Görme Taraması

Genel Bakış

Görme taraması, gözlerinizin ne kadar iyi gördüğünü ve olası göz sorunlarını erkenden belirlemek için yapılan basit testlerden oluşur. Tam bir göz muayenesi değildir; göz doktoruna gitmeniz gerekip gerekmediğini belirlemeye yardımcı olur.

Görme taraması, dünyada yaygın olarak uygulanan bir sağlık kontrolüdür. Özellikle okul çağındaki çocuklarda, yetişkinlerde ve 65 yaş üstü kişilerde düzenli yapılması önerilir.

Görme taraması herkesi ilgilendirir. Bebekler, çocuklar, yetişkinler ve yaşlılar farklı dönemlerde tarama yaptırmalıdır. Özellikle ailesinde göz hastalığı olanlar ve kronik hastalığı (diyabet gibi) bulunanlar için önemlidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bulanık veya çift görme
• Göz yorgunluğu ve baş ağrısı
• Uzağı veya yakını net görememe

Çocuklarda belirtiler

• Gözlerini kısarak bakma
• Televizyona çok yakından bakma
• Sık sık göz ovuşturma
• Derslerde dikkat dağınıklığı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Okurken veya yazarken zorlanma
• Gece görüşünde azalma
• Renkleri ayırt etmede güçlük
• Gözde ağrı veya kızarıklık

Nedenler

Ana nedenler

• Kırma kusurları: miyop (uzağı iyi görememe), hipermetrop (yakını iyi görememe), astigmat (görüntünün bulanık olması)
• Gözün doğal lensinin bulanıklaşması (katarakt)
• Gözün iç basıncının artması (glokom)
• Yaşa bağlı sarı nokta hastalığı (makula dejenerasyonu)

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede göz hastalığı öyküsü
• Diyabet veya yüksek tansiyon
• Göz yaralanması geçirmiş olmak
• Uzun süre bilgisayar veya telefon ekranına bakmak

Ne zaman doktora görünmeli

Tanı

Görme taraması, genellikle aile hekimi, çocuk hekimi veya göz doktoru tarafından yapılır. Tarama sonucunda bir anormallik saptanırsa, detaylı bir göz muayenesi için göz hastalıkları uzmanına yönlendirilirsiniz.

Yapılabilecek testler

• Göz tablosu ile görme keskinliği testi
• Kırma kusurunu belirlemek için otomatik cihazla ölçüm
• Göz bebeğinin ışığa tepkisinin kontrolü
• Göz içi basınç ölçümü (air puff testi)

Randevunuzda neler beklenir

Tarama sırasında herhangi bir acı hissetmezsiniz. Gözünüze damla damlatılması gerekebilir. İşlem genellikle 10-15 dakika sürer. Yanınıza daha önce kullandığınız gözlüğü almanız işe yarar.

Tedavi

Tarama sonucunda sorun tespit edilirse, tedavi altta yatan nedene bağlı olarak planlanır. Tedavi, gözlük kullanımından cerrahi müdahaleye kadar değişebilir. Sağlık kuruluşunun önerdiği planı uygulamak önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Ekran karşısında çalışırken 20-20-20 kuralını deneyin: Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca 20 metre uzağa bakın.
• Gözlerinizi ovuşturmaktan kaçının.
• Güneşli havalarda UV koruyucu güneş gözlüğü kullanın.

Tıbbi tedaviler

Bazı göz hastalıklarında ilaçlı göz damlaları, özel gözlükler veya lazer tedavisi önerilebilir. Katarakt gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Hangi tedavinin uygun olduğuna göz doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Katarakt, ilerlemiş glokom veya bazı retina hastalıklarında cerrahi tedavi gerekebilir. Bu karar, yapılan tetkiklerin sonucuna göre doktor tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Düzenli kontrol ve doktor önerilerine uymak, görme sağlığınızı korumanın en iyi yoludur. Görme yetinizde değişiklik fark ederseniz hemen sağlık kuruluşuna başvurun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gözlerinizi dinlendirmek için düzenli aralıklar verin.
• Telefon ve bilgisayar ekranının parlaklığını göz yormayacak şekilde ayarlayın.
• Sigara içmeyin veya bırakmaya çalışın.

Diyet ve egzersiz

A, C ve E vitaminleri, lutein ve omega-3 yağ asitleri göz sağlığına katkıda bulunabilir. Ispanak, havuç, somon, ceviz gibi besinleri tüketmeye özen gösterin. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler genel sağlıkla birlikte göz sağlığını da destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme sorunları yaşam kalitesini etkileyebilir ve bu durum kaygı veya moral bozukluğu yaratabilir. Duygusal desteğe ihtiyaç duyduğunuzda ailenizle veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Tüm göz hastalıkları önlenemez, ancak düzenli tarama ve erken teşhis, kalıcı görme kaybının önlenmesinde en etkili yöntemdir.

Aşılar

Görme sağlığına yönelik doğrudan bir aşı bulunmamaktadır. Ancak hamilelikte geçirilen bazı enfeksiyonlar bebekte göz sorunlarına yol açabileceği için rutin aşı takvimine uymak önemlidir.

Tarama programları

Çocuklarda doğumdan itibaren belirli aralıklarla göz taraması önerilir. Okul öncesi dönemde göz tembelliği erken fark edilirse tedavi edilebilir. Yetişkinlerde, özellikle 40 yaşından sonra düzenli tarama önem taşır. Sağlık Bakanlığı’nın rehberliklerine göre aile hekiminiz size uygun aralığı belirleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bazı göz hastalıkları tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilir.
• Katarakt veya glokom gibi hastalıklar ilerleyerek günlük yaşamı ciddi şekilde kısıtlayabilir.
• Çocuklarda göz tembelliği erken dönemde tedavi edilmezse yetişkinlikte kalıcı olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Günümüzde birçok göz sorunu erken teşhis ve uygun tedaviyle başarılı bir şekilde yönetilebilir. Görme kaybı olan kişiler için rehabilitasyon ve yardımcı cihazlar da yaşam kalitesini artırmaktadır. Umutlu olmak ve düzenli kontrolleri sürdürmek çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.