Akne İşlemine Hazırlık

Genel Bakış

Akne, ciltteki yağ bezlerinin tıkanması ve iltihaplanması sonucu oluşan yaygın bir cilt sorunudur. Akne tedavisinde; cilt temizliği, kimyasal soyma, lazer ve ışık tedavisi gibi tıbbi işlemler kullanılabilir. Bu işlemlerden en iyi sonucu almak için hazırlık yapmak gerekir.

Evet, akne dünyada en sık görülen cilt hastalıklarından biridir. Özellikle 12-25 yaş arasında çok yaygındır.

Akne en çok ergenleri ve genç yetişkinleri etkiler. Ancak bebeklerde, çocuklarda ve yetişkin kadınlarda da görülebilir; özellikle hormonal değişimlerle birlikte yetişkin aknesi sıklaşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Beyaz veya siyah noktalar
• Kızarık, içi iltihaplı sivilceler (püstül)
• Ağrılı, derin ve iltihaplı lezyonlar (nodül veya kist)
• Yağlı görünen cilt
• Sivilce izleri ve ciltte koyulaşma

Nedenler

Ana nedenler

• Cilt gözeneklerinin aşırı yağ (sebum) üretimi
• Ölü deri hücrelerinin gözenekleri tıkaması
• Gözeneklerde bakterilerin çoğalması
• İltihap ve bağışıklık sisteminin tepkisi
• Hormonal değişiklikler

Risk faktörleri

• Ergenlik dönemi
• Ailede akne öyküsü
• Hormonal dalgalanmalar (adet dönemi, hamilelik)
• Stres
• Bazı kozmetik ürünlerin kullanımı
• Gözenekleri tıkayan cilt bakım ürünleri
• Doktorunuzun bilgisi dışında kullanılan bazı ilaçlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Sivilcelerinizde ani bir artış ve şiddetli ağrı varsa
• Akne kistleri (ağrılı, derin, içi dolu sivilceler) oluşuyorsa
• Sivilcelerinizden sarı-yeşil akıntı geliyorsa veya çok sayıda irinli yara varsa
• Yüzünüzde veya vücudunuzda yaygın kızarıklık ve ateş ile seyreden bir durum geliştiyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Orta ya da şiddetli akneniz varsa
• Akne izleri oluşmaya başladıysa
• Reçetesiz ürünlerle düzelmeyen akneniz varsa
• Akne nedeniyle günlük yaşamınız ve özgüveniniz olumsuz etkileniyorsa
• Bir akne işlemi (peeling, lazer, temizlik vb.) yaptırmayı düşünüyorsanız

Tanı

Bir dermatolog, cildinizi inceleyerek aknenin tipini ve yaygınlığını belirler. Gerekirse cildinizden örnek alabilir veya hormonal tetkikler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi: doktorunuz sivilcelerinizi inceleyerek akne şiddetini değerlendirir.
• Gerekirse bakteri kültürü veya cilt biyopsisi
• Hormonal bozukluk şüphesinde kan testleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size akne tipinize en uygun işlemi önerecek ve işlem öncesinde yapmanız gereken hazırlıkları anlatacaktır. Hangi kremleri bırakmanız gerektiğini, yüzünüzü nasıl temizlemeniz gerektiğini, işlem öncesi güneşten korunmayı ve işlem sırasında neler hissedeceğinizi sizinle paylaşacaktır. Ayrıca işlemin risklerini ve iyileşme sürecini de ayrıntılı olarak açıklayacaktır.

Tedavi

Akne tedavisinde işlemler; kistlerin boşaltılması, gözenek temizliği, kimyasal peeling (cilt soyma), lazer ve ışık tedavileri gibi yöntemleri içerir. İşlem öncesinde iyi bir hazırlık, hem etkinliği artırır hem de yan etki riskini azaltır. Hazırlık; işlem türüne, cilt tipinize ve doktorunuzun önerilerine göre değişir. İşlemden birkaç gün önce veya 1-2 hafta önce, doktorunuzun vereceği talimatlara göre bazı ürünleri kullanmayı bırakmanız ve güneşten korunmanız gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği cilt temizleyiciyle yüzünüzü günde iki kez nazikçe yıkayın; ovalamayın.
• Sivilcelerinizi sıkmayın, kurcalamayın; bu hem iz bırakabilir hem de işlem sonuçlarını olumsuz etkiler.
• İşlemden birkaç gün önce ağda, cilt soyma veya sert fırçalama yapmayın.
• Güneşten koruyucu kullanın ve doğrudan güneş altında kalmamaya çalışın.
• Makyaj yapıyorsanız işlemden en az bir gün önce yüzünüzü makyajsız bırakın.
• Kullandığınız tüm ilaçları ve vitaminleri doktorunuza bildirin.

