Penil Protez (Cerrahi Penis İmplantı)

Genel Bakış

Penil protez, halk arasında 'penis implantı' ya da 'protez' olarak da bilinen, sertleşme güçlüğü (erektil disfonksiyon) için kullanılan tıbbi bir cihazdır. Sertleşme güçlüğü, erkeğin cinsel ilişki için yeterli sertliği sağlayamaması ya da bunu sürdürememesi durumudur. Bu cihaz ameliyatla penis içine yerleştirilir, dışarıdan görünmez ve cinsel ilişki sırasında ihtiyaç duyulan sertliği sağlar. İki ana tipi vardır: bükülebilir (yarı sert) modeller ve pompalı, şişirilebilir modeller. Cihaz idrar yapma veya boşalma işlevini değiştirmez; sadece sertlik sağlar.

Penil protez, sertleşme güçlüğü tedavileri arasında son basamak sayılan, görece daha az uygulanan ama üroloji merkezlerinde iyi bilinen bir işlemdir. Türkiye'de de üroloji kliniklerinde yapılmaktadır. Sertleşme güçlüğü yaşayan erkeklerin çoğu ilk aşamada farklı tedavilerden yararlanır; protez yalnızca bu tedavilerin yetersiz kaldığı kişilerde gündeme gelir.

Bu işlem ergenlik çağını tamamlamış yetişkin erkeklerde uygulanır. En sık 40 yaş üstü erkeklerde görülür; özellikle şeker hastalığı (diyabet), prostat kanseri tedavisi görmüş kişiler, pelvik bölge (leğen kemiği çevresi) yaralanması yaşayanlar, Peyronie hastalığı (peniste eğrilik ve sertleşmiş doku oluşumu) olanlar ve bazı nörolojik hastalıkları bulunan erkeklerde tercih edilebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Cinsel ilişki için yeterli sertliği hiç sağlayamama veya sağladıktan sonra kısa sürede kaybetme
• Sertliğin ilişkiyi tamamlamaya yetmemesi
• Sabah sertleşmelerinin belirgin şekilde azalması veya hiç olmaması
• Cinsel istekte azalma ya da cinsellikten kaçınma
• Performans kaygısı, özgüven azalması ve ilişkide gerginlik
• Sertleşme sorununun haftalar ya da aylar boyunca devam etmesi

Çocuklarda belirtiler

• Penil protez çocuklarda ve ergenlik öncesi yaşlarda uygulanmaz.
• Çocuklarda ve genç ergenlerde cinsel organla ilgili bir sorun fark edilirse, bu bir sertleşme sorunu değil, genellikle doğumsal ya da idrar yollarıyla ilgili bir durumdur; çocuk ürolojisi uzmanına başvurulmalıdır.
• Bu yaş grubunda değerlendirme her zaman aile ile birlikte ve çocuğun mahremiyetine özen gösterilerek yapılır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte damar sertliği, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı sıklığı arttığı için sertleşme güçlüğü daha yaygın görülür.
• Prostat büyümesi veya prostat kanseri tedavisi görmüş olmak sertleşmeyi etkileyebilir.
• Kullanılan kalp, tansiyon veya depresyon ilaçları da sertleşmeyi etkileyebilir; bu nedenle ilaç listesinin doktorla birlikte gözden geçirilmesi önemlidir.
• İleri yaşta ameliyat öncesi kalp ve akciğer değerlendirmesi daha ayrıntılı yapılır.

Nedenler

Ana nedenler

• Damar kaynaklı sorunlar: damar sertliği, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol
• Şeker hastalığı (diyabet): sinir ve damarlarda hasara yol açarak sertleşmeyi bozar
• Prostat kanseri tedavileri: prostat ameliyatı veya ışın tedavisi (radyoterapi) sonrası
• Pelvik bölge yaralanmaları, omurilik yaralanmaları ve bazı nörolojik hastalıklar
• Peyronie hastalığı gibi peniste eğrilik ve sert doku oluşumu ile seyreden durumlar
• Bazı ilaçların yan etkileri (tansiyon, depresyon ve kalp ilaçları gibi)
• Testosteron (erkeklik hormonu) düşüklüğü
• Psikolojik etkenler: kaygı, depresyon, stres, ilişki sorunları
• Sigara, aşırı alkol ve madde kullanımı

