Göz Ağrısı

Genel Bakış

Göz ağrısı, gözünüzde veya göz çevresinde hissettiğiniz ağrı, batma, yanma ya da rahatsızlık hissidir. Bazen tek gözde, bazen iki gözde birden olur. Çoğu zaman basit ve geçici bir nedenden kaynaklanır; örneğin gözün kuruması, uzun süre ekrana bakmak veya küçük bir yabancı cisim kaçması gibi. Ama bazı durumlarda göz ağrısı, vakit kaybetmeden bir hekime görünmeniz gereken bir sorunun işareti de olabilir.

Evet, göz ağrısı toplumda oldukça sık görülen bir şikâyettir. Aile hekimlerine ve göz polikliniklerine yapılan başvuruların önemli bir kısmını oluşturur.

Herkesi etkileyebilir; yaş ya da cinsiyet ayrımı yapmaz. Ancak bilgisayar ve telefon ekranına uzun süre bakanlar, kontakt lens kullananlar, alerjisi olanlar, kuru ve klimalı ortamlarda çalışanlar ve ileri yaştaki kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gözde batma, yanma veya kum varmış gibi bir his
• Kızarıklık ve sulanma
• Kaşıntı
• Işığa karşı hassasiyet (aydınlıkta rahatsız olma)
• Göz çevresinde veya başta ağrı, ağırlık hissi
• Göz kapağında şişlik veya seğirme
• Bulanık görme; genellikle gözü kırptıktan sonra bir miktar düzelir

Çocuklarda belirtiler

• Sık sık gözünü ovuşturma veya gözünü kaşıma
• Işıktan kaçınma, gözlerini kısarak bakma
• Okulda tahtayı görmekte zorlanma, derslere odaklanmada güçlük
• Gözde sulanma veya çapaklanma
• Huzursuzluk, ağlama; küçük çocuklar ağrıyı tarif edemediği için ellerini gözüne götürebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göz kuruluğuna bağlı batma ve yanma hissinin daha sık olması
• Gözlük numarasının değişmesiyle ortaya çıkan baş ve göz ağrısı
• Ani ve şiddetli göz ağrısına baş ağrısı, bulantı ve bulanık görmenin eşlik etmesi (bu durum acil değerlendirme gerektirir)
• Katarakt ya da göz tansiyonu gibi yaşla ilişkili sorunlara bağlı rahatsızlık

Nedenler

Ana nedenler

• Göz kuruluğu: gözyaşının yeterli olmaması ya da çabuk buharlaşması
• Uzun süre bilgisayar, telefon ve televizyon ekranına bakmak (bu sırada daha az göz kırparız)
• Göze kaçan toz, kirpik veya küçük yabancı cisimler
• Göz iltihabı (konjonktivit): virüs, bakteri ya da alerji kaynaklı olabilir
• Alerji; polen, toz akarı, hayvan tüyü gibi etkenler
• Kontakt lenslerin uzun süre takılması ya da temizliğine dikkat edilmemesi
• Göz tansiyonu (glokom) ve bazı göz içi basınç sorunları
• Sinüzit ve migren gibi göz çevresinde ağrı yapan durumlar
• Görme kusurları (miyop, hipermetrop, astigmat) ve numarası uygun olmayan gözlük kullanımı
• Göz yaralanmaları, arpacık ya da göz kapağı iltihabı (blefarit)

Risk faktörleri

• Günün büyük bölümünü ekran karşısında geçirmek
• Kuru, tozlu, rüzgârlı veya klimalı ortamlarda bulunmak
• Kontakt lens kullanmak
• Mevsimsel alerji veya egzama gibi alerjik hastalıklara sahip olmak
• Sigara içmek veya sigara dumanına maruz kalmak
• İleri yaş ve buna bağlı göz kuruluğu
• Bazı sistemik hastalıklar ve düzenli kullanılan bazı ilaçlar (doktorunuza danışabilirsiniz)
• Uyku düzensizliği, yorgunluk ve uzun süreli stres

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Görmede ani değişiklik, bulanıklaşma veya görme alanında kayıp
• Şiddetli ve dayanılmaz göz ağrısı
• Kontakt lens kullanırken başlayan ağrı ve kızarıklık
• Gözde cerahatli akıntı, ateş veya kapakta belirgin şişlik
• Göz yaralanması ya da göze yabancı cisim kaçması

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bir haftadan uzun süredir devam eden batma, yanma veya kuruluk hissi
• Sık sık tekrarlayan göz ağrısı veya kızarıklık
• Gözlükle bile net görememe, baş ağrısıyla birlikte göz yorgunluğu
• Alerji mevsiminde geçmeyen kaşıntı ve sulanma

Tanı

Hekiminiz önce şikâyetlerinizi dinler: ağrı ne zaman başladı, tek gözde mi, görmede değişiklik var mı, kontakt lens kullanıyor musunuz gibi sorular sorar. Ardından göz muayenesi yapar. Bu muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi (harfleri ya da şekilleri okuma)
• Gözün büyütülerek incelenmesi (biyomikroskop ya da slit lamba muayenesi)
• Göz tansiyonu ölçümü
• Göz yüzeyini boyayla inceleyen test (gözün çizilip çizilmediğini gösterir)
• Gerekirse göz içinin fotoğraflanması ya da görüntüleme tetkikleri
• Alerji veya enfeksiyon şüphesinde ek değerlendirme

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında gözünüze damla damlatılabilir; bu damlalar birkaç saat bulanık görmeye ve ışığa hassasiyete yol açabilir. O gün araç kullanmamanız iyi olur. Çoğu göz ağrısı tek bir muayeneyle aydınlatılabilir.