Tıbbi tedaviler

Akne tedavisinde işlemler dışında; cilde uygulanan kremler, ağızdan alınan ilaçlar ve bazı özel tedavi yöntemleri kullanılabilir. Bu tedavilerin seçimi; aknenin şiddetine, yaşınıza, cilt tipinize ve işlem planınıza göre doktorunuz tarafından belirlenir. Reçetesiz ürünlerden farklı olarak doktor kontrolünde uygulanan bu tedavilerin etkinliği ve güvenilirliği daha iyi takip edilir. Hiçbir ilacı, doktorunuz önermeden kullanmayın veya bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Akne tedavisinde genellikle büyük cerrahi girişimler gerekmez. Ancak çok ilerlemiş akne izleri veya kistleri için, küçük cerrahi drenaj (içindeki iltihabın boşaltılması) işlemi yapılabilir. Bu işlemler doktor muayenehanesinde uygulanır ve özel bir cerrahi hazırlık gerektirmez; doktorunuzun talimatlarına uymak yeterlidir.

Bu durumla yaşamak

Akne ile yaşarken cildinize nazik davranmak önemlidir. Yüzünüzü günde iki kez ılık su ve doktorunuzun önerdiği temizleyiciyle yıkayın. Sivilceleri sıkmayın; bu, iz ve leke olasılığını artırır. Makyaj tercihinizi 'komedojenik olmayan' (gözenek tıkamayan) ürünlerden yana kullanın. Güneş koruyucuyu her sabah uygulayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli ve düzenli uyuyun; uykusuzluk stresi artırabilir ve akneyi tetikleyebilir.
• Stresle başa çıkmak için yürüyüş, meditasyon veya sevdiğiniz bir hobiye zaman ayırın.
• Yüzünüze sık sık dokunmaktan kaçının; telefon ve yastık kılıfınızı düzenli temizleyin.
• Terliyorsanız spor sonrası duş alın ve cildinizi nazikçe kurulayın.

Diyet ve egzersiz

Akne ile beslenme arasındaki ilişki kişiden kişiye değişir. Bazı araştırmalar; yüksek yağlı ve şekerli gıdaların, süt ürünlerinin bazı kişilerde akneyi artırabileceğini düşündürmektedir. Dengeli beslenmek, bol su içmek ve düzenli egzersiz yapmak genel sağlığınız ve cildiniz için faydalıdır. Bilinçsiz sıkı diyetler yapmak yerine, beslenme alışkanlıklarınızı doktorunuz veya bir diyetisyenle değerlendirebilirsiniz. Egzersiz sonrası cildi hemen yıkamak önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Akne yalnızca bir cilt sorunu değildir; görünümü etkilediği için özgüveni, sosyal yaşamı ve ruh hâlini de etkileyebilir. Kendinizi kaygılı, üzgün veya sosyal ortamlardan uzaklaşma isteği içinde hissetmeniz normaldir. Bu duygularınızı doktorunuzla paylaşmanız önemlidir; gerektiğinde bir ruh sağlığı uzmanından destek almanız iyileşmenizi hızlandırabilir. Unutmayın, psikolojik destek almak bir güçlülük göstergesidir.

Önleme

Akneyi tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, iyi bir cilt bakımı ve bazı alışkanlıklarla şiddetini ve sıklığını azaltmak mümkündür. Yüzü nazikçe temizlemek, gözenekleri tıkayan ürünlerden kaçınmak, güneş koruyucu kullanmak ve sivilceleri sıkmamak en önemli adımlardır. Ayrıca akneyi tetikleyen kişisel faktörleri tanımak, örneğin hangi kozmetiklerin veya durumların aknenizi artırdığını fark etmek, yeni oluşumları engelleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı akne izleri ve cilt lekeleri
• Sivilcelerin iç iltihabının yayılması ve enfeksiyon riski
• Özgüven kaybı, kaygı ve depresyon belirtileri
• Ağır aknede kistlerin patlamasıyla iyileşmenin gecikmesi

Uzun vadeli görünüm

Akne tedavi edilebilir bir durumdur. Erken başvuru ve uygun tedavi ile cilt büyük oranda temizlenebilir, iz kalma riski azalır. İşlem öncesi hazırlıklara uymak tedavinin başarısını artırır. Sabırlı olmak ve doktorunuzun önerdiği bakım rutinini sürdürmek, zamanla belirgin iyileşme sağlayacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.