Egzama Sonrası Evde Bakım: Cildinizi Rahatlatmanın Yolları

Genel Bakış

Egzama (atopik dermatit), cildin kuru, kaşıntılı ve iltihaplı olduğu yaygın bir cilt rahatsızlığıdır. Cilt bariyeri zayıflar, bu da nem kaybına ve tahriş edici maddelerin cilde kolayca girmesine neden olur.

Evet, oldukça yaygındır. Toplumda çocukların yaklaşık 5'te 1'inde ve erişkinlerin yaklaşık 10'da 1'inde egzama görülür.

Egzama her yaşta görülebilir, ancak bebeklerde ve çocuklarda daha sıktır. Genellikle 2 yaşından önce başlar ve bazı çocuklarda büyüdükçe düzelir. Erişkinlerde de devam edebilir veya yeni başlayabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kaşıntı
• Kuru ve pullu cilt
• Kızarıklık
• Küçük kabarcıklar
• Ciltte kalınlaşma ve çatlama

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde yüz, kafa derisi ve vücudun kıvrım bölgelerinde sık görülür.
• Çocuklarda dirsek içleri, diz arkaları ve bileklerde kaşıntılı döküntüler olur.
• Kaşınmaya bağlı uyku sorunları zorluğu yaşanabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt daha kuru olduğu için kaşıntı daha şiddetli olabilir.
• Döküntüler genellikle eller, kollar ve bacaklar gibi açık bölgelerde yoğunlaşır.
• Cilt inceldiği için çatlama ve kanama daha kolay oluşur.

Nedenler

Ana nedenler

• Egzamanın kesin nedeni bilinmiyor; genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynar.
• Cilt bariyerini oluşturan protein eksikliği nem kaybına ve tahriş edicilerin girmesine neden olur.
• Bağışıklık sistemi sabun, deterjan, yün, ter, stres gibi tetikleyicilere aşırı tepki verebilir.

Risk faktörleri

• Ailede egzama, astım veya alerjik rinit öyküsü olması
• Şehirde yaşamak ve hava kirliliğine maruz kalmak
• Soğuk ve kuru iklim
• Stres ve duygusal gerginlik
• Sık el yıkama veya kimyasallara maruz kalma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltte yayılan ağrılı kızarıklık veya iltihap belirtileri
• Evde bakıma rağmen kötüleşen kaşıntı ve döküntü
• Açık yara veya enfeksiyon şüphesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Alevlenmeler sıklaşıyorsa veya yaşam kalitesini düşürüyorsa
• Ciltte renk değişikliği veya kalınlaşma fark ederseniz
• Yılda en az bir kez doktor kontrolü planlayın

Tanı

Doktor genellikle cildinizi inceleyerek ve tıbbi öykünüzü dinleyerek egzama tanısı koyar. Özel bir test genellikle gerekmez.

Yapılabilecek testler

• Gerekirse alerji testleri (yama testi veya kan testi) yapılabilir.
• Cilt biyopsisi çok nadir durumlarda başka hastalıkları ayırt etmek için uygulanabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor döküntünün yerini, görünümünü, kaşıntının şiddetini ve ailenizde alerji öyküsü olup olmadığını sorar. Ayrıca yaşam tarzınız ve tetikleyiciler hakkında konuşur.

Tedavi

Egzama tedavisinin temeli cilt bariyerini onarmak ve alevlenmeleri tetikleyen faktörlerden kaçınmaktır. Tedavi kişiye özeldir; doktorunuz cildinizin durumuna göre bir bakım planı oluşturur.

Evde kişisel bakım

• Her gün ılık suyla kısa süre (10-15 dakika) duş alın.
• Duştan sonra cildinizi havluyla ovmadan hafifçe kurulayın ve 3 dakika içinde nemlendirici uygulayın.
• Kokulu sabunlar, sert deterjanlar ve alkol içeren ürünlerden kaçının.
• Yün ve sentetik kumaşlar yerine pamuklu, yumuşak giysiler tercih edin.
• Tırnaklarınızı kısa tutun; kaşıntıyı hafifletmek için serin bez veya buz torbası kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ciltteki iltihabı azaltmak için krem veya merhem önerebilir. Kaşıntıyı kontrol altına almak için ağızdan ilaçlar gerekebilir. Bazı durumlarda ışık tedavisi (fototerapi) uygulanabilir. Tüm ilaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın; reçetesiz ürünler dahil.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Egzama tedavisinde cerrahi genellikle gerekmez. Çok nadir durumlarda, enfekte olmuş bir lezyonun boşaltılması gerekebilir; ancak bu ek bir işlemdir.

Bu durumla yaşamak

Egzamayla yaşamak sabır gerektirir. Cilt bakımınızı günlük rutininizin bir parçası haline getirin. Nemlendirme, ilaç düzeni ve tetikleyicilerden kaçınmak alevlenmelerin sıklığını azaltır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol su için; cilt nemi vücut neminden doğrudan etkilenmesa da genel sağlık önemlidir.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Egzersiz yapın, ancak terledikten sonra ılık duş alın ve nemlendirici uygulayın.
• Uyku düzeninize dikkat edin; yatmadan önce odayı nemlendirin.

Diyet ve egzersiz

Egzamayı tetikleyen özel bir diyet yoktur. Ancak bazı kişilerde süt, yumurta, fıstık gibi gıdalar alevlenmeyi artırabilir. Eğer bir besinin etkisinden şüpheleniyorsanız, bir diyetisyenle görüşün. Egzersiz genellikle faydalıdır; terlemeyi azaltmak için serin ve havadar ortamlarda egzersiz yapın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kaşıntı ve görünüm kaygısı uyku, okul ve iş yaşamını etkileyebilir. Bu nedenle duygularınızı aileniz ve arkadaşlarınızla paylaşın. Egzama sizin suçunuz değildir; gerekiyorsa bir psikolog veya uzmandan destek alın.

Önleme

Egzamayı tamamen önlemek mümkün olmasa da, cilt bakımına erken başlamak, düzenli nemlendirme yapmak ve bilinen tetikleyicilerden kaçınmak alevlenmeleri önleyebilir veya azaltabilir.

Aşılar

Egzamaya özel bir aşı yoktur. Ancak Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimine uymanız, egzamalı ciltte enfeksiyon riskini azaltır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sürekli kaşıma sonucu ciltte kalınlaşma ve çatlaklar oluşabilir.
• Bakteri veya virüslerin cilde girmesiyle enfeksiyon gelişebilir.
• Kaşıntı nedeniyle uyku bozuklukları ve günlük yaşamda kısıtlanma görülebilir.

Uzun vadeli görünüm

Tedavinin amacı egzamayı yönetmektir. Doğru bakım, düzenli doktor takibi ve tetikleyicilerden kaçınarak çoğu insan normal ve rahat bir yaşam sürebilir. Çocuklukta başlayan egzamalı çocukların büyük bir kısmında ergenlikle birlikte belirgin düzelme görülür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.