Karında Sıvı Birikmesi

Genel Bakış

Karında sıvı birikmesi (asit), karın boşluğunda anormal miktarda sıvı toplanmasıdır. Bu durum karın şişliğine ve rahatsızlığa yol açar.

Evet, özellikle karaciğer sirozu olan kişilerde yaygındır. Siroz hastalarının yaklaşık yarısında zamanla karında sıvı birikmesi gelişir.

Karaciğer hastalığı, kalp yetmezliği, böbrek hastalığı, pankreatit veya karın içi kanserleri olan kişilerde daha sık görülür. Alkol kullanımı ve obezite de riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karında giderek artan şişlik ve gerginlik
• Kilo alma (sıvı birikmesine bağlı)
• Karında rahatsızlık veya dolgunluk hissi
• Nefes darlığı (sıvı diyaframa baskı yaparsa)
• İştahsızlık ve erken doyma

Çocuklarda belirtiler

• Karın şişliği ve kilo alamama
• Huzursuzluk ve iştahsızlık
• Nefes almada zorluk
• Bacaklarda veya vücutta ödem

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Karın şişliği yaşlılarda sıklıkla kilo alımıyla karıştırılabilir
• Halsizlik ve düşme riskinde artış
• Nefes darlığı ve kalp çarpıntısı
• Beslenme güçlüğü

Nedenler

Ana nedenler

• Karaciğer sirozu (en sık neden)
• Kalp yetmezliği
• Böbrek hastalıkları (nefrotik sendrom gibi)
• Pankreatit (pankreas iltihabı)
• Karın içi kanserler (karaciğer, yumurtalık, mide gibi)

Risk faktörleri

• Aşırı alkol tüketimi
• Hepatit B veya C enfeksiyonu
• Obezite
• Kalp hastalığı
• Böbrek hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil belirtiler varsa (ani ağrı, nefes darlığı, kusma) hemen 112'yi arayın
• Karın şişliği birkaç gün içinde çok arttıysa
• Ateş, karın ağrısı veya sarılık varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Fark ettiğiniz hafif karın şişliği varsa
• Birkaç haftadır devam eden hafif rahatsızlık hissi
• Kilo artışı ve karında gerginlik

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve karnınızı muayene eder. Sıvı birikmesinden şüphelenirse bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (karaciğer, böbrek fonksiyonları ve protein düzeyleri)
• Karın ultrasonografisi (sıvı miktarını ve nedenini görmek için)
• Parasentez (karından ince bir iğne ile sıvı örneği alınması)
• Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve testler genellikle birkaç saat içinde yapılır. Parasentez işlemi lokal anestezi ile yapılır, ağrılı değildir. Sonuçlara göre doktorunuz size tedavi seçeneklerini anlatacaktır.

Tedavi

Tedavinin amacı karında biriken sıvıyı azaltmak ve altta yatan hastalığı kontrol altına almaktır. Tedavi kişiye özeldir, doktorunuz size en uygun yöntemi önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Tuz tüketimini azaltın (yemeklerde az tuz kullanın, işlenmiş gıdalardan kaçının)
• Doktorunuzun önerdiği miktarda sıvı için (genelde günde 1-1,5 litre)
• Alkol kullanmayın
• Kilonuzu her gün aynı saatte ölçün ve kaydedin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz idrar söktürücü ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar vücuttaki fazla sıvının idrarla atılmasını sağlar. Ayrıca parasentez işlemi ile karındaki sıvı boşaltılabilir. Bazı durumlarda, karaciğere kan akışını düzenleyen girişimsel işlemler (TIPS gibi) uygulanabilir. Tüm tedaviler doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, karaciğer yetmezliği durumunda karaciğer nakli gerekebilir. Bu, son dönem karaciğer hastalığı olan kişiler için bir seçenektir.

Bu durumla yaşamak

Günlük hayatınızda tuzsuz diyete dikkat edin ve kilonuzu düzenli takip edin. Yorgunluk hissederseniz dinlenin. Doktorunuzun önerdiği kontrolleri aksatmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuzsuz veya az tuzlu beslenme
• Alkolden tamamen kaçınma
• Düzenli hafif egzersiz (yürüyüş gibi, doktorunuza danışarak)
• Stresten uzak durma

Diyet ve egzersiz

Düşük sodyumlu (az tuzlu) bir diyet uygulayın. İşlenmiş gıdalar, konserveler, turşu ve cips gibi tuzlu atıştırmalıklardan kaçının. Taze sebze ve meyveler, tam tahıllar tercih edin. Yürüyüş gibi hafif aktiviteler faydalı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Karında sıvı birikmesi ve altta yatan hastalık kaygı, üzüntü veya depresyona neden olabilir. Bu duygular normaldir. Aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun, gerektiğinde bir psikolog veya psikiyatristten destek alın.

Önleme

Bazı durumlarda önlenebilir. Alkol kullanımını sınırlamak, hepatit B ve C'den korunmak, sağlıklı kiloyu korumak ve kalp hastalıklarını kontrol altında tutmak karında sıvı birikmesi riskini azaltabilir.

Aşılar

Hepatit B aşısı, karaciğer hastalığını ve buna bağlı sıvı birikmesini önlemeye yardımcı olabilir.

Tarama programları

Karaciğer, kalp veya böbrek hastalığı olan kişilerin düzenli doktor kontrolleri yaptırması önemlidir. Erken teşhis, sıvı birikmesinin önlenmesine yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyon (spontan bakteriyel peritonit - karın zarı iltihabı)
• Böbrek yetmezliği
• Solunum sıkıntısı (diyaframa baskı nedeniyle)
• Beslenme bozukluğu ve kas erimesi

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilebilir bir durumdur. Altta yatan nedenin kontrol altına alınmasıyla sıvı birikmesi çoğu zaman azalır. Erken tanı ve uygun tedavi ile birçok kişi günlük yaşamına devam edebilir. Durumun ciddiyeti nedene bağlıdır, ancak umut verici gelişmeler vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.