Kırık İyileşmesinde Evde Bakım

Genel Bakış

Kırık, kemiğin bütünlüğünün bozulmasıdır. İyileşme süreci vücudun doğal onarım mekanizmasıdır. Evde bakım, bu süreci desteklemek ve komplikasyonları önlemek için yapılması gerekenleri kapsar.

Kırıklar oldukça yaygındır. Her yaş grubunda görülebilir ve çoğu insan hayatının bir döneminde en az bir kırık geçirir.

Kırıklar herkesi etkileyebilir; çocuklar, aktif gençler, yaşlılar ve kemik sağlığı zayıf kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ağrı ve hassasiyet
• Şişlik ve morarma
• Etkilenen bölgeyi hareket ettirmede zorluk
• Alçı veya atel içinde kaşıntı veya basınç hissi
• Hafif ateş (ilk günlerde normal olabilir)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda kırık iyileşmesi genellikle daha hızlıdır; ancak ağrı, huzursuzluk, ağlamak ve etkilenen bölgeyi kullanmaktan kaçınma görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda iyileşme daha yavaş olabilir; hareket kısıtlılığı ve kas güçsüzlüğü daha belirgindir. Düşme riskine karşı dikkatli olunmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Düşme
• Trafik kazası
• Spor yaralanması
• Doğrudan darbe

Risk faktörleri

• Osteoporoz (kemik erimesi)
• İleri yaş
• Yetersiz kalsiyum ve D vitamini alımı
• Denge sorunları
• Bazı kronik hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi birinde hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kontrol randevularınızı aksatmayın. Doktorunuz alçı veya ateli ne zaman çıkaracağınızı ve ne zaman yük verebileceğinizi söyleyecektir.

Tanı

Kırık tanısı doktor tarafından fizik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle konur.

Yapılabilecek testler

• Röntgen
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Fizik muayene

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz kırığın tipine ve yerine göre tedavi planını belirler. Alçı veya atel uygulanabilir, ağrı kontrolü sağlanır ve takip randevuları verilir.

Tedavi

Kırık tedavisinin amacı kemiğin doğru pozisyonda kaynamasını sağlamak ve işlevi geri kazandırmaktır. Çoğu kırık alçı, atel veya cerrahi ile tedavi edilir.

Evde kişisel bakım

• Alçının üzerine bir şey koymayın veya kurcalayın.
• Alçıyı ıslatmaktan kaçının; duş alırken plastik poşet veya koruyucu kılıf kullanın.
• Şişliği azaltmak için etkilenen bölgeyi kalp seviyesinin üstünde tutun.
• Doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri kullanın (reçetesiz veya reçeteli olabilir).
• Sigara içmeyin; sigara kemik iyileşmesini yavaşlatır.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrıyı kontrol etmek için ağrı kesici ilaçlar önerebilir. Kırık yer değiştirmişse, önce kapalı redüksiyon adı verilen işlemle kemik yerine oturtulur. Daha sonra alçı, atel veya fonksiyonel cihaz uygulanır. Bazı kırıklarda cerrahi gerekebilir; bu durumda plak, vida veya çivi gibi implantlar kullanılarak kemik sabitlenir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kırık parçaları yerine oturmuyorsa, kırık deriyi delmişse veya eklem içi kırıklarda ameliyat gerekebilir. Doktorunuz en uygun yöntemi belirleyecektir.

Bu durumla yaşamak

İyileşme döneminde günlük aktivitelerinize dikkat edin. Kırık bölgeye yük vermekten kaçının. Doktorunuzun yük verme ve hareket konusundaki talimatlarına uyun. Evde düşmeyi önlemek için kaygan zeminlere dikkat edin, halıları sabitleyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol su için.
• Yeterli uyuyun.
• Stresten uzak durmaya çalışın.
• Doktorunuz uygun gördüğünde fizik tedaviye başlayın.

Diyet ve egzersiz

Kemik iyileşmesi için kalsiyum ve D vitamini önemlidir. Süt, yoğurt, peynir, yeşil yapraklı sebzeler ve badem gibi besinleri tüketin. D vitamini için güneş ışığından faydalanın (doktorunuza danışarak). Doktorunuz onayladığında, kırık etrafındaki kasları güçlendirmek için hafif egzersizlere başlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kırık sonrası hareket kısıtlılığı, iş veya hobilerden uzak kalmak endişe ve moral bozukluğu yaratabilir. Bu duygular normaldir. Aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun, gerekiyorsa bir uzmandan destek alın.

Önleme

Kırıkları tamamen önlemek mümkün olmasa da, düşme riskini azaltarak ve kemik sağlığını koruyarak birçok kırık önlenebilir.

Aşılar

Bazı enfeksiyonlar kemik sağlığını etkileyebilir; grip ve zatürre aşıları gibi önerilen aşıları yaptırın (doktorunuza danışın).

Tarama programları

Osteoporoz açısından risk altındaysanız, doktorunuz kemik yoğunluğu ölçümü önerebilir. Düzenli sağlık kontrollerinizi yaptırın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kaynamama veya yanlış kaynama
• Enfeksiyon (özellikle açık kırıklarda)
• Sinir veya damar hasarı
• Eklem sertliği
• Kronik ağrı

Uzun vadeli görünüm

Kırıklar uygun tedavi ve iyi bir ev bakımı ile genellikle tamamen iyileşir. İyileşme süresi kırığın tipine, yerine ve kişisel sağlık durumuna göre değişir. Doktorunuzun önerilerine uyduğunuz ve sabırlı olduğunuz sürece büyük çoğunluğu başarılı sonuçlanır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.