korunması ve işitme cihazı gibi yardımcı cihazların kullanılması önerilir.

Evde kişisel bakım

• Gürültülü işlerde mutlaka kulak tıkacı veya kulaklık kullanın.
• Müzik dinlerken ses seviyesini düşük tutun ve her 60 dakikada bir 10 dakika ara verin.
• Kulaklığınızı başkalarına ödünç vermeyin.
• Kulak zarınızı delmemek için kulağınıza pamuklu çubuk veya başka nesneler sokmayın.
• Kulağınıza su kaçtığında başınızı eğerek veya yumuşak bir bezle dış kısmını kurulayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kulak kirini temizleyebilir veya orta kulak enfeksiyonu gibi tedavi edilebilir nedenler varsa uygun ilaçları reçete edebilir. Gürültüye bağlı kalıcı işitme kaybında işitme cihazları veya bazı durumlarda koklear implant (iç kulak implantı) gibi cihazlar hayat kalitesini artırır. Bu cihazlar doktor ve odyolog (işitme uzmanı) tarafından belirlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kulak zarında delik veya orta kulak kemikçiklerinde hasar varsa, bu yapıların cerrahi ile onarılması gerekebilir. Bu karar, yapılan testlerden sonra doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Gürültülü ortamda çalışıyorsanız, kulak koruyucunuzu her gün eksiksiz takın. Gerekirse iş yerinizden ses ölçümü ve işitme testi talep edin. İşitme kaybınız varsa, iletişim için karşınızdaki kişinin yüzünü görmeye çalışın ve ortamın sessiz olduğu bir yer seçin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her yıl işitme testi yaptırın.
• Gürültülü aletleri kullanırken mola verin.
• Kulaklıkla uyumayın veya uzun süre müzik dinlemeyin.
• Kulak temizliği için doktorunuzdan yardım alın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli yürüyüş gibi egzersizler, genel sağlığınızı korur ve iç kulağa giden kan akışını destekleyebilir. Tuz, şeker ve doymuş yağlardan fakir, sebze ve meyve ağırlıklı beslenmeye çalışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşitme kaybı, insanı sosyal ortamlardan uzaklaştırabilir ve yalnızlık hissettirebilir. Bunun normal bir tepki olduğunu bilin. Gerekirse bir terapist veya psikologdan destek almak size iyi gelebilir.

Önleme

Evet, işle ilgili işitme kaybının büyük çoğunluğu önlenebilir. İşverenin gürültüyü azaltma ve koruyucu ekipman sağlama zorunluluğu vardır; çalışan olarak siz de kurallara uymalı ve ekipmanları doğru kullanmalısınız.

Tarama programları

Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre, gürültülü işyerlerinde çalışanların periyodik işitme testlerinden geçirilmesi gerekir. Bu testleri yaptırmayı ihmal etmeyin.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı ve ilerleyici işitme kaybı
• Sürekli kulak çınlaması
• Denge problemleri ve baş dönmesi
• İş kazalarının artması (uyaranları duyamama nedeniyle)
• Sosyal izolasyon ve depresyon

Uzun vadeli görünüm

İşitme kaybı ne kadar erken fark edilirse, o kadar iyi yönetilebilir. Günümüzde işitme cihazları çok gelişmiştir ve birçok kişi bu cihazlarla normal hayatına devam etmektedir. Umutlu olmak için her türlü nedeniniz var; yeter ki düzenli kontrol ve doğru koruma alışkanlıkları edinin.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü ↗

Yerel kuruluşlar

• T.C. Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.