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Şeker hastalığı ve uzun süreli kontrolsüz kan şekeri
• Sigara kullanımı
• Fazla kilo ve hareketsiz yaşam
• Yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalıkları
• Yüksek kolesterol
• Depresyon ve kronik stres
• Geçirilmiş pelvik ameliyat veya ışın tedavisi
• Alkol ve madde kullanımı
• Bazı uzun süreli ilaç tedavileri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ameliyat sonrası yüksek ateş, titreme ve yara yerinde iltihap belirtileri varsa
• Cihaz çalışmıyor, şişmiyor ya da inmiyorsa
• İdrar yapmakta zorlanıyorsanız veya hiç idrar yapamıyorsanız
• Penis veya torbada şiddetli ağrı, hızla büyüyen şişlik ya da kanama varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sertleşme güçlüğü birkaç aydır devam ediyorsa ve ilişkinizi etkiliyorsa
• Mevcut tedaviden yeterince yararlanamıyorsanız
• Sertleşme sorunu aniden ve belirgin şekilde ortaya çıktıysa (bu bazen altta yatan bir sağlık sorununun işareti olabilir)
• Peniste eğrilik, ağrı veya sertlik fark ediyorsanız
• Ameliyat sonrası kontrollerinizi planlamak için

Tanı

Değerlendirme genellikle bir üroloji uzmanı tarafından yapılır. Doktorunuz önce sağlık geçmişinizi, kullandığınız ilaçları, sigara ve alkol kullanımınızı, ruhsal durumunuzu ve ilişki yaşamınızı konuşur. Ardından fizik muayene yapılır. Amaç yalnızca sertleşme sorununu değil, buna yol açabilecek şeker hastalığı, kalp-damar hastalığı veya hormon düşüklüğü gibi durumları da ortaya çıkarmaktır. Penil protez kararı, diğer tedavi seçeneklerinin denenmesi ya da size uygun olmadığının anlaşılması sonrasında, sizinle birlikte alınır.

Yapılabilecek testler

• Kan tetkikleri: kan şekeri, kolesterol, testosteron (erkeklik hormonu) düzeyi ve genel sağlık göstergeleri
• İdrar tetkiki
• Tansiyon ve kilo ölçümü ile genel sağlık değerlendirmesi
• Penil Doppler ultrason: penisteki kan akımının incelenmesi
• Gerekirse gece sertleşmelerinin kaydedilmesi veya ilaçla sertleşme testi
• Ameliyat öncesi kalp değerlendirmesi (elektrokardiyografi, gerekirse kardiyoloji konsültasyonu)
• Anestezi uzmanı ile ameliyat öncesi görüşme

Randevunuzda neler beklenir

Bu değerlendirme birkaç randevuda tamamlanabilir. Bazı testler için aç gelmeniz istenebilir. Doktorunuzla konuşurken utanmanıza gerek yok; bu görüşmeler gizlilik içinde yapılır ve sorularınızı rahatça sormanız beklenir. Ameliyat düşünülüyorsa, cihazın nasıl çalıştığı, beklenen sonuçlar ve olası riskler ayrıntılı olarak anlatılır.

Tedavi

Sertleşme güçlüğü tedavisi genellikle basamak basamak ilerler. Önce yaşam tarzı düzenlemeleri ve altta yatan hastalıkların (şeker hastalığı, tansiyon, kolesterol) kontrolü ele alınır. Yeterli olmazsa doktorunuzun uygun gördüğü ilaçlar, vakum (emme) cihazları veya penise uygulanan tedaviler denenebilir. Psikolojik etkenler varsa danışmanlık da sürece eklenir. Penil protez, bu seçeneklerin yetersiz kaldığı veya uygun olmadığı durumlarda değerlendirilen cerrahi bir seçenektir.

