Asit Regürjitasyonu

Genel Bakış

Asit regürjitasyonu, mide asidinin ve bazen mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Bu, göğüste yanma hissi (mide ekşimesi) ve ağza acı-ekşi sıvı gelmesi gibi belirtilere yol açar. Tıp dilinde gastroözofageal reflü hastalığının (GÖRH) bir parçası olabilir.

Evet, asit regürjitasyonu oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık üçte biri ayda en az bir kez mide ekşimesi yaşar.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak hamileler, aşırı kilolu kişiler, sigara içenler ve bazı ilaçları kullananlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi), özellikle yemekten sonra veya yatarken
• Ağza acı veya ekşi bir sıvı gelmesi (asit tadı)
• Boğazda takılma hissi veya yanma
• Geğirme ve şişkinlik
• Ses kısıklığı veya kronik öksürük

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde sık kusma veya tükürme
• Huzursuzluk, beslenme reddi
• Kilo alamama
• Öksürük veya hırıltılı solunum

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı (kalp krizi belirtisiyle karışabilir)
• Yutma güçlüğü veya ağrılı yutma
• Kronik öksürük veya ses kısıklığı
• Kötü nefes kokusu (halitozis)

Nedenler

Ana nedenler

• Mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasına izin veren alt yemek borusu kapağının (sfinkter) gevşemesi
• Mide fıtığı: midenin bir kısmının diyaframdan yukarı çıkması
• Mide boşalmasının yavaşlaması
• Aşırı miktarda yemek yemek veya yemekten hemen sonra yatmak

Risk faktörleri

• Aşırı kilo veya obezite
• Hamilelik
• Sigara içmek veya pasif içicilik
• Bazı yiyecek ve içecekler: yağlı, baharatlı yiyecekler, çikolata, nane, kahve, alkol, karbonatlı içecekler
• Bazı ilaçlar: ağrı kesiciler (aspirin, ibuprofen gibi), tansiyon ilaçları, kas gevşeticiler
• Stres ve uyku düzensizlikleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' ve 'acil olmayan ama aynı gün' belirtileri varsa
• Şiddetli göğüs ağrısı (kalp krizi geçiriyor olabilirsiniz)
• Beslenme ve sıvı alımını engelleyen yutma güçlüğü

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada 2 defadan fazla mide ekşimesi yaşıyorsanız
• Belirtileriniz uykunuzu veya işinizi etkiliyorsa
• Reçetesiz ilaçları kullanmanıza rağmen 2 hafta içinde düzelme olmazsa
• İlaçlara bağlı yan etkiler (ishal, kabızlık) yaşıyorsanız

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi ve sağlık geçmişinizi dinler. Fizik muayene yapar. Gerekirse bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Endoskopi: ağızdan ince bir tüp kamera ile yemek borusu ve mide görüntülenir.
• 24 saatlik pH takibi: yemek borusundaki asit seviyesi ölçülür.
• Yemek borusu manometrisi: yemek borusu kasılmaları ve kapak basıncı ölçülür.
• Baryumlu grafi: yutulan bir sıvı ile röntgen çekilir, yapısal sorunlar görülür.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle şikayetlerinize dayanarak konur. Testler genellikle ağrısızdır ve hastanede veya ayakta tedavi merkezinde yapılır. Doktorunuz size test sırasında tam olarak neler olacağını anlatacaktır.

Tedavi

Tedavi, asit reflüsünü kontrol altına almayı ve yemek borusunu korumayı amaçlar. Hafif vakalarda yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olabilir; daha şiddetli vakalarda ilaç veya cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Yemeklerden sonra en az 3 saat dik oturun veya yürüyün.
• Yatarken başınızı ve gövdenizi yükseltmek için yatağın başını 15-20 cm yükseltin.
• Küçük porsiyonlar halinde, sık sık yemek yiyin.
• Yağlı, baharatlı, asitli yiyeceklerden, çikolata, nane, kafein ve alkolden kaçının.
• Fazla kilolarınızı verin.
• Sigara içmeyin.
• Dar giysiler giymekten kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, mide asidini azaltan ilaçlar (asit baskılayıcılar) veya mide asidini nötralize eden antasitler önerebilir. Uzun süreli kullanım için daha güçlü ilaçlar gerekebilir. İlaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın, kendi başınıza doz değiştirmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisine rağmen şikayetleriniz devam ediyorsa veya ciddi komplikasyonlar varsa, cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Fundoplikasyon adı verilen bir ameliyatla midenin üst kısmı yemek borusunun etrafına sarılarak kapak güçlendirilir. Bu kararı doktorunuzla birlikte vermelisiniz.

Bu durumla yaşamak

Asit regürjitasyonu ile yaşamak, tetikleyicilerden kaçınmayı ve sağlıklı alışkanlıklar edinmeyi gerektirir. Belirtileri kontrol altında tutmak çoğu zaman mümkündür.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemekten hemen sonra yatmayın, en az 2-3 saat bekleyin.
• Gece geç saatlerde atıştırmayın.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri, meditasyon veya hafif egzersiz yapın.
• Uyku düzeninize dikkat edin, yeterli uyuyun.

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde lifli gıdalar (sebzeler, meyveler, tam tahıllar) ve yağsız proteinler tercih edin. Asitli, yağlı ve baharatlı yiyecekleri sınırlayın. Yürüyüş gibi hafif egzersizler faydalıdır; ancak ağır kaldırma veya eğilme gerektiren hareketlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik asit reflüsü kaygı ve uyku sorunlarına yol açabilir. Rahat uyuyamamak gün içinde yorgunluk yapabilir. Bu durum hakkında doktorunuzla veya bir psikologla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Asit regürjitasyonunu tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, risk faktörlerini azaltarak sıklığını ve şiddetini azaltabilirsiniz.

Tarama programları

Herhangi bir tarama testi önerilmez; ancak şikayetleriniz varsa düzenli doktor kontrolü önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Özofajit: yemek borusu iltihabı ve yaralar
• Yemek borusunda daralma (striktür) – yutma güçlüğü
• Barrett özofagusu: yemek borusu hücrelerinin anormal değişimi (nadiren kansere dönüşebilir)
• Kronik öksürük, astım alevlenmeleri, diş minesinde aşınma

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan yaşam tarzı değişiklikleri ve tıbbi tedavi ile asit regürjitasyonunu etkili şekilde kontrol altına alır. Komplikasyonlar nadir görülür ve erken tedavi ile önlenebilir. Sağlıklı alışkanlıklar ve doktorunuzla düzenli iletişim, uzun vadede sorunsuz bir yaşam sürmenize yardımcı olur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.