Memede kitle endişesi

Genel Bakış

Meme kitlesi, meme dokusunda elle hissedilen veya görüntüleme yöntemleri ile saptanan yumru ya da şişliktir. Çoğu iyi huyludur (kanser değildir), ancak her durumda bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Evet, meme kitlesi oldukça yaygın bir şikayettir. Kadınların büyük çoğunluğu hayatlarının bir döneminde en az bir kez meme kitlesi fark eder.

Daha çok kadınlarda görülür, ancak erkeklerde de nadiren ortaya çıkabilir. Her yaşta olabilir, ancak 40 yaş üstü kadınlarda daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Memede veya koltuk altında hissedilen yumru
• Meme şekli veya boyutunda farklılık
• Meme başında akıntı (berrak, sarı ya da kanlı)
• Meme cildinde çekinti, kızarıklık veya portakal kabuğu görünümü

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda meme kitlesi nadirdir. Ergenlik döneminde hormonal değişikliklerle birlikte iyi huylu kitleler (örneğin jinekomasti) görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaş ilerledikçe meme dokusu incelir, bu nedenle yeni kitleler daha belirgin hissedilebilir. Menopoz sonrası dönemde herhangi bir yeni kitle mutlaka doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hormonal değişiklikler: adet döngüsü, hamilelik, emzirme, menopoz dönemi
• İyi huylu kistler: sıvı dolu kesecikler
• Fibrokistik meme dokusu: sert ve ip gibi his veren doku
• Enfeksiyon: memede iltihaplanma (mastit)
• Yağ dokusu hasarı: yağ nekrozu
• Nadiren meme kanseri

Risk faktörleri

• Yaş (özellikle 50 yaş sonrası)
• Ailede meme kanseri öyküsü (anne, kız kardeş, kız çocuk)
• Genetik mutasyonlar (BRCA1 ve BRCA2 gibi)
• Kişisel olarak daha önce meme kanseri geçirmiş olmak
• Obezite (fazla kilo)
• Alkol kullanımı
• Radyasyona maruz kalma
• Hormon tedavisi kullanımı (uzun süreli)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Memenizde yeni bir kitle fark ederseniz hemen doktora başvurun
• Kitle elle hissediliyor ve büyüyorsa
• Meme başında kanlı veya şeffaf akıntı varsa
• Meme cildinde portakal kabuğu görünümü, çukurlaşma veya kızarıklık oluşmuşsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet dönemi öncesinde ortaya çıkıp adet sonrası kaybolan kitleler (hormonal kitleler) genelde iyi huyludur, ancak yine de bir sağlık kuruluşuna danışmak uygun olur.
• Düzenli sağlık kontrolleriniz sırasında doktorunuza meme muayenesi yaptırmayı ihmal etmeyin.

Tanı

Doktor öncelikle meme ve koltukaltını elle muayene eder. Ardından görüntüleme yöntemleri (mamografi, ultrason) kullanır. Gerekirse biyopsi (parça alınarak incelenmesi) yapılır.

Yapılabilecek testler

• Mamografi: meme röntgeni, genellikle ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir.
• Ultrason: ses dalgaları ile meme dokusunun ayrıntılı incelenmesi, özellikle kist ile katı kitleyi ayırmada etkilidir.
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR): bazı durumlarda daha detaylı görüntüleme için kullanılır.
• Biyopsi: ince iğne veya kalın iğne ile kitleden örnek alınarak patolojik inceleme yapılır.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz memelerinizi ve koltuk altlarınızı elle kontrol edecek. Görüntüleme işlemleri genellikle ağrısızdır. Biyopsi yapılacaksa lokal anestezi uygulanır, hafif bir baskı veya rahatsızlık hissedebilirsiniz. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Tedavi, kitlenin iyi huylu mu yoksa kötü huylu (kanser) mu olduğuna bağlıdır. İyi huylu kitleler genellikle tedavi gerektirmez, sadece düzenli takip yapılır. Kötü huylu kitlelerde ise cerrahi, radyoterapi (ışın tedavisi) ve ilaç tedavileri (kemoterapi, hormon tedavisi gibi) gibi yöntemler uygulanabilir. Tedavi planı kişiye özel olarak doktor tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• Kendi kendinize düzenli meme muayenesi yapın (her ay adet bitiminden birkaç gün sonra).
• Sağlıklı kilonuzu korumaya çalışın.
• Sigara içmeyin, alkol tüketimini sınırlayın.
• Doktorunuzun önerdiği aralıklarla kontrole gidin.

Tıbbi tedaviler

İlaç tedavileri (hormonal tedaviler, kemoterapi) ve radyoterapi gibi yöntemler sadece doktor tarafından planlanır. Bu tedaviler kanserli hücreleri yok etmeyi veya büyümelerini durdurmayı amaçlar. Tedavi süresince sağlık ekibinizle iş birliği içinde olmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kanserli kitlelerde cerrahi müdahale gerekebilir. Tümörün büyüklüğüne ve yayılımına göre lumpektomi (sadece kitlenin alınması) veya mastektomi (tüm memenin alınması) yapılabilir. İyi huylu ve ağrıya neden olan kistlerde de nadiren cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

İyi huylu bir kitleniz varsa, düzenli olarak kendi kendinize muayene yapmanız ve doktor kontrollerinizi aksatmamanız yeterlidir. Kanser tanısı konduysa tedavi sürecinde doktorunuzun önerilerine uymak, dinlenmek ve beslenmenize dikkat etmek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi).
• Sebze ve meyve ağırlıklı, işlenmiş gıdalardan uzak bir beslenme düzeni benimseyin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Stres yönetimi için meditasyon, yoga veya sevdiğiniz bir hobi edinin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet (tam tahıllar, yağsız proteinler, bol lifli gıdalar) ve düzenli egzersiz meme kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca genel sağlığınızı da olumlu etkiler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Meme kitlesi endişe ve kaygıya neden olabilir. Bu duygularla başa çıkmak için aileniz, arkadaşlarınız veya bir psikologla konuşmak faydalı olabilir. Meme kanseri tedavisi görenler için psikolojik destek ve hasta dernekleri bulunmaktadır.

Önleme

Meme kitlelerinin tümü önlenemez, ancak sağlıklı bir yaşam tarzı (sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, kilo kontrolü, alkol ve sigaradan uzak durma) meme kanseri riskini azaltabilir.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, 40-69 yaş arası kadınlara 2 yılda bir ücretsiz mamografi çektirmelerini önermektedir. Ailede meme kanseri öyküsü varsa taramalara daha erken yaşta başlanabilir. Ayrıca her ay düzenli kendi kendine meme muayenesi yapmak erken fark etmede yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kanserli kitle tedavi edilmezse büyüyebilir ve çevre dokulara (lenf bezleri, akciğer, kemik gibi) yayılabilir (metastaz yapabilir).
• İyi huylu kistler bazen iltihaplanabilir ve ağrıya yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Meme kitlelerinin büyük çoğunluğu iyi huyludur ve kanser değildir. Erken teşhis edilen meme kanseri günümüzde oldukça başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir. Düzenli kontroller ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile risk azaltılabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.