Kene ısırığından korunma

Genel Bakış

Kene, doğada yaşayan küçük bir böcektir. İnsan veya hayvan kanıyla beslenir. Kene ısırması, kenelerin cilde yapışıp kan emmesiyle olur. Bu ısırık bazı hastalıkları bulaştırabilir, bu yüzden korunma önemlidir.

Kene ısırıkları Türkiye'de özellikle ilkbahar ve yaz aylarında sık görülür. Her yıl binlerce kişi kene ısırığı nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurur.

Kene ısırığı herkesi etkileyebilir. Ancak tarım, hayvancılık, doğa yürüyüşü, kamp gibi açık hava etkinlikleriyle uğraşan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Isırık bölgesinde kızarıklık, şişlik, kaşıntı, ağrı
• Kenelerin kendisi ciltte görülebilir
• Ateş, baş ağrısı, kas ağrıları (hastalık bulaştığında)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler yetişkinlerle benzerdir ancak fark edilmeyebilir
• Ateş, halsizlik, iştahsızlık
• Isırık bölgesinde kızarıklık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda bağışıklık zayıf olabileceğinden belirtiler daha ağır olabilir
• Yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, yaygın kas ağrıları
• Halsizlik ve bitkinlik daha belirgin

Nedenler

Ana nedenler

• Kenelerin cilde yapışması ve kan emmesi
• Kenelerin taşıdığı bakteri, virüs veya parazitlerin insana geçmesi

Risk faktörleri

• Ormanlık, çimenlik, nemli bölgelerde bulunmak
• Hayvanlarla temas (inek, koyun, köpek gibi)
• Koruyucu kıyafet giymemek (açık tenli ayakkabı, şort, kısa kollu)
• Vücudu düzenli kontrol etmemek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kene ısırığından sonra ateş, baş ağrısı, kas ağrıları gibi belirtiler olursa hemen doktora başvurun.
• Kene başı ciltte kalmışsa veya kene tam çıkmamışsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kene fark edildiğinde hemen çıkarılmalıdır. Çıkardıktan sonra belirti yoksa doktora gitmek gerekmez ancak 10 gün boyunca belirtileri izleyin.

Tanı

Doktor, kene ısırığı öyküsü ve belirtilere göre tanı koyar. Gerekirse kan testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tam kan sayımı, karaciğer fonksiyon testleri)
• Kene türünün incelenmesi (bazen kene laboratuvara gönderilir)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor size kene ısırığıyla ilgili sorular sorar. Fizik muayene yapar. Gerekirse kan alır. Sonuçlara göre tedavi planı oluşturur.

Tedavi

Kene ısırığının tedavisi, kenenin çıkarılması ve olası enfeksiyonların önlenmesine yöneliktir. Herhangi bir hastalık bulaşmışsa uygun ilaç tedavisi uygulanır.

Evde kişisel bakım

• Keneyi cımbızla başına yakın tutarak nazikçe çekip çıkarın.
• Isırık bölgesini sabun ve suyla yıkayın.
• Antiseptik krem sürün.
• Keneyi çıkardıktan sonra bir kapta saklayın (gerekirse doktora göstermek için).
• Belirtileri 10 gün boyunca izleyin.

Tıbbi tedaviler

Doktor, kene kaynaklı bir hastalık tespit ederse antibiyotik veya antiviral ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçları doktorun önerdiği şekilde kullanmak önemlidir. Ağrı ve ateş için doktorun önereceği ilaçlar kullanılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genellikle cerrahi gerekmez. Nadiren kene başı derinlemesine yerleşmişse veya apse oluşmuşsa cerrahi müdahale gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Kene ısırığı geçiren kişilerin çoğu tamamen iyileşir. Belirtiler varsa dinlenmek ve bol sıvı almak önemlidir. Doktorun önerdiği takip randevularına gitmek gerekir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doğada uzun süre kalacaksanız koruyucu kıyafetler giyin.
• Vücudunuzu sık sık kene açısından kontrol edin.
• Evcil hayvanlarınızı kene ilaçlarıyla koruyun.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmese de sağlıklı beslenme bağışıklığı destekler. Egzersiz yapabilirsiniz ancak yorgun hissediyorsanız dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kene ısırığı sonrası hastalık kapma endişesi yaşayabilirsiniz. Bu normaldir. Ancak çoğu ısırık sorun yaratmaz. Endişeleriniz varsa doktorunuzla konuşun.

Önleme

Kene ısırığını tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak için birçok önlem alınabilir.

Aşılar

Kene kaynaklı hastalıklara karşı yaygın kullanılan bir aşı yoktur. Ancak Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi için henüz ruhsatlı bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, riskli bölgelerde kene hastalıklarına yönelik tarama ve bilgilendirme çalışmaları yapmaktadır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi gibi ciddi hastalıklar gelişebilir.
• Kanama bozuklukları, organ yetmezliği.
• Bakteriyel enfeksiyonlar (apse, selülit).

Uzun vadeli görünüm

Kene ısırıklarının çoğu ciddi sonuç doğurmaz. Erken fark edilen ve doğru çıkarılan keneler nadiren hastalık bulaştırır. Tedavi edilebilen hastalıklar için ilaçlar başarılıdır. Düzenli kontrol ve önlemlerle risk en aza indirilebilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.