Geğirme

Genel Bakış

Geğirme, mide veya yemek borusunda biriken fazla havanın ağız yoluyla dışarı çıkmasıdır. Çoğu zaman normal ve zararsızdır.

Evet, çok yaygındır. Hemen herkes zaman zaman geğirir.

Herkesi etkileyebilir; hızlı yemek yiyenler, gazlı içecek tüketenler, sakız çiğneyenler ve sigara içenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık sık geğirme
• Karında şişkinlik ve rahatsızlık
• Mide veya göğüste dolgunluk hissi
• Yemekten sonra ağızdan hava çıkması
• Bazen sesli veya kontrol edilemeyen geğirme
• Mide ekşimesi veya ağıza acı su gelmesi eşlik edebilir

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde beslenme sonrası geğirme normaldir ve gazın çıkmasına yardımcı olur.
• Bebeklerde aşırı geğirme, beslenme güçlüğü, sık tükürme veya huzursuzlukla birlikteyse doktora danışılmalıdır.
• Çocuklarda gazlı içecekler ve hızlı yeme geğirmeyi artırabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte sindirim yavaşlayabilir ve geğirme daha belirgin hale gelebilir.
• Takma dişlerin uyumu bozulursa yemek yerken hava yutma artabilir.
• Bazı ilaçlar veya kronik hastalıklar geğirme şikayetini etkileyebilir; bu nedenle doktorunuza danışın.

Nedenler

Ana nedenler

• Yemek yerken veya içerken hızlıca hava yutmak (aerofaji)
• Gazlı içecekler içmek
• Sakız çiğnemek veya sert şeker emmek
• Sigara içmek
• Hızlı yemek yemek, konuşarak yemek
• Mide asidinin yemek borusuna kaçması (reflü)
• Mide iltihabı (gastrit)
• Laktoz intoleransı gibi gıda hassasiyetleri
• Takma dişlerin uyumsuz olması
• Kaygı ve stres

Risk faktörleri

• Kaygılı veya stresli olmak
• Gazlı içecekleri sık tüketmek
• Sakız çiğneme alışkanlığı
• Sigara kullanmak
• Hızlı yemek yeme alışkanlığı
• Reflü, gastrit veya irritabl bağırsak sendromu gibi sindirim sorunları
• Takma diş kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kusmukta kan veya kahve telvesi görürseniz
• Dışkı siyah ve katran gibi görünüyorsa
• Şiddetli karın veya göğüs ağrınız varsa
• Nefes almakta zorlanıyorsanız
• Bayılma veya bilinç değişikliği varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Geğirme günlük yaşamınızı rahatsız ediyorsa
• Sürekli mide ekşimesi, şişkinlik veya karın ağrısı eşlik ediyorsa
• Belirtiler birkaç haftadır devam ediyorsa
• İstenmeyen kilo kaybı veya yutma güçlüğü varsa
• Dışkı alışkanlıklarınızda değişiklik varsa

Tanı

Doktorunuz genellikle önce semptomlarınızı dinler, beslenme alışkanlıklarınızı ve kullandığınız ilaçları sorar. Fizik muayene yapar. Altta yatan bir sorun düşünülürse bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Nefes testi (H. pylori veya laktoz intoleransı için)
• Endoskopi (mide ve yemek borusunun kamera ile görüntülenmesi)
• Karın ultrasonu
• Kan ve dışkı testleri
• Gıda günlüğü tutmanız istenebilir

Randevunuzda neler beklenir

Çoğu durumda tanı için karmaşık testlere gerek kalmaz. Doktorunuz önce yaşam tarzı değişiklikleri önerebilir. Testler genellikle ağrısızdır ve kısa sürer.

Tedavi

Tedavi, geğirmenin nedenine yöneliktir. Çoğu kişi yaşam tarzı değişiklikleriyle rahatlar. Altta yatan bir hastalık varsa o hastalık tedavi edilir.

Evde kişisel bakım

• Yavaş yiyin ve iyice çiğneyin
• Yemek yerken konuşmaktan kaçının
• Gazlı içecekleri azaltın
• Sakız çiğnemeyi ve sert şeker emmeyi sınırlayın
• Sigara içiyorsanız bırakın
• Yemekten sonra hafif yürüyüş yapın
• Stresinizi yönetmek için gevşeme teknikleri deneyin
• Takma dişleriniz varsa uyumunu kontrol ettirin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz altta yatan nedene göre tedavi planlar. Örneğin reflü veya gastrit varsa mide asidini azaltan tedaviler, gaz oluşumunu azaltan yaklaşımlar veya gıda hassasiyeti için beslenme düzenlemeleri önerebilir. İlaç önerileri kişiye özeldir; kendi kendinize ilaç başlamayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Geğirme için cerrahi tedavi nadiren gerekir. Ancak altta yatan ciddi bir yapısal sorun (örneğin büyük bir fıtık) varsa doktorunuz cerrahi seçenekleri değerlendirebilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda hangi yiyecek, içecek veya durumların geğirmeyi artırdığını fark edin. Bir günlük tutmak yardımcı olabilir. Yavaş yemek ve sakin ortamda yemek faydalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın
• Yeterince uyuyun
• Stresinizi azaltın
• Sigara ve gazlı içeceklerden uzak durun
• Öğünleri küçük tutun

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve lifli beslenin; aşırı yağlı, baharatlı veya gaz yapıcı yiyecekleri deneyerek hangilerinin size dokunduğunu görün. Yemekten hemen sonra ağır egzersiz yapmayın; hafif yürüyüş sindirime yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sık geğirme sosyal ortamlarda utanmaya veya kaygıya yol açabilir. Stres ve kaygı da geğirmeyi artırabilir. Bu duygularla baş etmek için bir ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz. Kendinizi çok kötü hissediyorsanız veya acil bir kriz yaşıyorsanız 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

Evet, çoğu zaman yaşam tarzı değişiklikleriyle azaltılabilir. Ancak altta yatan bir sindirim hastalığı varsa onun tedavi edilmesi gerekir.

Aşılar

Geğirme için özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur; ancak altta yatan bir hastalık düşünülürse doktorunuz uygun testleri isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Geğirmenin kendisi genellikle zararsızdır.
• Altta yatan reflü veya gastrit gibi bir sorun tedavi edilmezse şikayetler artabilir.
• Nadiren ciddi hastalıklar geğirme ile birlikte görülebilir; bu yüzden kalıcı şikayetlerde doktora başvurmak önemlidir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu kişi için geğirme geçici ve zararsızdır. Yaşam tarzı düzenlemeleri ve gerekirse altta yatan nedenin tedavisiyle rahatlama sağlanır. Endişelenmeyin, ancak şikayetleriniz sürerse bir sağlık uzmanına danışın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.