Selülit (Cilt İltihabı) Sonrası Evde Bakım

Genel Bakış

Selülit, cildin alt tabakalarını etkileyen bakteriyel bir enfeksiyondur. Genellikle ciltteki bir çatlak, kesik veya yara yoluyla bakteri girer; kızarıklık, sıcaklık artışı, şişlik ve ağrı yapar. Bu durum, kozmetik amaçlı konuşulan 'portakal kabuğu' görünümündeki selülit ile karıştırılmamalıdır.

Evet, selülit oldukça yaygın bir cilt enfeksiyonudur ve her yaşta görülebilir. Çoğu vaka, bağışıklık sistemi normal olan kişilerde bile ortaya çıkabilir.

Herkesi etkileyebilir, ancak diyabet (şeker hastalığı), dolaşım bozukluğu, cilt hastalıkları veya bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde daha sık görülür. Ayrıca lenfödem (lenf sıvısı birikimi) gibi durumlarda da risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kızarıklık ve sıcaklık artışı
• Şişlik ve gerginlik hissi
• Ağrı veya dokunmaya karşı hassasiyet
• Ateş, titreme ve üşüme
• Ciltte parlak ve gergin bir görünüm

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda selülit genellikle yüz veya bacakta görülür.
• Huzursuzluk, ağlama, ateş ve uyku hali olabilir.
• Kızarıklık hızla yayılabildiği için dikkatli izlenmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha hafif olabilir, kızarıklık her zaman belirgin olmayabilir.
• Bilinç bulanıklığı, halsizlik veya düşme gibi genel durum bozuklukları ön planda olabilir.
• Var olan kronik hastalıklar (diyabet, damar hastalığı) iyileşmeyi yavaşlatabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bakterilerin ciltteki kesik, sıyrık, böcek ısırığı veya çatlak gibi bir yaradan girmesi
• Ayak parmakları arasındaki mantar enfeksiyonunun derideki çatlaklara yol açarak bakterilere zemin hazırlaması
• Ameliyat yaraları, damar yolu giriş yerleri veya derin yaralar

Risk faktörleri

• Diyabet (şeker hastalığı)
• Dolaşım bozukluğu veya varis gibi damar yetmezliği
• Zayıflamış bağışıklık sistemi
• Ciltte sürekli nem ve mantar enfeksiyonu
• Aşırı kilo (obezite)
• Lenfödem (dokularda lenf sıvısı birikimi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kızarıklık çevreye doğru hızla yayılıyorsa
• Ateş, titreme veya üşüme varsa
• Ağrı şiddetliyse veya dinlenme ve evde bakımla geçmiyorsa
• Evde bakıma rağmen belirtiler 24-48 saat içinde kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bölgedeki iyileşme beklenenden yavaşsa
• Doktorun verdiği tedaviyi bitirmenize rağmen belirtiler tamamen geçmediyse
• Tekrarlayan selülit atakları yaşıyorsanız

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler ve etkilenen bölgeyi dikkatle inceler. Kızarıklığın sınırları, sıcaklığı, şişliği ve hassasiyeti değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Gerekirse kan testleri
• Nadiren yara kültürü veya ultrason gibi görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle birkaç dakika sürer. Doktorunuz ayrıca tansiyonunuzu, nabzınızı ve genel sağlık durumunuzu kontrol edebilir. Tanı büyük ölçüde muayene bulgularına dayanır.

Tedavi

Selülit tedavisinin temeli antibiyotik kullanmaktır. İlk günlerde belirtiler hafifçe artabilir, ancak doğru tedaviyle genellikle 24-48 saat içinde iyileşme belirtileri görülür. Evde bakımda amaç, vücudun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olmak ve tekrarını önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Etkilenen bölgeyi dinlendirin ve mümkünse yüksekte tutun (örneğin bacakta ise bacağı kalp seviyesinin üzerine kaldırın).
• Bölgeyi her gün nazikçe temizleyip kurulayın. Doktorunuz önermedikçe merhem, krem veya losyon sürmeyin.
• Doktorun önerdiği antibiyotikleri zamanında ve önerilen süre boyunca kullanın; kendinizi iyi hissetseniz bile erken kesmeyin.
• Bol su için ve dengeli beslenin.
• Kızarıklığın sınırını bir kalemle işaretleyerek yayılma olup olmadığını günlük olarak gözlemleyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz enfeksiyonun türüne ve şiddetine göre ağızdan veya damardan (intravenöz) antibiyotik tedavisi önerebilir. Şiddetli vakalarda hastanede tedavi gerekebilir. Antibiyotik türü ve dozu, hastanın durumuna göre hekim tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, enfeksiyon bölgesinde yani apse oluşursa, küçük bir cerrahi işlemle irin boşaltılabilir. Bu işlem doktor kontrolünde yapılır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi süresince günlük aktivitelerinizi kısıtlamanız gerekebilir. Yorgunluk ve halsizlik normaldir. İyileşme döneminde bölgeyi koruyun, sıkmayan kıyafetler giyin ve cildinizi tahriş etmekten kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cilt temizliğine dikkat edin ve cildinizi nemli tutun (enfeksiyonlu bölgeye nemlendirici sürmekten kaçının).
• Sigara içmeyin; sigara dolaşımı bozar ve iyileşmeyi geciktirir.
• Tırnaklarınızı ve ayak tırnaklarınızı düzenli kesin, cildinizi yaralamamaya özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Tedavi sırasında ağır egzersizden kaçının. Hafif yürüyüşler dolaşımı destekleyebilir, ancak enfeksiyonlu bölgeyi zorlamamak koşuluyla. Bol proteinli ve vitamin açısından zengin bir beslenme iyileşmeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Selülit ağrılı ve endişe verici olabilir. Tedavi süresince kendinizi üzgün, huzursuz veya kaygılı hissetmeniz normaldir. Bu duyguların geçici olduğunu unutmayın ve hissettiklerinizi yakınlarınızla veya sağlık ekibiyle paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Ellerinizi düzenli yıkamak, cilt yaralarını temiz ve kapalı tutmak, böcek ısırıklarını kaşımamak ve cildinizi iyi nemlendirmek selülit riskini azaltır.

Aşılar

Selüliti doğrudan önleyen özel bir aşı yoktur, ancak genel hijyen kurallarına uymak ve doktorunuzun önerdiği aşıları güncel tutmak bakteriyel enfeksiyon riskini azaltabilir.

Tarama programları

Bu durum için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak diyabet veya dolaşım bozukluğunuz varsa, ayaklarınızı her gün kontrol etmeniz ve düzenli doktor takibi yaptırmanız önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun kana karışması (sepsis) – hayati risk taşıyan ciddi bir durum
• Apse oluşumu (irin dolu boşluk) ve derin doku enfeksiyonu
• Tekrarlayan selülit atakları
• Lenf damarlarının hasar görmesi sonucu kalıcı şişlik (lenfödem)

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve evde bakım önerilerine uyulduğunda selülit genellikle birkaç hafta içinde tamamen iyileşir. Nadir durumlarda hastanede tedavi gerekse bile, çoğu insan kalıcı bir sorun yaşamadan sağlığına kavuşur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.