Travel health planning

Genel Bakış

Seyahat sağlık planlaması, seyahate çıkmadan önce sağlığınızı korumak ve seyahat sırasında karşılaşabileceğiniz sağlık sorunlarına hazırlıklı olmak için yapılan bir dizi önlem ve hazırlıktır.

Seyahat sağlık planlaması, özellikle yurtdışına çıkan herkes için önerilen yaygın bir uygulamadır. Her yıl milyonlarca kişi seyahat öncesi sağlık danışmanlığı almaktadır.

Her yaştan seyahat eden kişiler, özellikle kronik hastalığı olanlar, bağışıklık sistemi zayıf olanlar, hamileler ve küçük çocuklar seyahat sağlık planlamasına daha fazla ihtiyaç duyar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Seyahat edilen bölgede yaygın olan ishal, kusma, ateş, döküntü, solunum yolu enfeksiyonları

Çocuklarda belirtiler

• Seyahat ishali, suçiçeği veya kızamık gibi bulaşıcı hastalıklar, ateşli hastalıklar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Dehidratasyon (sıvı kaybı), damar tıkanıklığı (derin ven trombozu), kalp krizi riski

Nedenler

Ana nedenler

• Seyahat edilen bölgede bulunan mikroplar (bakteri, virüs, parazit)
• Kirli su ve gıda tüketimi
• Böcek ısırıkları (sivrisinek, kene)
• Yetersiz aşılama

Risk faktörleri

• Gelişmekte olan ülkelere seyahat
• Uzun süreli seyahatler
• Kamplar veya kırsal alanlarda kalma
• Kronik hastalık varlığı
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Seyahat sırasında veya döndükten sonra yüksek ateş, şiddetli ishal, kanlı dışkı, nefes darlığı yaşarsanız hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Seyahatten en az 4-6 hafta önce bir sağlık kuruluşuna giderek aşılar ve koruyucu ilaçlar hakkında bilgi alın.
• Seyahat sonrası herhangi bir hastalık belirtisi olmasa bile rutin kontrol önerilir.

Tanı

Seyahat öncesi sağlık değerlendirmesi, kişinin sağlık durumu ve seyahat planına göre yapılır. Doktorunuz sizi muayene eder ve aşı geçmişinizi sorgular.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (gerekirse bağışıklık durumu için)
• Seyahat bölgesine özgü hastalık testleri (sıtma hızlı testi gibi)
• Gaita (dışkı) testi (seyahat sonrası ishal varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz seyahat edeceğiniz bölgeye, süreye ve aktivitelerinize göre size önerilerde bulunacak. Gerekli aşıları yapacak veya reçete edecek, koruyucu ilaçlar hakkında bilgi verecek. Ayrıca seyahat sigortası ve ilk yardım çantası gibi konularda tavsiyeler alabilirsiniz.

Tedavi

Seyahatle ilgili hastalıkların tedavisi, hastalığın türüne göre değişir. Çoğu durumda erken müdahale ve destekleyici bakım yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Seyahat ishali için bol sıvı tüketmek ve oral rehidratasyon solüsyonu kullanmak
• Güneş çarpmasından korunmak için gölgede kalmak ve bol su içmek
• Böcek ısırıklarına karşı antihistaminik kremler (doktor önerisiyle)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, seyahat bölgesine göre sıtma gibi hastalıklara karşı koruyucu ilaçlar reçete edebilir. İshal için antibiyotik veya antiparaziter ilaçlar, yüksek ateş için ateş düşürücüler önerilebilir. Tüm ilaçları doktor kontrolünde ve önerilen dozda kullanmalısınız. Kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Seyahatle ilgili durumlarda cerrahi müdahale genellikle gerekmez. Ancak apandisit gibi acil cerrahi gerektiren durumlar seyahat sırasında ortaya çıkabilir; bu durumda yerel sağlık hizmetine başvurulmalıdır.

Bu durumla yaşamak

Seyahat sırasında sağlıklı kalmak için hijyen kurallarına uymak, güvenli su ve gıda tüketmek, böcek koruyucu kullanmak önemlidir. Kronik hastalığınız varsa ilaçlarınızı yanınıza alın ve düzenli kullanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Seyahat öncesi ve sırasında düzenli egzersiz yapmak (örneğin yürüyüş)
• Uzun uçuşlarda bacak egzersizleri yapmak, bol su içmek
• Yeterli uyumak, stresi yönetmek

Diyet ve egzersiz

Seyahat sırasında tanımadığınız yiyecekleri dikkatli tüketin. Çiğ sebze ve meyveleri iyice yıkayın veya kabuğunu soyun. Egzersiz bağışıklığı güçlendirir; seyahat ederken de fiziksel aktiviteyi ihmal etmeyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Seyahat bazen yabancı bir ortamda olmanın getirdiği kaygı, uyku düzensizliği veya kültür şoku yaratabilir. Bu normaldir. Gevşeme teknikleri, derin nefes egzersizleri ve sevdiklerinizle iletişimde kalmak yardımcı olabilir.

Önleme

Seyahatle ilgili sağlık sorunlarının çoğu iyi bir planlama ve önlemlerle önlenebilir. Aşılar, koruyucu ilaçlar, hijyen kuralları ve dikkatli davranışlar riski büyük ölçüde azaltır.

Aşılar

Seyahat öncesi aşılar arasında hepatit A, tifo, sarıhumma, menenjit, kuduz, tetanos-difteri-boğmaca gibi aşılar yer alabilir. Hangi aşıların gerekli olduğunu doktorunuz belirleyecektir. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı seyahat aşılarını belirli merkezlerde uygulamaktadır.

Tarama programları

Bazı bölgelerde sıtma veya bağırsak parazitleri gibi hastalıklar için seyahat öncesi ve sonrası tarama testleri yapılabilir. Doktorunuz gerekli gördüğü takdirde bu testleri isteyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciddi ishal ve kusma nedeniyle dehidratasyon (sıvı kaybı)
• Sıtma gibi hastalıkların tedavi edilmemesi durumunda organ yetmezliği veya ölüm
• Bazı enfeksiyonların kronikleşmesi (örneğin bağırsak parazitleri)

Uzun vadeli görünüm

Doğru planlama ve önlemlerle seyahat sağlık sorunlarının çoğu önlenebilir veya hafif atlatılabilir. Seyahat dönüşünde herhangi bir belirti olmasa bile genel bir kontrol yaptırmak iyi bir alışkanlıktır. Unutmayın, sağlıklı bir seyahat keyifli bir seyahattir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Health Organization (WHO) Travel Advice

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Seyahat Sağlığı Merkezleri

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.