Causes of anal itching

Genel Bakış

Anal kaşıntı, anüs çevresindeki deride rahatsız edici bir kaşıntı hissidir. Bu durum çoğu zaman basit nedenlerden kaynaklanır ve kolayca tedavi edilebilir.

Evet, anal kaşıntı oldukça sık karşılaşılan bir şikayettir. Toplumun yaklaşık %1-5'ini hayatlarının bir döneminde etkiler.

Herkesi etkileyebilir ancak özellikle bebekler, yaşlılar ve uzun süre oturan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Anüs çevresinde kaşıntı hissi
• Deride kızarıklık, tahriş veya kuruluk
• Kaşıntıya bağlı uykusuzluk veya huzursuzluk
• Bazen hafif yanma veya sızlama

Çocuklarda belirtiler

• Bez bölgesinde kızarıklık ve kaşıntı
• Huzursuzluk, özellikle uykuya dalarken veya uyanınca
• Makat çevresinde kırmızılık ve bazen küçük yarıklar

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Deri kuruluğu nedeniyle daha belirgin kaşıntı
• Kronik hastalıklar veya ilaç kullanımına bağlı tetiklenme
• Hareket kısıtlılığı nedeniyle temizlik zorluğu ve nem artışı

Nedenler

Ana nedenler

• Aşırı temizlik veya yetersiz temizlik
• Islak veya nemli kalma (ter, dışkı artıkları)
• Cilt tahriş edici maddeler (sabun, parfüm, ıslak mendil)
• Mantar enfeksiyonları (özellikle Candida)
• Hemoroit veya anal fissür (çatlak) gibi yapısal sorunlar
• Egzama veya sedef hastalığı gibi cilt rahatsızlıkları
• Gıdalar veya ilaçlar (baharatlı yiyecekler, kafein, bazı antibiyotikler)
• Bağırsak parazitleri (özellikle kıl kurdu)

Risk faktörleri

• Obezite
• Diyabet
• Uzun süreli oturma (ofis çalışanları, şoförler)
• Sık ishal veya kabızlık
• Geçirilmiş hemoroit veya anal cerrahi
• Zayıf bağışıklık sistemi
• Pamuklu olmayan sıkı iç çamaşırı kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kaşıntıya şiddetli kanama eşlik ediyorsa
• Anüs çevresinde aşırı ağrı, şişlik veya ateş varsa
• Dışkıda kan görülüyorsa veya koyu renkli dışkı varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kaşıntı bir haftadan uzun sürüyorsa ve evde uygulanan bakıma rağmen geçmiyorsa
• Kaşıntı günlük yaşamı veya uykuyu etkiliyorsa
• Çocuklarda veya yaşlılarda sürekli veya tekrarlayan kaşıntı varsa

Tanı

Doktor şikayetlerinizi dinleyecek ve fiziksel muayene yapacaktır. Bölgenin görünümü, kızarıklık, çatlak veya hemoroit olup olmadığı değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Görsel muayene ve bazen anoskopi (ince bir tüple içeri bakma)
• Gerektiğinde gaita testi (parazit veya enfeksiyon için)
• Alerji veya cilt hastalığı şüphesinde cilt testi veya biyopsi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene kısa ve genellikle rahatsız edici değildir. Doktoruz, temizlik alışkanlıklarınızı, beslenmenizi ve diğer belirtilerinizi soracaktır. Gerekirse ileri tetkikler için yönlendirme yapılabilir.

Tedavi

Tedavi altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu zaman temizlik ve cilt bakımı alışkanlıklarının düzeltilmesi gerekir. Gerekirse ilaç tedavisi veya girişimsel yöntemler uygulanır.

Evde kişisel bakım

• Bölgeyi ılık suyla nazikçe yıkayıp yumuşak bir havluyla kurulayın (ovuşturmayın).
• Pamuklu ve bol iç çamaşırı giyin, dar giysilerden kaçının.
• Islak mendil veya parfümlü sabunlar kullanmayın.
• Kaşıntıyı artıran baharatlı yiyecekler, kafein, alkol ve asitli içecekleri azaltın.
• Tuvalet sonrası bölgeyi iyice temizleyin ancak aşırıya kaçmayın.
• Günde birkaç kez soğuk kompres uygulayarak rahatlayabilirsiniz.

Tıbbi tedaviler

Doktor, nedene göre krem, merhem veya ağızdan alınan ilaçlar önerebilir. Mantar enfeksiyonu için antifungal kremler, hemoroit için damar büzücü veya kortizonlu kremler, parazit için antiparaziter ilaçlar kullanılabilir. İlaçların tipi ve süresi doktor tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi müdahale nadiren gerekir. Genellikle ağır hemoroit, anal fistül veya apse gibi yapısal sorunlarda düşünülebilir. Doktorunuz sizi değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Anal kaşıntı ile yaşamak can sıkıcı olabilir, ancak uygun temizlik ve beslenme alışkanlıkları ile çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Kaşıntıyı tetikleyen faktörlerden kaçınmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuvaletten sonra bölgeyi suyla yıkayıp yumuşak bir bezle kurulayın.
• Pamuklu iç çamaşırı tercih edin ve sık sık değiştirin.
• Uzun süre oturmak zorundaysanız, ara verip kısa yürüyüşler yapın.
• Stresten kaçının, çünkü stres kaşıntıyı artırabilir.
• Kaşımayın – kaşıdıkça tahriş artar ve kısır döngü oluşur.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketmek dışkıyı yumuşatır ve kabızlığı önler. Bol su içmek de önemlidir. Egzersiz bağırsak hareketlerini düzenler ve kilo kontrolüne yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli kaşıntı, uykusuzluk ve utanma hissine yol açarak kaygı veya depresyona neden olabilir. Bu durumda bir psikolog veya psikiyatristten destek almak faydalı olabilir.

Önleme

Evet, çoğu anal kaşıntı basit önlemlerle önlenebilir. Hijyene dikkat etmek, cildi tahriş eden maddelerden kaçınmak ve sağlıklı beslenmek en önemli adımlardır.

Aşılar

Anal kaşıntı için doğrudan bir aşı bulunmamaktadır. Ancak HPV (rahim ağzı kanseri virüsü) aşısı, anal siğillere bağlı kaşıntıyı önlemede dolaylı fayda sağlayabilir.

Tarama programları

Özel bir tarama önerilmez. Ancak ailede anal kanser öyküsü veya kronik inflamatuvar bağırsak hastalığı varsa düzenli doktor kontrolü önerilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Deride sıyrıklar ve enfeksiyon (selülit gibi)
• Kronikleşme ve kalıcı deri kalınlaşması (likenifikasyon)
• Uykusuzluk ve yaşam kalitesinde düşüş
• Altta yatan hemoroit veya çatlağın ilerlemesi

Uzun vadeli görünüm

Anal kaşıntı genellikle tedavi edilebilir bir durumdur. Basit yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun tıbbi bakımla çoğu kişi tamamen iyileşir. Kronik vakalarda bile tedaviyle büyük ölçüde rahatlama sağlanabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.