Tedavi

Göz ağrısının tedavisi tamamen nedenine bağlıdır. Basit kuruluk ya da yorgunluk kaynaklı ağrılar genellikle yaşam alışkanlıklarındaki küçük değişikliklerle düzelir. Enfeksiyon, alerji ya da göz tansiyonu gibi durumlarda ise hekiminizin önereceği tedavi gerekir. Bu nedenle göz ağrısında kulaktan dolma bilgilerle hareket etmek yerine doğru tanı almak önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Ekran başında 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca uzağa bakarak gözlerinizi dinlendirin
• Gözünüzü sık sık kırpın; ekran karşısında bunu unutmak çok yaygındır
• Gözünüzü ovalamayın; bu, gözün saydam tabakasını (kornea) çizebilir
• Kuru ve klimalı ortamlarda nem dengesine dikkat edin, gerekiyorsa ortamı nemlendirin
• Kontakt lens kullanıyorsanız hijyen kurallarına uyun ve lensleri önerilen süreden uzun takmayın
• Gözünüze kaçan bir cisim varsa bol temiz suyla yıkayın; batmış bir cismi asla kendiniz çıkarmayın
• Yeterli uyuyun ve gözlerinizi yormayacak şekilde ışık ayarı yapın
• Sigara dumanı ve tozdan uzak durun

Tıbbi tedaviler

Hekiminiz, altta yatan nedene göre farklı tedavi yaklaşımları önerebilir. Örneğin göz kuruluğunda gözü nemlendiren damlalar, alerjide alerjiyi bastıran ilaçlar, enfeksiyonda ise nedene uygun tedavi gerekebilir. Göz tansiyonu gibi durumlarda düzenli takip ve özel tedaviler uygulanır. Hangi tedavinin size uygun olduğuna mutlaka bir hekim karar vermelidir; eczaneden rastgele göz damlası almak, özellikle kortizon içeren ürünler, göz sağlığınıza zarar verebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çoğu göz ağrısı için ameliyat gerekmez. Ancak katarakt, göz tansiyonu, göz içine batmış yabancı cisim veya bazı göz kapağı sorunlarında hekiminiz cerrahi bir girişim önerebilir. Bu karar, ayrıntılı muayene sonrasında kişiye özel olarak verilir.

Bu durumla yaşamak

Göz ağrısıyla yaşarken günlük hayatınızı biraz düzenlemek çoğu zaman büyük fark yaratır. Çalışma masanızı, ekran yüksekliğini ve ortam ışığını gözlerinizi yormayacak şekilde ayarlamak, düzenli molalar vermek ve gözlerinizi nemli tutmak şikâyetleri belirgin biçimde azaltabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku saatleri oluşturun
• Ekran süresini mümkün olduğunca sınırlayın, molalar verin
• Sigara içmeyin, dumanlı ortamlardan uzak durun
• Bol su için; vücudun nem dengesi göz sağlığını da etkiler
• Kontakt lens kullanıyorsanız temizlik ve değişim sürelerine özen gösterin
• Göz makyajını paylaşmayın ve son kullanma tarihine dikkat edin
• Açık havada güneş gözlüğü kullanarak gözlerinizi güneş ve rüzgârdan koruyun

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme göz sağlığını destekler; sebze, meyve ve omega-3 açısından zengin besinler genel sağlığınıza olduğu gibi gözlerinize de iyi gelir. Düzenli, orta tempolu yürüyüş gibi egzersizler kan dolaşımını iyileştirir. Egzersiz sırasında göz yorgunluğunu azaltmak için ekran molaları vermeyi unutmayın. Beslenme ya da egzersizle ilgili kişisel bir plan için hekiminize veya bir diyetisyene danışabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göz ağrısı uzun sürdüğünde kişiyi yorabilir, uykuyu ve odaklanmayı bozabilir; bu da stres ve kaygıyı artırabilir. Bu duygular çok anlaşılırdır. Şikâyetleriniz sizi günlük yaşamda zorluyorsa bunu hekiminizle paylaşmaktan çekinmeyin. Kendinizi çok kötü hissettiğiniz ya da baş edemediğiniz bir anda acil yardım için 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Her göz ağrısı önlenemese de önemli bir kısmı basit önlemlerle azaltılabilir. Ekran molaları, göz neminin korunması, lens hijyeni ve düzenli göz kontrolü en etkili adımlardır.

Tarama programları

Belirgin bir şikâyetiniz olmasa da, özellikle 40 yaşından sonra ya da ailede göz tansiyonu öyküsü varsa düzenli göz muayenesi yaptırmanız önerilir. Gözlük veya lens kullanıyorsanız numaralarınızın güncel olduğundan emin olun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Göz enfeksiyonlarının ilerlemesi ve görmeyi etkilemesi
• Göz tansiyonu gibi durumların fark edilmeden ilerleyerek kalıcı görme kaybına yol açabilmesi
• Kornea (gözün saydam tabakası) çiziklerinin iltihaplanması
• Kontakt lens kaynaklı ciddi göz enfeksiyonları
• Uzun süreli göz kuruluğunun günlük yaşamı ve konforu olumsuz etkilemesi

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki göz ağrısının büyük bölümü uygun bakım ve doğru tedaviyle kısa sürede düzelir. Şikâyetlerinizi erken dönemde bir hekime anlatmak, hem rahatlamanızı hem de olası sorunların zamanında ele alınmasını sağlar. Endişelenmek yerine bir adım atmanız çoğu zaman yeterlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.