Sağlık Çalışanları için El Egzaması Önleme

Genel Bakış

El egzaması (cilt iltihabı), sağlık çalışanlarında sık görülen bir cilt sorunudur. Ellerin sık yıkanması, eldiven kullanımı ve kimyasallarla temas sonucu cilt kurur, kızarır ve çatlar.

Evet, sağlık çalışanları arasında çok yaygındır. Özellikle hemşireler, doktorlar ve temizlik personelinde sık görülür.

En çok ellerini sık sık yıkayan ve eldiven kullanan sağlık çalışanlarını etkiler. Ayrıca alerjik cilt yapısına sahip kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kızarıklık ve kuruluk
• Kaşıntı
• Ciltte çatlama ve pullanma
• Ağrı veya yanma hissi
• Deride kalınlaşma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar sağlık çalışanı olmadığından bu konu doğrudan geçerli değildir. Ancak çocuklarda alerjik egzama varsa benzer belirtiler görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı sağlık çalışanlarında cilt daha ince ve kuru olduğu için belirtiler daha şiddetli olabilir.
• İyileşme süresi daha uzun olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Elleri çok sık yıkamak
• Sert sabunlar ve antiseptikler kullanmak
• Eldivenlerin neden olduğu nem ve sürtünme
• Lateks veya diğer eldiven malzemelerine alerji
• Kimyasallara maruz kalmak

Risk faktörleri

• Daha önce egzama veya alerjik cilt hastalığı geçirmiş olmak
• Islak ellerle eldiven giymek
• Uzun süre eldiven kullanmak
• Kişisel bakım ürünlerine duyarlılık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte enfeksiyon belirtileri (kızarıklık, şişlik, ateş) varsa hemen acile başvurun.
• Yaygın ve şiddetli kabarcıklar oluştuysa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kuruluk ve çatlaklar birkaç hafta içinde geçmezse
• Kaşıntı uykunuzu veya işinizi etkiliyorsa
• Reçetesiz kremler işe yaramıyorsa

Tanı

Doktor ellerinizi muayene eder ve iş alışkanlıklarınızı sorar. Genellikle tanı için ek test gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Alerji testleri (yama testi): Belirli maddelere karşı alerjiniz olup olmadığını anlamak için yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında cildinizin görünümü değerlendirilir ve belirtilerinizin ne zaman başladığı sorulur. Gerekirse bir dermatoloji uzmanına yönlendirilirsiniz.

Tedavi

Tedavide amaç cildi rahatlatmak, tahriş edici maddelerden kaçınmak ve cildin nem dengesini sağlamaktır. Çoğu durumda basit önlemler yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Ellerinizi ılık suyla yıkayın, sıcak veya soğuk sudan kaçının.
• Yıkadıktan sonra yumuşak bir havluyla hafifçe kurulayın.
• Her yıkamadan sonra nemlendirici krem kullanın.
• Eldiven giymeden önce ellerinizi tamamen kurulayın.
• Pamuklu astarlı eldiven tercih edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz cilt iltihabını azaltmak için krem veya merhem önerebilir. Ağır durumlarda kısa süreli kortikosteroid kremler kullanılabilir. Alerji varsa antihistaminik ilaçlar verilebilir. Tedavi planına mutlaka doktorunuzla birlikte karar verin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi el egzaması için gerekli değildir.

Bu durumla yaşamak

El egzaması ile yaşarken cildinize nazik davranmak önemlidir. İş yerinde koruyucu kremler kullanın, molalarda ellerinizi dinlendirin ve düzenli nemlendirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Eldiven giymeden önce ellerinizi iyice kurulayın.
• Aşırı sıcak veya soğuktan kaçının.
• Cildinizi tahriş edebilecek parfümlü ürünlerden uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme cildinizi güçlendirebilir. Özellikle çinko ve omega-3 yağ asitleri içeren gıdalar faydalı olabilir. Egzersizle ilgili bir kısıtlama yoktur ancak terli eller tahrişi artırabilir, duş almayı ihmal etmeyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kaşıntı, ağrı ve görünüm kaygısı ruh halinizi etkileyebilir. İş arkadaşlarınızla durumunuzu paylaşmak destekleyici olabilir.

Önleme

Evet, el egzaması büyük ölçüde önlenebilir. Ellerinizi fazla yıkamamak, nemlendirmek ve uygun eldiven kullanmak en etkili yöntemlerdir. Sağlık Bakanlığı'nın el hijyeni önerilerine uyun.

Aşılar

El egzamasını önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur ancak cildinizi sürekli kontrol etmek erken belirtileri fark etmenize yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt çatlaklarından bakteriler girerek enfeksiyona (selülit) yol açabilir.
• Kronik egzama gelişebilir, cilt kalınlaşabilir ve kalıcı renk değişikliği olabilir.
• İş gücü kaybına ve mesleki performans düşüşüne neden olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru önlemler ve tedavi ile el egzaması genellikle iyileşir. Cildinize iyi bakarsanız belirtiler kontrol altına alınabilir ve sağlıklı kalabilirsiniz.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.