Akne ve Bulantı

Genel Bakış

Akne (sivilce) ve bulantı birlikte görüldüğünde, bu iki belirti aynı altta yatan nedenden kaynaklanabilir veya tamamen bağımsız sağlık sorunlarına işaret edebilir. Hormonal değişiklikler, ilaç yan etkileri, stres veya sindirim sistemi rahatsızlıkları bu birlikteliğe yol açabilir. Bu nedenle, doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

Akne ve bulantının birlikte görülmesi çok sık değildir. Ancak her iki belirti de toplumda yaygın olarak ayrı ayrı yaşanır.

Her yaş grubunda görülebilir, ancak hormonların en aktif olduğu ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde daha sık göze çarpar. Yetişkinlerde sonradan başlayan sivilce ve bulantı, hormonal veya mide sorunlarına işaret edebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüz, sırt veya omuzlarda sivilce, siyah nokta ve yağlı cilt
• Mide bulantısı, hazımsızlık veya iştahsızlık
• Göğüste yanma veya karında rahatsızlık hissi

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik döneminde sivilceler
• Okul çağında mide bulantısı
• İştahsızlık ve yorgunluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Ergenlik sonrası veya ileri yaşta aniden başlayan sivilceler
• Sürekli veya tekrarlayan mide bulantısı
• Kilo değişikliği, yorgunluk veya düzensiz adet döngüsü

Nedenler

Ana nedenler

• Hormonal dalgalanmalar (ergenlik, adet döngüsü, gebelik gibi)
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Yoğun stres ve kaygı
• Sindirim sistemi sorunları (hazımsızlık, gastrit gibi)
• Polikistik over sendromu gibi hormonal hastalıklar

Risk faktörleri

• Ergenlik ve genç yetişkinlik dönemi
• Adet dönemi ve gebelik
• Kronik stres
• Yağlı ve baharatlı beslenme alışkanlığı
• Ailede akne veya mide rahatsızlığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Acil durum belirtileri varsa hemen 112'yi arayın
• Şiddetli kusma ve karın ağrısı varsa
• Ciltte yaygın döküntü veya şişlik mevcutsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bulantı ve sivilceler iki haftadan uzun sürerse
• Belirtiler tekrarlıyorsa
• Doktora gitmek için acil olmayan bir randevu planlayın

Tanı

Doktor, sivilcelerin yaygınlığını ve görünümünü muayene eder, bulantının ne zaman başladığını ve tetikleyicileri sorar. Ardından gerekli testleri ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (hormon düzeyleri, kan şekeri)
• İdrar testi (gebelik veya bazı hastalıkların ekarte edilmesi için)
• Mide değerlendirmesi (gerekirse endoskopi gibi ileri testler)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyecek ve sizi muayene edecektir. Tanı genellikle birkaç muayene ve test ile netleşir. Gerekirse sizi cilt hastalıkları uzmanına veya mide-bağırsak hastalıkları uzmanına yönlendirebilir.

Tedavi

Tedavi, belirtilerin altında yatan nedene göre planlanır. Akne ve bulantı ayrı ayrı ele alınır; ancak tek bir neden bulunursa ona yönelik tedavi yapılır. Doktorunuzun önerileri ve düzenli kontrol önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Cildinizi günde iki kez nazik bir temizleyici ile yıkayın
• Yağlı ve baharatlı yiyeceklerden geçici olarak kaçının
• Bol su için ve küçük, sık öğünler tüketin
• Stresi azaltacak nefes egzersizleri veya yürüyüş yapın
• Sivilceleri sıkmaktan kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ciltteki sivilceler için topikal kremler veya jeller önerebilir; bulantı için ise diyet değişikliği ve mide koruyucu ilaçlar gündeme gelebilir. Belirtiler hormonal bir nedene bağlıysa hormonal tedavi planlanabilir. İlaçların adlarını ve dozlarını yalnızca doktorunuz belirlemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Akne ve bulantı birlikteliğinde cerrahi genellikle gerekli değildir. Ancak çok nadir durumlarda, altta yatan hormonal bir yapısal sorun (örneğin yumurtalıkta kitle) tespit edilirse cerrahi gündeme gelebilir.

Bu durumla yaşamak

Cilt bakımınızı düzenli yapın, bulantı hissettiğinizde az ve sık yemek yiyin. Belirtilerinizi takip eden bir günlük tutmak, doktorunuzla konuşurken size yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve yeterli su tüketimi
• Sigara ve alkolden kaçınma
• Haftada en az üç gün hafif yürüyüş veya egzersiz
• Stres yönetimi için meditasyon veya hobiler

Diyet ve egzersiz

Yağlı ve baharatlı gıdalar bulantıyı ve sivilceleri artırabilir; bu nedenle dengeli ve lifli beslenmek faydalıdır. Ağır egzersiz bulantıya yol açabileceğinden yürüyüş, yüzme gibi hafif aktiviteler tercih edilmelidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciltteki sivilceler özgüveni düşürebilir, devam eden mide bulantısı ise kaygı ve huzursuzluk yaratabilir. Bu duyguları aile üyelerinizle veya bir danışmanla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Akne ve bulantı her zaman tamamen önlenemez, ancak tetikleyicileri tanıyıp bunlardan kaçınmak, düzenli cilt bakımı ve dengeli beslenme belirtilerin hafiflemesine yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sivilcelerin kalıcı iz ve leke bırakma riski
• Altta yatan hormonal veya mide probleminin fark edilmemesi
• Kronik mide bulantısı nedeniyle beslenme bozukluğu ve kilo kaybı

Uzun vadeli görünüm

Uygun tedavi ve doktor takibi ile akne ve bulantı belirtilerinin büyük çoğunluğu kontrol altına alınabilir. Erken başvuru, hem cilt sağlığınızı hem de genel sağlığınızı korumanıza yardımcı olur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.