Anendofazi: İç Sesin Olmaması

Genel Bakış

Anendofazi, bir kişinin zihninde kendi kendine konuşma, cümle kurma ya da bir “iç ses” duyma deneyiminin olmamasıdır. Bu bir hastalık değil, düşünme biçimindeki doğal bir farklılık olarak değerlendirilir. Kişi yine düşünür, plan yapar ve karar verir; sadece bunu kelimelerle zihninde konuşarak yapmaz.

Kesin sıklığı bilinmiyor. Yeni araştırmalar bazı insanların hiç iç ses duymadığını gösteriyor; bu nedenle sanıldığından daha yaygın olabilir. Ancak herkes için geçerli bir oran vermek için daha fazla çalışma gerekiyor.

Her yaştan, her cinsiyetten ve her kültürden insanda görülebilir. Zekâ düzeyi, eğitim ya da ruh sağlığı ile doğrudan ilişkili olduğu gösterilmemiştir. Çocuklarda da yetişkinlerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İç sesin hiç olmaması veya çok az olması
• Düşünürken kelimelerle konuşma yerine görüntü, his veya soyut fikirler kullanmak
• Okurken zihinde seslendirme olmaması
• Kendi kendine konuşurken sessiz kalmak
• Plan yaparken dış ses, yazı veya listelerden yararlanma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar bunu fark etmeyebilir; iç sesleri olup olmadığını sorgulamazlar
• Okuma veya problem çözerken sessizce “kendi kendine konuşma” duyulmaması
• Sözel tekrar yerine yazarak, çizerek veya hareket ederek öğrenmeyi tercih edebilir
• Bu durum tek başına gelişim geriliği belirtisi değildir; okul başarısı veya dil becerileri normal olabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yetişkinlikte fark edilebilir veya hep var olabilir
• Yaşla birlikte yeni ortaya çıkan iç ses değişiklikleri başka nedenlerle araştırılmalıdır
• Stres, yorgunluk veya işitme değişiklikleri ile karışabilir; ani değişiklikte doktora başvurun

Nedenler

Ana nedenler

• Doğal bilişsel çeşitlilik: insanların düşünme ve zihinde canlandırma biçimleri farklıdır
• Beynin iç konuşma ve dil ağlarının farklı çalışması; araştırmalar sürüyor
• Yetiştirilme tarzı, ebeveyn tutumu veya kişinin iradesiyle açıklanmaz

Risk faktörleri

• Bilinen kesin risk faktörü yoktur
• Ailede benzer düşünme özellikleri görülmesi araştırılıyor ancak kesin değil
• Nörogelişimsel farklılıklar bazı kişilerde birlikte görülebilir; nedensel olduğu kanıtlanmamıştır

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani konuşma, anlama veya düşünme değişikliği
• Kendine zarar verme düşüncesi veya ciddi umutsuzluk
• Günlük yaşamı sürdüremeyecek kadar yoğun kaygı veya kafa karışıklığı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İç sesinizin olmaması sizi endişelendiriyorsa
• Çocuğunuzda dil, okuma veya sosyal iletişimle ilgili endişe varsa
• Düşünme biçiminizde yeni ve sürekli bir değişiklik fark ettiyseniz

Tanı

Anendofazi için özel bir tıbbi test yoktur ve tek başına tanı konulan bir bozukluk değildir. Sağlık uzmanı öykünüzü dinler; iç ses deneyiminizi, günlük işlevlerinizi ve varsa eşlik eden kaygı, dikkat veya dil sorunlarını değerlendirir. Gerekirse başka durumları dışlamak için inceleme yapılır.

Yapılabilecek testler

• Klinik görüşme ve öykü
• İç konuşma deneyimine ilişkin soru formları (araştırma amaçlı olabilir)
• Dil ve işitme değerlendirmesi (gerekirse)
• Nöropsikolojik testler (gerekirse)
• Kan testleri veya görüntüleme yalnızca başka bir neden düşünülürse

Randevunuzda neler beklenir

Çoğu kişide kapsamlı testlere gerek kalmaz. Görüşme sırasında iç sesiniz olup olmadığı, nasıl düşündüğünüz ve bunun yaşamınızı nasıl etkilediği sorulabilir. Amaç sizi yargılamak değil, ihtiyaçlarınızı anlamaktır.

Tedavi

Anendofazinin kendisi için tedavi gerekmez; çünkü bu bir hastalık değil, düşünme farklılığıdır. Destek, kişinin bu farkı anlamasına ve günlük yaşamda kendine uygun yöntemler geliştirmesine odaklanır.

Evde kişisel bakım

• Düşüncelerinizi yazarak, listeleyerek veya sesli not alarak düzenleyin
• Önemli planları dış hatırlatıcılar kullanarak takip edin
• İç sesiniz olmamasını bir eksiklik olarak değil, farklı bir düşünme biçimi olarak görün
• Stres yönetimi, düzenli uyku ve dinlenme genel iyi oluşu destekler
• İhtiyaçlarınızı güvendiğiniz kişilere ve sağlık uzmanına açıkça anlatın

Tıbbi tedaviler

Anendofazi için onaylanmış bir ilaç tedavisi yoktur. Eşlik eden kaygı, depresyon, dikkat güçlüğü veya başka bir durum varsa bunlar bir sağlık uzmanı tarafından ayrıca değerlendirilir ve uygun şekilde ele alınır. Konuşma terapisi veya danışmanlık, kişinin kendini daha iyi anlamasına ve baş etme becerileri geliştirmesine yardımcı olabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu durumda ameliyatın yeri yoktur; anendofazi cerrahi bir sorun değildir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda yazılı notlar, takvimler ve hatırlatıcılar düşünceleri düzenlemeye yardımcı olabilir. İç sesle tekrar yapmak yerine sesli okuma, yazarak çalışma veya birine anlatma gibi yöntemler işe yarayabilir. Önemli olan size uyan yöntemi bulmaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku
• Stresle baş etme
• Sosyal bağlantılar
• Kendinize karşı nazik olma

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez; dengeli beslenme ve düzenli hareket genel sağlık ve zihinsel iyi oluş için faydalıdır. Egzersiz, düşünme biçimini değiştirmek için değil, genel sağlığı desteklemek içindir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bazı kişiler kendini “farklı” hissedebilir veya iç sesi olanlarla kıyaslayınca endişelenebilir. Bu duygular anlaşılabilir. Kaygı, depresyon veya yoğun sıkıntı varsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir. Kendine zarar verme düşüncesi varsa hemen 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Anendofazi bir hastalık olmadığı için önlenmesi gerekmez. Düşünme biçimleri doğal olarak çeşitlidir; bunu değiştirmeye çalışmak yerine anlamak daha yararlıdır.

Aşılar

Anendofazi ile ilgili bir aşı yoktur.

Tarama programları

Rutin tarama testi yoktur. Endişe veya günlük yaşamı etkileyen bir durum varsa sağlık uzmanına başvurulabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Anendofazi tek başına bilinen bir komplikasyona yol açmaz
• Kişi kendini yanlış anlar veya damgalanmış hissederse kaygı yaşayabilir
• Eşlik eden kaygı, depresyon veya dikkat sorunları fark edilmezse yaşam kalitesi etkilenebilir; bu nedenle destek almak önemlidir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi için anendofazi normal bir yaşamın parçasıdır. Düşünme biçimi farklı olsa da insanlar işlerini, ilişkilerini ve günlük sorumluluklarını sürdürebilir. Endişe varsa destek almak yaşam kalitesini artırır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.