İşitme Sağlığınızı Korumak İçin Yaşam Tarzı Önerileri

Genel Bakış

İşitme sağlığı, çevremizdeki sesleri doğru şekilde duyabilme ve anlayabilme yeteneğidir. Yaşam alışkanlıklarımız işitme sağlığımızı olumlu ya da olumsuz etkileyebilir. Bu yazıda işitmenizi korumak ve mevcut işitmenizi daha iyi kullanmak için günlük hayatta yapabileceklerinizi anlatacağız.

İşitme sorunları dünyada çok yaygındır. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre yetişkinlerin önemli bir bölümünde işitme kaybı vardır. Ancak birçok işitme kaybı türü önlenebilir veya tedavi edilebilir.

Herkesi etkileyebilir. Gürültülü iş yerlerinde çalışanlar, yaşlılar, kronik hastalığı olanlar ve ailesinde işitme kaybı bulunanlar daha yüksek risk altındadır. Çocuklar da orta kulak enfeksiyonları nedeniyle etkilenebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İnsanların konuşmalarını anlamakta zorluk çekmek
• Televizyonun veya radyonun sesini sürekli açmak
• Kalabalık ortamlarda sohbetleri takip edememek
• Kulakta çınlama hissi
• Kapı zili, telefon gibi günlük sesleri duymakta güçlük çekmek

Çocuklarda belirtiler

• Okulda öğretmenini duymakta zorlanmak
• Konuşma gelişiminde gecikme
• Televizyonu çok yakından izlemek
• Sık kulak ağrısı veya kulak akıntısı yaşamak

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yalnızca çok yüksek sesliyken duyabilmek
• Sosyal ortamlardan uzaklaşmak
• Sorulan sorulara yanlış cevap vermek
• Dinlerken yoğun efor sarf etmek

Nedenler

Ana nedenler

• Uzun süre yüksek sese maruz kalmak
• Yaşlanmaya bağlı doğal işitme azalması
• Kulak kirinin birikmesi
• Orta kulak enfeksiyonları
• Genetik faktörler
• Bazı ağır hastalıklar ve ilaçlar

Risk faktörleri

• Gürültülü ortamlarda çalışmak
• Yüksek sesle ve uzun süre kulaklık kullanmak
• Sigara içmek
• Diyabet veya yüksek tansiyon gibi kronik hastalıklar
• Ailede işitme kaybı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani işitme kaybı yaşarsanız
• Kulağınızdan kan veya iltihap gelirse
• Baş dönmesiyle birlikte işitme azalması olursa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda bir kez işitme kontrolü yaptırın
• Yavaş yavaş işitmede azalma fark ederseniz
• Uzun süren kulak tıkanıklığı veya çınlama şikayetiniz olursa

Tanı

Doktorunuz tıbbi öykünüzü dinler, kulaklarınızı muayene eder ve işitme testleri isteyebilir. Bu testler işitme kaybının tipini ve derecesini belirlemek için yapılır.

Yapılabilecek testler

• Otoskopik muayene (kulağın içine özel bir aletle bakma)
• Odyometri (işitme testi, kulaklıkla odada yapılır)
• Timpanometri (kulak zarının hareketini ölçen test)

Randevunuzda neler beklenir

İşitme testleri genellikle ağrısızdır ve kısa sürer. Sonuçlara göre doktorunuz size uygun tedavi ve önerileri anlatacaktır.

Tedavi

İşitme sorununun nedeni ve türüne göre tedavi değişir. Bazı durumlarda kulak kiri temizliği yeterli olurken, bazılarında işitme cihazı veya diğer yardımcı cihazlar önerilir. Tedavi edilebilir bir sebep yoksa yaşam tarzı önlemleri işitmeyi korumada en önemli adımdır.

Evde kişisel bakım

• Gürültülü ortamlarda kulak tıkacı veya koruyucu kulaklık kullanın
• Kulaklıkla müzik dinlerken sesi yüzde 60'ın üzerine çıkarmayın ve 60 dakikada bir mola verin
• Kulaklarınızı temizlerken pamuklu çubuk kullanmayın; dış kulağı temizlemek yeterlidir
• Yüksek ses, stresten kaçının ve yeterli uyuyun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz işitme kaybının nedenine göre tedavi planı belirler. Bu plan; ilaç tedavisi, kulak kiri temizliği, işitme cihazı veya cerrahi yöntemleri içerebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğuna yalnızca doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazen orta kulak enfeksiyonları, kulak zarı sorunları veya yapısal bozukluklar ameliyat gerektirebilir. Doktorunuz gerekli görürse sizi bir kulak burun boğaz uzmanına yönlendirir.

Bu durumla yaşamak

İşitme sağlığınızı korumak için günlük hayatta birkaç basit kurala dikkat edebilirsiniz. Gürültülü ortamlardan kaçının, molalar verin ve kulaklık kullanırken ses seviyesini düşürün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli olarak işitme kontrolü yaptırın
• Kulaklarınızı kuru ve temiz tutun
• Yüksek sesli konser veya etkinliklerde kulak koruyucu kullanın
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin
• Stresle başa çıkmak için yürüyüş, nefes egzersizi gibi yöntemlere başvurun

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz kan dolaşımını iyileştirir; bu da iç kulak sağlığını olumlu etkileyebilir. Özellikle çinko, magnezyum ve B vitaminlerinden zengin beslenmek genel sağlık için faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşitme kaybı yaşayan kişilerde sosyal izolasyon, kaygı ve depresyon riski artabilir. Yalnız olmadığınızı bilin ve hisleriniz hakkında konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Birçok işitme kaybı türü önlenebilir. En önemli korunma yolu gürültüye maruziyeti azaltmaktır. Ayrıca kulak temizliğine dikkat etmek, enfeksiyonları ihmal etmemek ve düzenli kontroller yaptırmak da önemlidir.

Aşılar

Özellikle çocuklarda orta kulak enfeksiyonlarına yol açabilen hastalıklara karşı aşılar vardır. Aşı takviminizi aile hekiminizle görüşmeniz önerilir.

Tarama programları

Yeni doğanlarda işitme taraması, okul çağındaki çocuklarda ve risk altındaki yetişkinlerde düzenli işitme kontrolü önerilir. Sağlık Bakanlığı'nın tarama programlarını takip edebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sosyal ilişkilerde zorlanma ve yalnızlaşma
• Depresyon ve kaygı bozukluğu riskinin artması
• Bilişsel işlevlerde (düşünme, hatırlama, odaklanma) gerileme

Uzun vadeli görünüm

İşitme sorunları erken fark edilip uygun şekilde yönetildiğinde yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkisi oldukça azalır. Tedavi ve yaşam tarzı önlemleriyle aktif ve sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.