Kurdeşen (Ürtiker): Doktorunuza Sorabileceğiniz Sorular

Genel Bakış

Kurdeşen, tıp dilinde ürtiker olarak bilinen, deride kaşıntılı, kabarık, kırmızı veya pembe lekelerle ortaya çıkan bir cilt reaksiyonudur. Bu lekeler vücudun herhangi bir yerinde oluşabilir ve genellikle birkaç saat içinde yer değiştirir.

Kurdeşen oldukça yaygındır. Her beş kişiden yaklaşık biri hayatının bir döneminde kurdeşen yaşar.

Kurdeşen her yaşta görülebilir. Ancak alerjik bünyeye sahip kişilerde ve bazı kronik hastalıkları olanlarda daha sık ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kaşıntılı, kırmızı veya pembe kabarıklık
• Lekelerin birkaç saat içinde kaybolup başka bölgede çıkması
• Yoğun kaşıntı hissi
• Lekelerin sıcak, soğuk veya basınçla artması

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde ve çocuklarda kurdeşen sık görülür; lekeler daha geniş olabilir.
• Çocuklar kaşıntıya daha duyarlı olabilir, bu nedenle uyku etkilenebilir.
• Ağlama, huysuzluk ve kaşımaya bağlı cilt tahrişi olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt inceldiği için kaşımaya bağlı yara ve enfeksiyon riski daha yüksektir.
• Kullanılan bazı ilaçlar kurdeşeni tetikleyebilir; yaşlılarda ilaç alerjilerine dikkat edilmelidir.
• Kurdeşen bazen başka bir hastalığın habercisi olabilir, bu yüzden doktor kontrolü önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bakteri veya virüs enfeksiyonları (soğuk algınlığı gibi)
• Bazı yiyecekler: fındık, deniz ürünleri, yumurta, süt gibi alerjenler
• Böcek ısırıkları ve arı sokmaları
• İlaçlar (ağrı kesiciler, antibiyotikler gibi) – ancak burada belirli ilaç adı vermiyoruz, genel bir uyarı)
• Stres, sıcak-soğuk değişimi, sürtünme veya baskı

Risk faktörleri

• Alerji geçmişi olanlar (saman nezlesi, egzama veya astım)
• Yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyon
• Bazı kronik hastalıklar (tiroid, romatizmal hastalıklar gibi)
• Düzenli olarak birden fazla ilaç kullanmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes almakta zorluk varsa hemen 112'yi arayın.
• Yüz veya boğazda ani şişlik gelişirse acil tıbbi yardım alın.
• Bayılma veya şiddetli baş dönmesi varsa acile gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kurdeşen 48 saatten uzun sürerse veya sık sık tekrarlıyorsa bir doktora başvurun.
• Kaşıntı uykunuzu ve işinizi etkiliyorsa randevu alın.
• Doktorunuza 'Kurdeşenim neden olabilir?' ve 'Hangi belirtiler acil?' diye sorun.

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, cildinizi muayene eder ve kurdeşenin olası nedenlerini belirlemek için size bazı sorular sorar. Çoğu durumda böyle bir görüşme ve muayene yeterlidir.

Yapılabilecek testler

• Alerji testleri (cilt testi veya kan testi) – doktorunuz gerekli görürse
• Kan sayımı ve bazı iltihap veya alerji belirteçleri
• Şüpheli bir yiyecek veya ilacı belirlemek için doktorunuzun önerdiği şekilde günlük tutmanız

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size ne zaman iyileşme bekleyeceğinizi, hangi belirtilerde tekrar gelmeniz gerektiğini ve kaçınmanız gereken tetikleyicileri anlatacaktır. Sorularınızı yazmadan gitmeniz faydalıdır.

Tedavi

Kurdeşen tedavisinin temel amacı kaşıntıyı azaltmak ve döküntülerin yayılmasını önlemektir. Tedavi, kurdeşenin süresine ve şiddetine göre değişir.

Evde kişisel bakım

• Serin bir ortamda bulunmak ve sıkı giysilerden kaçınmak
• Kaşımamak; kaşıntıyı hafifletmek için soğuk kompres uygulamak
• Bol su içmek ve cilt nemlendiricileri kullanmak
• Bildiğiniz tetikleyicilerden uzak durmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, alerjik reaksiyonun etkisini azaltmak için ağız yoluyla alınan alerji ilaçları veya cilde sürülen kremler önerebilir. Ağır durumlarda kısa süreli güçlü iltihap gidericiler gerekebilir. Herhangi bir ilacı doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kurdeşen tedavisinde cerrahi bir yöntem kullanılmaz.

Bu durumla yaşamak

Kurdeşenle yaşarken tetikleyicilerinizi öğrenmek ve size özel bir plan yapmak en önemlisidir. Belirtilerinizi ve tetikleyicileri not almak doktorunuzla görüşmenizde yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durma yöntemleri uygulayın.
• Sıcak duş almak yerine ılık veya serin suyu tercih edin.
• Pamuklu, gevşek giysiler giyin.
• Kaşıntıyı artıran alkol ve baharatlı yiyeceklerden uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Sizin için alerjiye neden olduğu bilinen yiyeceklerden kaçınmanız gerekir. Egzersiz sırasında aşırı ısınmadan kaçının; bazı kişilerde ter kurdeşeni tetikleyebilir. Dengeli beslenme genel sağlık için önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli kaşıntı ve görünümle ilgili rahatsızlık kaygı ya da uyku problemlerine yol açabilir. Kendinizi kötü hissederseniz bir danışmanla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Kurdeşeni tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir. Ancak bilinen tetikleyicilerden uzak durmak ve erken belirtilerde doktora başvurmak atakları önlemeye veya hafifletmeye yardımcı olur.

Aşılar

Kurdeşen için spesifik bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Kurdeşen için rutin bir tarama testi önerilmez; teşhis şikayetlere ve muayeneye dayanır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Nadiren, kurdeşen anafilaksi adı verilen ciddi bir alerjik reaksiyona dönüşebilir.
• Şiddetli kaşıma sonucu ciltte yara ve enfeksiyon gelişebilir.
• Kronik kurdeşen uyku kalitesini ve yaşam kalitesini uzun süre etkileyebilir.

Uzun vadeli görünüm

Kurdeşenin büyük çoğunluğu birkaç gün ila birkaç hafta içinde düzelir. Kronik kurdeşen bile tedaviyle kontrol altına alınabilir ve çoğu kişi normal bir yaşama döner. Doktorunuz önerilerine uyduğunuzda iyileşme olasılığı çok yüksektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.