Hand hygiene to prevent infection

Genel Bakış

El hijyeni, ellerinizi düzenli olarak yıkayarak veya alkol bazlı el dezenfektanı kullanarak mikroplardan arındırmanız anlamına gelir. Bu basit uygulama, birçok enfeksiyonun yayılmasını önlemenin en etkili yollarından biridir.

Evet, el hijyeni konusunda bilgi yaygındır ancak birçok kişi ellerini yeterince sık veya doğru yıkamamaktadır.

El hijyeni, herkesi ilgilendiren bir konudur. Özellikle küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler enfeksiyonlara karşı daha hassastır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ellerinizi yıkamadığınızda, mikropların neden olduğu enfeksiyonların belirtileri arasında burun akıntısı, öksürük, boğaz ağrısı, ishal ve ateş sayılabilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda sık görülen enfeksiyonlar: soğuk algınlığı, el-ağız hastalığı ve mide-bağırsak enfeksiyonları.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda zatürre, idrar yolu enfeksiyonu ve cilt enfeksiyonları gibi ciddi enfeksiyonlar daha sık görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Eller yeterince sık yıkanmadığında mikroplar çoğalabilir.
• Tuvalet kullanımı, yemek hazırlığı, hayvanlarla temas sonrası ellerin yıkanmaması.
• Ellerle ağız, burun veya gözlere dokunmak.

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlarda bulunmak (okul, toplu taşıma)
• Hasta kişilerle yakın temasta olmak
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar (diyabet, kanser gibi)
• Hijyen alışkanlıklarının yetersiz olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Enfeksiyon belirtileri şiddetlenirse (yüksek ateş, nefes darlığı, şuur bulanıklığı)
• Bebeklerde veya yaşlılarda ateş varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık sık enfeksiyon geçiriyorsanız veya el hijyeni konusunda endişeleriniz varsa doktorunuzla konuşun.

Tanı

Enfeksiyon belirtileri varsa doktorunuz öykünüzü dinler ve fizik muayene yapar. Gerekirse testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (enfeksiyon belirteçleri)
• Boğaz veya idrar kültürü
• Gerekirse röntgen veya diğer görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinizin nedenini bulmak için sorular sorar ve muayene eder. Test sonuçları genellikle birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Tedavi, enfeksiyonun türüne bağlıdır. Hafif enfeksiyonlar dinlenme, bol sıvı alma ve ateş düşürücülerle (doktor önerisiyle) geçebilir. Bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotik gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Ellerinizi sık sık ve doğru şekilde yıkayın (en az 20 saniye sabun ve suyla).
• Öksürürken veya hapşırırken ağzınızı dirseğinizle kapatın.
• Hasta kişilerle yakın temastan kaçının.
• Bol sıvı tüketin ve dinlenin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, eğer bakteriyel bir enfeksiyon varsa uygun antibiyotik reçete edebilir (ilaç ismi verilmez). Viral enfeksiyonlar için spesifik bir ilaç yoktur; destekleyici tedavi uygulanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

El hijyeni ile ilgili doğrudan bir cerrahi müdahale gerekmez. Ancak enfeksiyonlar ciddi komplikasyonlara yol açarsa (apse gibi) cerrahi drenaj gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

El hijyenini günlük rutininizin bir parçası haline getirin. Yemeklerden önce, tuvalet sonrası, dışarıdan eve gelince mutlaka ellerinizi yıkayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerinizi yıkamak için sabun ve su bulundurun, değilse alkol bazlı el dezenfektanı kullanın.
• Tırnaklarınızı kısa tutun ve takıları çıkararak yıkayın.
• Mendil veya kağıt havlu ile kurulayın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz bağışıklık sisteminizi güçlendirir. Bol sebze, meyve ve yeterli su tüketin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hastalık endişesi bazen gereksiz kaygıya yol açabilir. El hijyenini uygulamak size kontrol hissi verir. Kaygınız sürekliyse bir uzmana danışmaktan çekinmeyin.

Önleme

Evet, birçok enfeksiyon el hijyeni ile önlenebilir. Sağlık Bakanlığı da özellikle grip mevsiminde ve salgın dönemlerinde el yıkamanın önemini vurgulamaktadır.

Aşılar

Grip, zatürre, COVID-19 gibi bazı enfeksiyonlara karşı aşılar mevcuttur. Aşılar, el hijyeni ile birlikte koruyuculuğu artırır.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur; ancak toplumda sık görülen hastalıklar için aile hekiminiz size rehberlik edebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Basit bir enfeksiyon zatürre, orta kulak iltihabı veya menenjit gibi ciddi durumlara dönüşebilir.
• Kronik hastalığı olanlarda enfeksiyon ağır seyredebilir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru el hijyeni uygulandığında enfeksiyon riski büyük ölçüde azalır. Bu basit alışkanlık sayesinde birçok hastalıktan korunabilir, sağlıklı kalabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.