Evde kişisel bakım

• Sigara kullanıyorsanız bırakmak, hem sertleşme sağlığı hem de ameliyat sonrası iyileşme için en etkili adımlardan biridir.
• Şeker hastalığınız varsa kan şekerinizi doktorunuzun önerdiği aralıkta tutmaya özen gösterin.
• Düzenli yürüyüş ve hafif-orta tempolu egzersiz damar sağlığını destekler.
• Uyku düzeninize ve stres yönetimine dikkat edin; kronik stres sertleşmeyi etkileyebilir.
• Ameliyat öncesi kan sulandırıcı özelliği olan ilaçlar ve bitkisel ürünler konusunda mutlaka doktorunuza danışın; kendi başınıza bırakmayın.
• Ameliyat sonrası doktorunuzun önerdiği süre boyunca ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı sporlardan kaçının.

Tıbbi tedaviler

İlaç dışı ve ilaçlı birçok seçenek vardır: Yaşam tarzı değişiklikleri, altta yatan hastalıkların tedavisi, hormon düşüklüğü saptanırsa yerine koyma tedavisi, ağızdan alınan sertleşme sağlayıcı ilaçlar, vakum (emme) cihazları, penise uygulanan enjeksiyon tedavileri ve psikoseksüel danışmanlık bunlar arasında sayılabilir. Hangi seçeneğin size uygun olduğu; sağlık durumunuz, kullandığınız diğer ilaçlar ve tercihleriniz doğrultusunda doktorunuz tarafından belirlenir. Bu ilaçlar yalnızca reçete ile ve doktor gözetiminde kullanılmalıdır; özellikle kalp ilaçlarıyla birlikte kullanımı sakıncalı olabilir, bu nedenle kendi başınıza ilaç başlamayın veya doz değiştirmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Penil protez, diğer tedavilerin yetersiz kaldığı ya da size uygun olmadığı durumlarda düşünülür. Şeker hastalığı, prostat ameliyatı veya ışın tedavisi sonrası sertleşme güçlüğü, Peyronie hastalığı, pelvik travma ve bazı nörolojik hastalıklar bu durumlara örnek verilebilir. Ameliyat genellikle belden aşağısının uyuşturulması ya da genel anestezi ile yapılır ve çoğunlukla 1-2 saat sürer. Bükülebilir ve şişirilebilir (pompalı) olmak üzere farklı cihaz tipleri vardır; hangisinin uygun olduğu sizin yaşam tarzınıza, el becerinize ve tıbbi durumunuza göre belirlenir. Ameliyatın enfeksiyon, kanama, anesteziye bağlı sorunlar, cihaz arızası, ağrı veya beklenenden kısa hissetme gibi riskleri olabilir; bu riskler ve olası faydalar doktorunuzla ayrıntılı olarak konuşulmalıdır. Bu işlem geri dönüşü olmayan bir adımdır, bu nedenle karar acele etmeden verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Ameliyat sonrası ilk günlerde dinlenmeniz, yara bakımını doktorunuzun anlattığı gibi yapmanız ve kontrollerinizi aksatmamanız önemlidir. Çoğu kişi birkaç gün içinde hafif işlerine dönebilir; tam iyileşme genellikle birkaç haftayı bulur. Şişirilebilir cihazlarda pompanın nasıl kullanılacağını ameliyattan sonra size ve eşinize gösterilir; ilk denemelerde pratik yapmak normaldir. Cinsel ilişkiye ne zaman başlayabileceğiniz mutlaka doktorunuzun onayına bağlıdır ve genellikle iyileşme tamamlanana kadar beklenir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içmeyin; içiyorsanız bırakmak için destek isteyin.
• Alkolü sınırlayın.
• Düzenli ve yeterli uyku alın.
• Kilonuzu sağlıklı aralıkta tutmaya çalışın.
• Şeker hastalığı, tansiyon ve kolesterol değerlerinizi düzenli olarak kontrol ettirin.
• Kullandığınız tüm ilaçları ve bitkisel ürünleri doktorunuza bildirin.
• Ameliyat sonrası cihazla ilgili bir sorun fark ederseniz ertelemeyin, kliniğinizle iletişime geçin.

