Artrit İşlem Günü Rehberi: Hazırlık ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Genel Bakış

Bu rehber, artrit (eklem iltihabı) tedavisinde yapılacak işlemlerden önceki ve işlem günündeki hazırlığınızı kolaylaştırmak için hazırlanmıştır. Artrit hastalarına bazen tanı koymak veya ağrıyı hafifletmek amacıyla eklem sıvısı çekme, eklem içine ilaç uygulama veya küçük cerrahi girişimler uygulanabilir. Doğru hazırlık, işlemin güvenli geçmesi ve sonrasında daha hızlı iyileşme sağlar.

Artrit hastalarının yaşadığı eklem ağrısı ve hareket kısıtlılığı nedeniyle işlem yapılması oldukça yaygındır. Eklem içi iğneler ve küçük girişimler genellikle poliklinik ortamında güvenle uygulanır.

Artrit her yaştan insanı etkileyebilir. İşlemler özellikle iltihaplı romatizma veya kireçlenme (osteoartrit) gibi hastalıklarda ağrı kontrolü ve tanı için planlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Eklemde ağrı, şişlik, kızarıklık ve sabah tutukluğu artritin tipik belirtileridir.
• İşlem günü, yeni başlayan veya kötüleşen belirtileri doktorunuza mutlaka söyleyin.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda artrit belirtileri topallama, yürümek istememe, huzursuzluk ve iştahsızlık şeklinde görülebilir. İşlem öncesi çocuğunuzun ateşine dikkat edin.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda eklem ağrısı ve sertliğin yanı sıra düşme korkusu, denge sorunları ve günlük aktivitelerde bağımlılık artabilir. İşlem günü hareketinizi kolaylaştıracak bir refakatçi bulunması yararlıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Artritin birçok türü vardır. Başlıca nedenler eklem kıkırdağının aşınması (kireçlenme), iltihaplı bağışıklık yanıtı (romatoid artrit), ürik asit birikimi (gut) ve enfeksiyonlardır. İşlem; iltihap hücrelerini araştırmak, eklemdeki fazla sıvıyı boşaltmak veya ilacı tam eklem içine vermek için yapılabilir.

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Eklemde geçirilmiş yaralanma
• Ailede artrit öyküsü
• Fazla kilo
• Bazı enfeksiyonlar ve bağışıklık bozuklukları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İşlemden önce yüksek ateşiniz varsa.
• Eklemde aşırı kızarıklık, sıcaklık ve akıntı varsa.
• İşlem sonrası giderek kötüleşen ağrı veya şişlik fark ederseniz.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularına düzenli gitmelisiniz.
• İşlem öncesi planlama için doktorunuzun verdiği talimatları izleyin.

Tanı

Doktorunuz, şikâyetlerinizi dinleyip ekleminizi muayene ettikten sonra tanı için bazı incelemeler isteyebilir. İşlem öncesinde röntgen, ultrason veya kan testleri ile durumunuz değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kan testleri (iltihap belirteçleri, romatoid faktör gibi)
• Röntgen, ultrason veya manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Eklem sıvısı incelemesi

Randevunuzda neler beklenir

İşlem genellikle lokal uyuşturma ile yapılır. İğnenin eklem içine yerleştirilmesi sırasında hafif bir basınç veya yanma hissi olabilir. Tüm süreç birkaç dakika sürebilir ve işlem sonrası birkaç saat gözlemde kalmanız gerekebilir.

Tedavi

Artrit tedavisinde amaç ağrıyı azaltmak, eklem hasarını yavaşlatmak ve günlük yaşamı sürdürebilmektir. İşlemler bu tedavinin bir parçasıdır; ilaçlar, fizik tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile birlikte planlanır.

Evde kişisel bakım

• İşlem öncesi doktorunuzun verdiği açlık süresine ve ilaç talimatlarına uyun.
• İşlem günü rahat ve bol kıyafetler giyin.
• Refakatçinizin olmasını sağlayın.
• İşlem sonrası ilk 24 saat dinlenmeyi planlayın.

Tıbbi tedaviler

İlaç tedavisi, ağrı kesiciler, iltihap giderici ilaçlar ve hastalığın türüne göre hastalığı değiştiren ilaçlar gibi gruplardan oluşabilir. Eklem içine uygulanan ilaçlar ve eklem protezi gibi cerrahi seçenekler de değerlendirilebilir. Hangi tedavi yönteminin size uygun olduğuna doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eklem hasarının ileri olduğu ve diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda eklem protezi veya eklem birleştirme gibi cerrahi girişimler gündeme gelebilir. Ameliyat öncesi hazırlık detaylı bir değerlendirme gerektirir.

Bu durumla yaşamak

Artritle yaşarken işlem günü hazırlığınızı önceden planlamak stresi azaltır. İşlem randevunuzu, kullanmanız gereken ilaçları ve sorularınızı not alın. İşlem sonrası dönemde doktorunuzun önerdiği dinlenme süresine ve yara bakımına dikkat edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günlük eklem dostu egzersizler yapın, fakat doktorunuzun önerdiği sınırları aşmayın.
• Eklemlerinizi zorlayan tekrarlayan hareketlerden kaçının.
• Sigara kullanımını bıraktığınızda ve kilonuzu dengede tuttuğunuzda eklem sağlığınız olumlu etkilenir.

Diyet ve egzersiz

Bol sebze, meyve ve tam tahıl içeren dengeli bir beslenme artrit belirtilerini genellikle doğrudan tedavi etmez, ancak genel sağlığınızı korur. Eklemleri çevreleyen kasları güçlendiren yüzme gibi düşük etkili egzersizler, işlem sonrası iyileşmeyi de destekleyebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Artritle yaşamak ve işlem yaptırmak zaman zaman kaygı ve stres oluşturabilir. Duygularınızı paylaşmak, derin nefes egzersizleri yapmak ve işlem günü size refakat edecek biriyle konuşmak rahatlatıcı olabilir.

Önleme

Artritin bazı türleri tamamen önlenemez, ancak eklem yaralanmalarından kaçınmak, düzenli egzersiz yapmak ve kiloyu sağlıklı aralıkta tutmak bazı artrit türlerinin riskini azaltabilir. İşlem sonrası enfeksiyon riskine karşı doktorunuzun temizlik ve bakım talimatlarına uymak önemlidir.

Aşılar

Grip ve zatürre gibi enfeksiyonlardan koruyucu aşılar, artrit hastaları için önerilebilir. Aşıların işlemden önce mi yoksa sonra mı yapılması gerektiğini doktorunuza sorun.

Tarama programları

Düzenli kontrol muayeneleri ve kan tetkikleri, eklem hasarının ilerlemesini izlemek için yapılır. Riskiniz varsa doktorunuz size uygun tarama programını önerecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eklem kıkırdağı ilerleyici şekilde hasar görebilir.
• Eklemde kalıcı şekil bozukluğu ve hareket kaybı gelişebilir.
• Şiddetli ağrı günlük yaşamı kısıtlı hale getirebilir.

Uzun vadeli görünüm

Artrit tedavisinde erken tanı ve düzenli takip sayesinde çoğu hastada ağrı kontrolü sağlanır ve günlük yaşam bağımsız sürdürülebilir. İşlemler, deneyimli sağlık ekiplerince yapıldığında beklenen riskler düşüktür ve iyileşme çoğu zaman olumlu ilerler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.