Ben Değişikliklerinde Doktorunuza Sormanız Gereken Sorular

Genel Bakış

Ben, ciltteki renk hücrelerinin çoğalmasıyla oluşan, genellikle kahverengi veya siyah bir noktadır. Ben değişikliği ise, mevcut bir benin renginde, boyutunda, şeklinde veya yüzeyinde oluşan farklılaşmadır. Çoğu ben değişikliği zararsızdır; ancak bazıları cilt kanseri belirtisi olabilir. Bu nedenle benlerinizi yakından tanımak ve değişikliklerde doktorla görüşmek önemlidir.

Ben değişiklikleri oldukça yaygındır. Yaş ilerledikçe benlerin bir kısmı kaybolabilir, yeni benler ortaya çıkabilir veya mevcut benlerin görünümü değişebilir.

Her yaştan insanda ben bulunabilir; ancak açık tenli, güneşe sık maruz kalan, çok sayıda beni olan ve ailesinde cilt kanseri öyküsü bulunan kişilerde ben değişiklikleri ve buna bağlı riskler daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bir benin iki yarısının simetrik olmaması
• Benin kenarlarının düzensiz, girintili çıkıntılı olması
• Benin birden fazla renk tonu içermesi (açık kahverengi, koyu kahverengi, siyah)
• Benin çapının 6 mm'den büyük olması (silgi ucu genişliğinden büyük olması)
• Benin kaşınması, kanaması veya kabuklanması
• Benin kısa sürede büyümesi veya kabarıklaşması
• Benin üzerinde yara oluşması ve iyileşmemesi

Nedenler

Ana nedenler

• Genetik yatkınlık
• Güneş ışığına maruz kalma
• Yaşlanma
• Hormonal değişiklikler (hamilelik, ergenlik)
• Nadiren cilt kanseri

Risk faktörleri

• Açık ten rengi, sarışın veya kızıl saç
• Güneş yanığı öyküsü (özellikle çocuklukta)
• Vücutta çok sayıda ben (50'den fazla)
• Ailede cilt kanseri öyküsü
• Solaryum gibi yapay güneş ışığı kullanımı
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar veya hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bir benin şekli, rengi veya boyutu hızla değişiyorsa
• Ben kendiliğinden kanıyor, kabuklanıyor veya iyileşmeyen yara oluşturuyorsa
• Ben kaşınıyor veya ağrıyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda bir kez dermatolog kontrolü yaptırın; özellikle açık tenliyseniz ve çok sayıda beniniz varsa
• Kendi kendinize ben muayenesi yapmak için her ay ayna karşısında vücudunuzu inceleyin

Tanı

Doktorunuz önce beni çıplak gözle, ardından dermatoskop adı verilen büyüteçli bir cihazla inceler. Bu işlem ağrısızdır. Şüpheli görünen bir ben varsa, küçük bir doku örneği alınarak (biyopsi) patoloji laboratuvarında incelenebilir.

Yapılabilecek testler

• Dermatoskopi (benin büyütülerek incelenmesi)
• Biyopsi (şüpheli benin tamamının veya bir kısmının çıkarılıp mikroskopta değerlendirilmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor görüşmesinde benleriniz tek tek muayene edilir, size ailenizde cilt kanseri olup olmadığı ve güneşe maruziyetiniz sorulur. Biyopsi yapılacaksa lokal anestezi uygulanır; işlem sırasında yalnızca hafif bir batma hissedebilirsiniz. Sonuçlar genellikle birkaç hafta içinde çıkar. Bu randevuda doktorunuza şu soruları sorabilirsiniz: Bu ben neden şüpheli görünüyor? Hangi değişiklikleri izlemeliyim? Kontrol için ne zaman gelmeliyim?

Tedavi

Çoğu ben için tedavi gerekmez; doktorunuz beni izlemeyi önerebilir. Şüpheli veya kanserli bir ben tespit edilirse, ben cerrahi olarak çıkarılır. Erken evrede yapılan bu işlemle çoğu hasta tamamen iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Benlerinizi düzenli olarak kendiniz kontrol edin
• Benleri ovalamayın, kaşımayın veya yırtmaya çalışmayın
• Güneşe çıkarken geniş spektrumlu koruyucu güneş kremi kullanın
• Güneşin yoğun olduğu saatlerde gölgede kalın

Tıbbi tedaviler

Cerrahi olarak çıkarma, şüpheli benlerde ilk seçenektir. Patoloji sonucuna göre doktorunuz ek tedavi planı oluşturabilir. Bu plan hakkında bilgiyi mutlaka hekiminizden alınız; tedavide ilaç adları ve dozları hekim tarafından belirlenmek zorundadır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Şüpheli benlerin cerrahi olarak çıkarılması, dermatoloji veya plastik cerrahi uzmanı tarafından lokal anesteziyle yapılan basit bir işlemdir. Genellikle aynı gün taburcu olunur.

Bu durumla yaşamak

Benlerinizin nerede olduğunu bilin ve her ay vücudunuzu ayna yardımıyla inceleyin. Değişiklikleri not almak, doktorunuzla konuşurken yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli dermatolog kontrollerine gitmek
• Güneş koruyucu kremi doğru ve yeterli miktarda uygulamak
• Geniş kenarlı şapka ve koruyucu giysiler kullanmak
• Solaryum kullanmaktan kaçınmak

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz genel sağlığı destekler, ancak ben değişikliklerini doğrudan önlediği kanıtlanmamıştır. Sigaradan uzak durmak ve yeterli su içmek cilt sağlığına katkı sağlar.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ben değişikliği fark ettiğinizde kaygılanmak çok doğaldır. Bu kaygıyı doktorunuzla konuşabilirsiniz. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz. Unutmayın, erken teşhis umut demektir.

Önleme

Benlerin oluşumu tamamen engellenemez, ancak güneşten korunarak ve düzenli kontrol yaptırarak ben değişikliklerine bağlı riskler azaltılabilir.

Tarama programları

Cilt kanseri taraması için dermatolog muayenesi en güvenilir yöntemdir. Kendi kendine yapılan düzenli ben kontrolü, değişiklikleri erken fark etmeye yardımcı olur. Risk faktörünüz varsa doktorunuz yıllık kontrol önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Fark edilmeyen ve takip edilmeyen değişen benlerde, cilt kanseri olma durumunda kanser hücreleri komşu dokulara yayılabilir.
• Erken evrede yakalanamayan cilt kanseri, tedaviyi zorlaştırabilir.

Uzun vadeli görünüm

Ben değişikliklerinin çoğu iyi huyludur. Doktor kontrolü ve gerekli tedaviyle hastaların büyük çoğunluğu tamamen iyileşir. Düzenli cilt muayenesi ve güneş korumasıyla sağlığınızı uzun süre koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.