Eye system health overview

Genel Bakış

Göz sağlığı, gözlerinizin ve görme yeteneğinizin iyi durumda olmasıdır. Düzenli göz muayeneleri ve sağlıklı alışkanlıklarla korunabilir.

Görme sorunları dünyada çok yaygındır. Her 4 kişiden 1'inde gözlük veya lens ihtiyacı vardır. Yaş ilerledikçe katarakt, glokom gibi hastalıklar daha sık görülür.

Her yaş grubunu etkileyebilir. Çocuklarda miyopluk, yaşlılarda katarakt ve sarı nokta hastalığı daha sık görülür. Şeker hastalığı, tansiyon gibi kronik hastalığı olanlar da risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bulanık veya çift görme
• Göz kuruluğu, batma veya yanma
• Göz yorgunluğu
• Sık sık göz kırpma ihtiyacı
• Uzağı veya yakını net görememe

Çocuklarda belirtiler

• Gözlerini sık sık ovalama
• Başını eğerek veya bir gözünü kapatarak bakma
• Çok yakından televizyon izleme
• Okurken satır atlama veya parmakla takip etme
• Sık baş ağrısı şikayeti

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Gece görüşünde zorluk
• Renklerde soluklaşma
• Okurken daha fazla ışık ihtiyacı
• Görüş alanında gölgeler veya lekeler
• Sık sık gözlük numarası değişimi

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanma (katarakt, sarı nokta hastalığı)
• Genetik faktörler (ailede glokom veya miyop öyküsü)
• Uzun süreli dijital ekran kullanımı (dijital göz yorgunluğu)
• Yetersiz beslenme (A vitamini eksikliği)
• UV ışınlarına korunmasız maruziyet
• Sigara kullanımı

Risk faktörleri

• Şeker hastalığı (diyabetik retinopati)
• Yüksek tansiyon
• Obezite
• Göz travması öyküsü
• Bazı ilaçların uzun süreli kullanımı (kortikosteroidler gibi)
• Kontakt lens hijyenine dikkat edilmemesi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani görme kaybı
• Göz yaralanması veya kimyasal madde teması
• Şiddetli göz ağrısı
• Göz hareketlerinde kısıtlılık veya çift görme

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Herhangi bir şikayetiniz olmasa bile yılda bir kez göz muayenesi olun.
• 40 yaş üzerindeyseniz veya kronik bir hastalığınız varsa düzenli kontrollerinizi aksatmayın.
• Gözlük veya lens kullanıyorsanız yılda bir muayene önerilir.

Tanı

Göz sağlığı değerlendirmesi için bir göz doktoru veya optometrist tarafından kapsamlı bir göz muayenesi yapılır.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi (Eşel testi ile)
• Kırma kusuru ölçümü (refraksiyon)
• Yarık lamba muayenesi (gözün ön kısmının incelenmesi)
• Göz tansiyonu ölçümü (tonometri, glokom taraması)
• Göz dibi muayenesi (damla damlatılarak retina ve optik sinirin incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında herhangi bir ağrı hissedilmez. Göz bebeklerinizi büyütmek için damla kullanılabilir, bu durumda birkaç saat bulanık görebilirsiniz. Bu nedenle yanınızda bir refakatçi bulunması veya araç kullanmamanız önerilir.

Tedavi

Tedavi, göz sorununun türüne ve şiddetine bağlıdır. Birçok durum gözlük, lens, ilaçlı göz damlaları veya lazer tedavileri ile yönetilebilir. Ciddi durumlarda cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• 20-20-20 kuralını uygulayın: Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca 20 metre uzağa bakın.
• Bilgisayar ekranınızı göz hizasında ve iyi aydınlatılmış bir ortamda kullanın.
• Güneş gözlüğü kullanarak UV ışınlarından korunun.
• Kontakt lens kullanıyorsanız hijyene özen gösterin, aşırı süre kullanmayın.
• Bol su için ve nemli bir ortam sağlamak için ortam nemlendiricisi kullanın.

Tıbbi tedaviler

Görme kusurları (miyop, hipermetrop, astigmat) gözlük veya kontakt lenslerle düzeltilir. Göz kuruluğu için yapay gözyaşı damlaları önerilebilir. Enfeksiyon durumunda antibiyotikli damlalar kullanılır. Glokom için göz tansiyonunu düşüren damlalar verilir. Kortikosteroidli damlalar iltihap durumlarında kullanılabilir, ancak bu ilaçlar doktor kontrolünde olmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Katarakt, bazı glokom türleri, retina dekolmanı ve şaşılık gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Lazer cerrahisi (refraktif cerrahi) da gözlük ihtiyacını azaltmak için uygulanır. Hangi yöntemin sizin için uygun olduğuna doktorunuz karar verecektir.

Bu durumla yaşamak

Görme sorunları günlük yaşamı etkileyebilir. İyi aydınlatma, büyüteç kullanımı ve kontrast düzenlemeleri işleri kolaylaştırabilir. İlaçlarınızı düzenli kullanmak ve kontrolleri aksatmamak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Düzenli uyuyun ve gözlerinizi dinlendirin.
• Kontakt lens kullanıyorsanız önerilen kullanım süresine uyun.
• Güneş gözlüğü takarak UV koruması sağlayın.
• Bilgisayar başında çalışıyorsanız ara sıra mola verin.

Diyet ve egzersiz

Göz sağlığı için A vitamini (havuç, ıspanak), C vitamini (turunçgiller), E vitamini (badem, fındık), omega-3 (balık) ve lutein/zeaksantin içeren besinler tüketin. Düzenli egzersiz kan dolaşımını iyileştirerek göz sağlığına katkıda bulunur. Şeker hastalığı gibi kronik hastalıkların kontrolü de çok önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme kaybı endişe, üzüntü veya kaygıya neden olabilir. Böyle hissediyorsanız doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmaktan çekinmeyin. Görme engellilere yönelik rehabilitasyon programları da bulunmaktadır.

Önleme

Birçok göz sorunu erken teşhis ve sağlıklı alışkanlıklarla önlenebilir veya etkileri azaltılabilir. Düzenli göz muayeneleri, dengeli beslenme, UV koruması ve sigaradan uzak durma en önemli adımlardır.

Tarama programları

Düzenli göz muayeneleri, özellikle 40 yaş üstü ve kronik hastalığı olan bireyler için önerilir. Şeker hastalarında yıllık göz dibi muayenesi görme kaybını önlemede etkilidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Görme kaybı (körlük)
• Kataraktın ilerleyerek tamamen görmeyi engellemesi
• Glokomda optik sinir hasarı ile geri dönüşsüz görme alanı kaybı
• Sarı nokta hastalığında (makula dejenerasyonu) merkezi görme kaybı
• Diyabetik retinopatide retina kanamaları ve dekolmanı

Uzun vadeli görünüm

Günümüz tıbbında birçok göz hastalığı erken tanı ile başarılı şekilde tedavi edilebilmektedir. Düzenli kontroller ve tedaviye uyum ile görme kaybının önüne geçilebilir. Geç kalınmış durumlarda dahi rehabilitasyon ve destek hizmetleri ile yaşam kalitesi artırılabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.