Aort Kapak Ameliyatı

Genel Bakış

Aort kapağı, kalbin sol karıncığından vücuda kan pompalayan büyük damarın (aortun) girişindeki kapaktır. Bu kapak, kanın tek yönde akmasını sağlar. Aort kapak ameliyatı, kapak daraldığında (stenoz) veya tam kapanmadığında (kaçak/yetersizlik) kapağı onarmak ya da değiştirmek için yapılan bir kalp ameliyatıdır.

Evet, özellikle ileri yaşta görülen aort kapağı darlığı yaygındır. Aort kapak ameliyatı da Türkiye'de ve dünyada sık yapılan kalp ameliyatları arasındadır.

Daha çok 60 yaş üstü yetişkinleri etkiler. Doğuştan iki yapraklı aort kapağı olan kişilerde, geçirilmiş romatizmal ateş veya kalp kapak enfeksiyonu öyküsü olanlarda da risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eforla ortaya çıkan nefes darlığı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Göğüs ağrısı veya göğüste baskı hissi
• Çarpıntı
• Baş dönmesi veya bayılma
• Ayak bileklerinde şişlik

Çocuklarda belirtiler

• Çoğu zaman kalp üfürümü duyulmasıyla fark edilir
• Beslenirken çabuk yorulma
• Kilo alamama veya yavaş büyüme
• Eforla nefes nefese kalma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Günlük işlerde belirginleşen nefes darlığı
• Çabuk yorulma ve halsizlik
• Göğüs ağrısı
• Baş dönmesi veya bayılma
• Bacaklarda şişlik

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşa bağlı kapak kireçlenmesi (kalsifikasyon)
• Doğuştan iki yapraklı aort kapağı
• Romatizmal ateş sonrası kapak hasarı
• Kalp kapak enfeksiyonu (endokardit)

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Sigara kullanımı
• Diyabet
• Ailede kalp kapak hastalığı öyküsü
• Göğüs bölgesine geçmişte radyoterapi almak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı veya göğüste baskı
• Bayılma ya da bayılacak gibi olma
• Dinlenirken nefes darlığı
• Hızlı kilo artışı ve bacaklarda şişlik

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kalp üfürümü duyulması
• Eforla nefes darlığı veya çabuk yorulma
• Çarpıntı
• Ailede aort kapak hastalığı öyküsü

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü alır ve kalbinizi dinler. Kalp üfürümü duyulursa veya belirtiler varsa ekokardiyografi (kalbin ultrasonla görüntülenmesi) ile kapak ve kalp fonksiyonları değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonla görüntülenmesi)
• Elektrokardiyografi (EKG)
• Göğüs röntgeni
• Kan testleri
• Efor testi
• Kalp kateterizasyonu (anjiyografi)
• Kalp MR veya BT

Randevunuzda neler beklenir

İlk değerlendirme genellikle ağrısızdır. Ekokardiyografi sırasında göğsünüze jel sürülür ve bir probla görüntü alınır. Gerekirse ileri tetkikler için ayrı randevu verilebilir.

Tedavi

Tedavi, kapak sorununun tipine ve şiddetine göre planlanır. Hafif vakalarda düzenli takip yeterli olabilir. Belirtiler varsa veya kalp fonksiyonları etkileniyorsa ameliyatla kapak onarımı ya da kapak değişimi gündeme gelebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmayın.
• Tuzu ölçülü kullanın.
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun.
• Kilonuzu düzenli takip edin.
• Dişlerinizi düzenli fırçalayın ve diş kontrollerinizi yaptırın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtileri hafifletmek için tansiyon, sıvı dengesi veya kalp ritmiyle ilgili ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar kapak sorununu ortadan kaldırmaz; ancak kalbin yükünü azaltmaya yardımcı olur. İlaçlarınızı yalnızca doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın; doz veya marka değişikliği yapmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat kararı; belirtilerin şiddetine, ekokardiyografi bulgularına ve kalbin pompa gücüne göre verilir. Ciddi darlık veya kaçak, nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma ya da kalp fonksiyonlarında azalma varsa cerrahi önerilebilir. Bazı hastalarda kapak onarımı, bazılarında kapak değişimi; uygun kişilerde daha küçük kesilerle yapılan yöntemler de değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Ameliyat sonrası iyileşme haftalar alabilir. İlk günlerde yorgunluk normaldir. Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularına gidin; göğüs kemiği iyileşirken ağır kaldırmaktan kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durun.
• Dengeli ve kalp dostu beslenin.
• Doktorunuzun onayıyla düzenli hareket edin.
• Ağız ve diş sağlığını koruyun.
• Enfeksiyon belirtilerinde erken danışın.

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl ve yağsız protein ağırlıklı beslenin; tuzu sınırlayın. Egzersiz programınızı doktorunuz veya fizyoterapistinizle birlikte belirleyin. Ameliyat sonrası genellikle hafif yürüyüşlerle başlanır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp ameliyatı öncesi ve sonrası kaygı, korku veya moral bozukluğu yaşamak yaygındır. Bu duyguları sağlık ekibinizle paylaşın. Kendinizi uzun süre üzgün veya umutsuz hissediyorsanız profesyonel destek isteyin. Acil bir ruhsal krizde 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Aort kapak hastalığının her türü önlenemez; ancak bazı nedenleri azaltmak mümkün. Romatizmal ateşi önlemek için boğaz enfeksiyonlarını hekimin önerisiyle tedavi ettirin. Tansiyon, kolesterol ve kan şekerini kontrol altında tutun; sigara içmeyin.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği grip ve zatürre aşıları gibi aşıları doktorunuzla konuşun. Kalp hastalığı olan kişilerde enfeksiyonlardan korunma önemlidir.

Tarama programları

Rutin tarama programı yoktur. Kalp üfürümü, nefes darlığı veya aile öyküsü varsa doktorunuz ekokardiyografi isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp yetersizliği
• Ritim bozuklukları
• Ani bayılma veya ani kalp durması riski
• Kalp kapak enfeksiyonu (endokardit)
• Felç riskinde artış

Uzun vadeli görünüm

Zamanında tedavi edildiğinde çoğu kişi günlük yaşamına dönebilir. Ameliyat sonrası düzenli takip ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları iyileşmeyi destekler. Herkesin süreci farklıdır; doktorunuzla açıkça konuşmak en doğru yoldur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.