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil ve zeytinyağı ağırlıklı bir beslenme düzeni kalp ve damar sağlığını destekler; sertleşme sorunlarının çoğunda damar sağlığı belirleyici olduğu için bu önemlidir. Tuz, şeker ve işlenmiş gıdaları sınırlamak faydalıdır. Haftada çoğu gün 30 dakika kadar tempolu yürüyüş önerilir; yüzme ve hafif direnç egzersizleri de uygundur. Ameliyat sonrası dönemde ise ağırlık kaldırma ve karın kaslarını zorlayan hareketler için doktorunuzun vereceği süreyi bekleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sertleşme güçlüğü ve ameliyat süreci özgüveni, ilişkiyi ve ruh halini etkileyebilir. Performans kaygısı, hayal kırıklığı, eşle iletişimde zorlanma ve depresif duygular sık görülür ve bunların konuşulması tamamen normaldir. Penil protez, gerçekçi beklentilerle birlikte birçok erkekte güven duygusunu yeniden kazandırır; ancak cihazın penis boyutunu artırmadığını ve doğal sertleşme hissinden farklı olabileceğini bilmek beklentileri sağlıklı tutar. Duygusal zorlanma sürüyorsa psikolojik destek almak güçsüzlük değil, tedavinin bir parçasıdır. Kendinize zarar verme düşünceleri veya dayanılmaz bir çaresizlik hissi olursa vakit kaybetmeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Penil protez bir tedavi yöntemi olduğu için 'önlenmesi' söz konusu değildir; ancak proteze yol açabilecek sertleşme sorununun riskini azaltmak mümkündür. Sigara içmemek, şeker hastalığı ve tansiyonu kontrol altında tutmak, kolesterolü dengede tutmak, sağlıklı kiloda kalmak ve düzenli hareket etmek damar sağlığını korur. Prostat kanseri tedavisi planlanıyorsa, tedavinin cinsel işlev üzerindeki olası etkilerini doktorunuzla önceden konuşmak da önemlidir. Sağlık Bakanlığı'nın koruyucu sağlık önerilerini ve aile hekiminizin tarama çağrılarını takip etmeniz faydalıdır.

Aşılar

Bu konuyla doğrudan ilişkili bir aşı yoktur. Genel sağlığınız için Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimini ve aile hekiminizin hatırlatmalarını takip etmeniz yeterlidir.

Tarama programları

Kan şekeri, tansiyon ve kolesterol değerlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi, sertleşme sorunlarına zemin hazırlayan durumların erken fark edilmesini sağlar. 40 yaşından sonra düzenli sağlık kontrolü yaptırmak önerilir. Prostat kanseri taraması ise kişiye özel bir karardır; yaşınıza ve aile öykünüze göre yarar ve sınırlılıkları doktorunuzla birlikte değerlendirmelisiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İlişkide gerginlik, özgüven kaybı ve zamanla cinsellikten uzaklaşma
• Kaygı ve depresif duygularda artış
• Sertleşme sorununun arkasında yatan şeker hastalığı, yüksek tansiyon veya kalp-damar hastalığının gözden kaçması (sertleşme güçlüğü bazen kalp hastalığının erken işaretlerinden biri olabilir)
• Kontrolsüz kan şekeri ve tansiyonun damar sağlığını giderek bozması
• Peniste eğrilik veya ağrı gibi durumların ilerlemesi

Uzun vadeli görünüm

Penil protez, uygun kişilerde uzun yıllardır kullanılan, yerleşik bir tedavidir ve çoğu erkek cihazdan memnun kalır; cihazı kullanmayı öğrenmek genellikle birkaç denemede oturur. Ameliyatın enfeksiyon, kanama, cihaz arızası veya ağrı gibi riskleri vardır ve bunlar doktorunuzla önceden konuşulur; bu risklerin çoğu uygun önlemlerle azaltılabilir. Cihazın ömrü genellikle yıllarla ölçülür, çok uzun vadede nadiren değiştirilmesi gerekebilir. Unutmayın: bu yalnızca bir seçenektir ve size uygun olup olmadığı, tüm seçenekler konuşulduktan sonra sizinle birlikte kararlaştırılmalıdır. Sorularınızı çekinmeden üroloji uzmanınıza sormanız, karar sürecini kolaylaştırır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.