İdrar Kaçırma Ameliyatına Hazırlık

Genel Bakış

İdrar kaçırma, istemsiz olarak idrarın sızması veya tamamen boşalmasıdır. Bu durum, günlük yaşamı etkileyebilir ve birçok nedenden kaynaklanabilir. İdrar kaçırma ameliyatı, diğer tedaviler işe yaramadığında düşünülen bir seçenektir. Ameliyata hazırlık, işlemin başarısını artırmak ve riskleri azaltmak için önemlidir.

Evet, idrar kaçırma oldukça yaygındır. Kadınlarda erkeklerden daha sık görülür ve yaş ilerledikçe sıklığı artar. Her 4 kadından biri ve her 10 erkekten biri hayatının bir döneminde idrar kaçırma yaşayabilir.

Herkesi etkileyebilir, ancak özellikle doğum yapmış kadınlar, menopoza girmiş kadınlar, prostat sorunu olan erkekler, aşırı kilolu kişiler ve yaşlı yetişkinler daha sık karşılaşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz sırasında idrar sızması (stres tipi)
• Aniden gelen ve kontrol edilemeyen idrar yapma ihtiyacı (sıkışma tipi)
• Tuvalete yetişememe
• Gece uykudan idrar yapmak için kalkma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda idrar kaçırma genellikle gece yatak ıslatma şeklindedir.
• Gündüz de sızıntı olabilir, bu durumda bir çocuk doktoruna danışılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda sık idrara çıkma ve tam boşaltamama hissi
• Denge sorunları nedeniyle tuvalete yetişememe riski artar
• İdrar yolu enfeksiyonları daha sık görülebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Pelvik taban kaslarının zayıflaması (doğum, yaşlanma, aşırı kilo)
• Mesane kaslarının aşırı aktif olması (aşırı aktif mesane)
• Sinir hasarı (diyabet, felç, omurilik yaralanması)
• Prostat büyümesi (erkeklerde)
• Bazı ilaçlar, enfeksiyonlar veya kabızlık

Risk faktörleri

• Vajinal doğum sayısının fazla olması
• Obezite (fazla kilo)
• Sigara içmek (kronik öksürük pelvik tabana zarar verir)
• Yaş (50 yaş üstü)
• Ailede idrar kaçırma öyküsü
• Bazı kronik hastalıklar (diyabet, Parkinson, Alzheimer)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrar kaçırma günlük yaşamı ciddi şekilde etkiliyorsa
• İdrarda kan görülürse
• Ani başlayan şiddetli ağrı veya ateş varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar kaçırma uzun süredir devam ediyorsa
• Evde uygulanan pelvik taban egzersizleri yeterli gelmiyorsa
• Ameliyat seçeneğini değerlendirmek istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi geçmişinizi dinler, fizik muayene yapar. Pelvik taban kaslarının gücü değerlendirilir. Basit bir idrar testi ile enfeksiyon olup olmadığı kontrol edilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili
• İdrar günlüğü (ne zaman, ne kadar idrar kaçırdığınızı not etme)
• Kalan idrar ölçümü (işedikten sonra mesanede kalan idrar miktarı)
• Ürodinami (mesane ve idrar yollarının basınç ölçümleri)
• Sistoskopi (ince bir kamera ile mesane içini görme)
• Ultrason veya diğer görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç hafta sürebilir. Doktorunuz sizden bir idrar günlüğü tutmanızı isteyebilir. Testler genellikle ağrısızdır, bazıları hafif rahatsızlık verebilir. Ameliyat planlanıyorsa, öncesinde bu testlerin sonuçlarına göre en uygun tedavi belirlenir.

