Folic acid before pregnancy

Genel Bakış

Folik asit, B9 vitamini olarak da bilinen, vücudun yeni hücreler üretmesi için ihtiyaç duyduğu bir vitamindir. Hamilelik öncesinde ve ilk üç ayda alındığında bebekte omurga ve beyin gelişimi ile ilgili doğum kusurlarını (nöral tüp defekti) önlemeye yardımcı olur.

Folik asit eksikliği yaygın değildir, ancak hamilelik planlayan birçok kadın beslenme yoluyla yeterli folik asit alamadığı için takviye önerilmektedir.

Hamilelik planlayan veya hamile kalma ihtimali olan tüm kadınlar, özellikle doğurganlık çağındaki bireyler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Soluk cilt
• Nefes darlığı
• Baş dönmesi

Çocuklarda belirtiler

• Gelişme geriliği
• Kansızlık belirtileri (solukluk, halsizlik)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Unutkanlık
• Depresif ruh hali
• Kansızlığa bağlı yorgunluk

Nedenler

Ana nedenler

• Yetersiz beslenme (özellikle yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller az tüketildiğinde)
• Hamilelikte artan folik asit ihtiyacı
• Bazı ilaçlar (örneğin, nöbet önleyici ilaçlar) folik asit emilimini azaltabilir

Risk faktörleri

• Vejetaryen veya vegan beslenme
• Alkol kullanımı
• Bağırsak hastalıkları (emilim sorunları)
• Daha önce nöral tüp defektli bebek doğurmuş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hamile kalmayı planlıyorsanız ve henüz folik asit kullanmıyorsanız hemen bir sağlık çalışanına danışın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hamilelik öncesi sağlık kontrolü sırasında folik asit ihtiyacınızı doktorunuzla görüşün.
• Düzenli kadın doğum kontrollerinizde takviye kullanımını sorun.

Tanı

Folik asit eksikliği genellikle bir kan testiyle teşhis edilir. Ancak hamilelik planlıyorsanız, doktorunuz sizden test istemeden de takviye önerebilir.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı (kansızlık belirtileri için)
• Serum folat (folik asit) düzeyi ölçümü

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sağlık geçmişinizi alır, beslenme alışkanlıklarınızı sorgular. Gerekirse bir tüp kan alınarak test yapılır. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Folik asit eksikliği varsa, doktorunuzun önereceği miktarda takviye almak tedavinin temelidir. Aynı zamanda beslenmeyi düzenlemek de önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, brokoli), baklagiller (mercimek, nohut), portakal suyu gibi folik asit açısından zengin besinleri tüketin.
• Hamilelik planlıyorsanız, sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ihtiyacınıza göre folik asit takviyesi önerecektir. Genellikle hamilelik öncesi dönemde ve ilk trimesterde düzenli kullanım önerilir. Kesin doz ve süreyi doktorunuz belirlemelidir.

Bu durumla yaşamak

Hamilelik planlıyorsanız, folik asit takviyenizi her gün aynı saatte almayı alışkanlık haline getirin. İlaç kullanıyorsanız, hatırlamak için bir günlük veya hatırlatıcı kullanabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durmak önemlidir.
• Sigara ve alkolden kaçının; bunlar folik asit emilimini olumsuz etkileyebilir.

Diyet ve egzersiz

Folik asit açısından zengin bir diyet uygulayın. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapmak genel sağlık için faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Folik asit takviyesinin doğrudan ruh sağlığı üzerinde belirgin bir etkisi yoktur. Ancak hamilelik hazırlığı sürecinde sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, kaygıyı azaltabilir.

Önleme

Evet, nöral tüp defektlerinin büyük bir kısmı, hamilelik öncesinde ve erken hamilelikte yeterli folik asit alınarak önlenebilir.

Tarama programları

Hamilelik sırasında ultrason ve kan testleri ile bazı doğum kusurları taranabilir. Bu testleri doktorunuz önerecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yetersiz folik asit alımı, bebekte spina bifida (omurga kusuru) veya anensefali (beyin kusuru) riskini artırır.
• Annenin kansızlık ve yorgunluk şikayetleri olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Folik asit takviyesi ile nöral tüp defekti riski önemli ölçüde azalır. Hamilelik öncesi dönemde bu basit önlem sayesinde sağlıklı bir gebelik geçirme şansınız yüksektir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Aile Hekiminiz · Türkiye
• Kadın Doğum Poliklinikleri · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.