Tedavi

Tedavi, idrar kaçırmanın tipine ve şiddetine göre değişir. İlk olarak yaşam tarzı değişiklikleri ve egzersizler önerilir. Bunlar işe yaramazsa ilaç tedavisi, cihazlar veya cerrahi müdahale düşünülebilir. Ameliyat öncesi hazırlık, başarılı sonuç için kritiktir.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban kas egzersizleri (Kegel egzersizleri) düzenli yapın
• Mesane eğitimi: idrara gitme aralıklarını kademeli olarak uzatın
• Sağlıklı kiloda kalın
• Kabızlıktan kaçının, bol lifli gıdalar tüketin
• Sigara içiyorsanız bırakın
• Kafein, alkol ve asitli içecekleri azaltın
• İdrar kaçırmaya uygun emici ürünler kullanın (doktorunuza danışarak)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mesaneyi rahatlatmak veya kasları güçlendirmek için bazı ilaçlar önerebilir. Ayrıca vajinal peser (halka) gibi cihazlar, lazer tedavisi veya dolgu maddeleri gibi girişimsel yöntemler de uygulanabilir. İlaç isimleri ve dozları doktor tarafından belirlenir. Ameliyat öncesinde gereksiz ilaçlar kesilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi, diğer yöntemler yeterli olmadığında düşünülür. Stres tipi idrar kaçırmada askı ameliyatı (TVT/TOT), sıkışma tipinde mesane stimülasyonu veya onarım ameliyatları yapılır. Ameliyat öncesi hazırlık kapsamında kan sulandırıcı ilaçlar durdurulabilir, bağırsak temizliği gerekebilir, enfeksiyon riskine karşı koruyucu antibiyotik verilebilir. Doktorunuz size özel talimatlar verecektir.

Bu durumla yaşamak

İdrar kaçırma ile yaşamak zor olabilir, ancak bununla başa çıkmanın birçok yolu vardır. Ameliyat öncesi dönemde, idrar kaçırma ürünleri (ped, külot) kullanarak sosyal hayata katılmaya devam edebilirsiniz. Ameliyattan sonra iyileşme süreci birkaç hafta sürebilir, bu sürede doktorunuzun önerilerine uymanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli pelvik taban egzersizlerine devam edin
• Aşırı kilo almaktan kaçının
• Sigara ve alkolü bırakın
• Stres yönetimi yapın (meditasyon, yürüyüş)
• Sıvı alımını dengeli tutun (gereğinden az veya çok içmeyin)

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme, kabızlığı önleyerek idrar kaçırmayı azaltır. Bol su ve lifli gıdalar tüketin. Ağır kaldırma gibi pelvik tabana baskı yapan egzersizlerden kaçının. Doktorunuzun onayıyla yüzme, yürüyüş gibi hafif aktiviteler iyidir. Ameliyat öncesi hafif egzersizler, iyileşmeyi hızlandırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar kaçırma utanç, kaygı ve sosyal izolasyona neden olabilir. Bu duygular normaldir. Destek almak, bu durumla başa çıkmayı kolaylaştırır. Ameliyat öncesi kaygı yaşanması doğaldır, doktorunuzla veya bir psikologla konuşabilirsiniz.

Önleme

Tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Pelvik taban egzersizlerini düzenli yapmak, sağlıklı kilo ve kabızlıktan kaçınmak önemlidir. Doğum sonrası egzersizler de koruyucudur. Ameliyat gerekiyorsa, iyi bir hazırlık başarıyı artırır.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur, ancak idrar kaçırma belirtileri olanlar yıllık kontrol sırasında doktorlarına bahsetmelidir. Özellikle menopoz sonrası kadınlar ve prostat sorunu olan erkekler düzenli üroloji kontrolü yaptırmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Cilt sorunları (tahriş, enfeksiyon, yara)
• İdrar yolu enfeksiyonları
• Böbrek hasarı (ileri durumlarda)
• Sosyal izolasyon, depresyon
• Düşme ve kırık riski (yaşlılarda)

Uzun vadeli görünüm

İdrar kaçırma tedavi edilebilir bir durumdur. Ameliyat başarı oranları yüksektir ve çoğu kişi yaşam kalitesinde büyük iyileşme yaşar. Ameliyat öncesi hazırlık kurallarına uyarsanız, iyileşme süreciniz daha rahat geçer. Unutmayın, yalnız değilsiniz ve yardım almak sizi daha iyi hissettirecektir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• International Continence Society ↗
• World Health Organization (WHO) ↗

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Üroloji Derneği ↗ · Türkiye
• Türkiye Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.