Causes of honey coloured crusts

Genel Bakış

Bal rengi kabuklanma, genellikle impetigo adı verilen bir cilt enfeksiyonunun belirtisidir. Bu durumda ciltte küçük, içi sıvı dolu kabarcıklar oluşur ve bunlar patlayarak üzeri bal rengi, kalın bir kabukla kaplanır. Enfeksiyon, bakterilerin cilde girmesiyle başlar ve çoğunlukla bulaşıcıdır.

Evet, özellikle çocuklarda çok sık görülür. İlkokul çağındaki çocuklar arasında en yaygın cilt enfeksiyonlarından biridir.

En sık 2-5 yaş arası çocukları etkiler. Bununla birlikte, bağışıklık sistemi zayıf olan yetişkinler, yaşlılar ve kalabalık ortamlarda yaşayan kişilerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kırmızı, içi sıvı dolu küçük kabarcıklar
• Kabarcıkların patlayarak üzerinde bal rengi, kalın bir kabuk oluşması
• Kabukların kenarlarının hafifçe kalkması
• Kaşıntı (ancak kaşımak enfeksiyonu yayabilir)
• Kabukların çevresinde hafif kızarıklık

Çocuklarda belirtiler

• Genellikle ağız ve burun çevresinde başlar
• Kabarcıklar çok çabuk yayılabilir, birkaç saat içinde yeni kabarcıklar oluşabilir
• Çocuklar kabukları kaşıdığında enfeksiyon vücudun diğer bölgelerine (kollar, bacaklar, eller) yayılabilir
• Bazen hafif ateş ve halsizlik eşlik edebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt daha ince ve hassas olduğu için kabarcıklar daha kolay yayılabilir
• Özellikle ciltte yara, kesik veya böcek ısırığı olan bölgelerde başlar
• Bağışıklık sistemi zayıfsa daha ağır seyredebilir, kabuklar geniş alanları kaplayabilir

Nedenler

Ana nedenler

• Staphylococcus aureus bakterisinin neden olduğu enfeksiyon (en sık neden)
• Streptococcus pyogenes bakterisinin neden olduğu enfeksiyon (daha az sıklıkta)
• Ciltte oluşan küçük bir yara, kesik, böcek ısırığı veya egzama gibi bölgelere bakterilerin girmesi
• Kişiden kişiye doğrudan temasla bulaşma

Risk faktörleri

• Kalabalık ortamlarda bulunmak (okul, kreş, yurt gibi)
• Kişisel hijyenin yetersiz olması (sık el yıkamamak)
• Ciltte egzama, uyuz gibi kaşıntılı başka bir hastalığın olması
• Kesik, sıyrık veya böcek ısırığı gibi cilt bütünlüğünü bozan durumlar
• Sıcak ve nemli iklimler (terleme cildi tahriş eder)
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş eşlik ediyorsa
• Kabuklar hızla yayılıyorsa (birkaç saat içinde geniş alana yayılma)
• Kabuklu bölge aşırı kırmızı, şiş ve ağrılıysa
• Bebeklerde, yaşlılarda veya bağışıklığı zayıf kişilerde görülüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kabuklar 1-2 hafta içinde kendiliğinden geçmiyorsa
• Aile içinde başka kişilere de bulaştıysa
• Kaşıntı çok rahatsız edici boyuttaysa
• Okul/kreş gibi toplu yerlerde bulunan bir çocukta görülüyorsa (bulaşma riski nedeniyle)

Tanı

Doktorunuz muayene sırasında bal rengi kabukları görerek teşhis koyabilir. Genellikle ek teste ihtiyaç duyulmaz.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene ile kabukların görünümüne bakılır
• Nadiren kabuklardan sürüntü alınarak laboratuvar kültürü yapılabilir (hangi bakterinin neden olduğunu belirlemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor, kabukların olduğu bölgeyi inceleyecek ve size belirtileri soracaktır. Genellikle birkaç dakika sürer. Kültür alınması gerekiyorsa kabuğun altından steril bir çubukla hafifçe sıvı alınır, bu hafif bir rahatsızlık hissi uyandırabilir ancak ağrılı değildir. Sonuçlar birkaç gün içinde belli olur.

Tedavi

Tedavi için öncelikle leke ya da krem kullanılabilir. Doktorunuz, durumun yaygınlığına göre ağızdan alınan ilaçlar da önerebilir. Tedavi edilmezse kabuklar kendiliğinden geçse de bulaşma riski devam eder.

Evde kişisel bakım

• Kabukları kaşımayın veya koparmayın, bu enfeksiyonu yayabilir ve iz bırakabilir.
• Ellerinizi sık sık sabunla yıkayın.
• Kabukların üzerini temiz, kuru bir gazlı bezle kapatın (bulaşmayı önler).
• Havlu, yastık kılıfı, çarşaf gibi kişisel eşyalarınızı başkalarıyla paylaşmayın.
• Kabuklar tamamen iyileşene kadar okula, işe veya toplu etkinliklere gitmeyin (genelde 24-48 saat antibiyotik tedavisi sonrası bulaşıcılık azalır).

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bal rengi kabuklanma için antibiyotik içeren bir krem veya merhem reçete edebilir. Etkilenen bölgenin yüzeyine günde birkaç kez uygulanır. Yaygın enfeksiyonlarda veya kremin yeterli olmadığı durumlarda ağızdan antibiyotik tedavisi verilebilir. Tedaviye erken başlanırsa kabuklar genellikle bir hafta içinde iyileşir. İlacınızı doktorunuzun önerdiği süre boyunca düzenli kullanın, erken bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahin gereken bir durum değildir.

Bu durumla yaşamak

Kabuklanma olan bölgeyi temiz ve kuru tutun. Günde bir kez hafif sabunlu suyla yıkayın ve yumuşak bir havluyla kurulayın. Kabukları sıyırmayın. Tedaviye başladıktan sonra bulaşıcılık genellikle 24-48 saat içinde azalır, ancak kabuklar tamamen geçene kadar dikkatli olun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kişisel hijyeninize daha fazla özen gösterin, el yıkamayı ihmal etmeyin.
• Havlu, yatak çarşafı ve giysilerinizi sık değiştirin ve yüksek sıcaklıkta yıkayın.
• Kaşıntıyı azaltmak için tırnaklarınızı kısa tutun ve kaşımayın.
• Enfeksiyon sırasında yakın temastan kaçının (öpüşme, sarılma gibi).

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet veya egzersiz kısıtlaması gerekmez. Sağlıklı beslenme bağışıklığı destekler. Egzersiz yapabilirsiniz ancak terleme kabukları rahatsız edebilir, bu nedenle egzersiz sonrası duş alıp bölgeyi kurulayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Özellikle çocuklarda ve gençlerde görünür kabuklar utanmaya veya sosyal kaygıya neden olabilir. Çocuğunuza bunun geçici olduğunu ve tedavi edildiğini anlatın. Okulda arkadaşlarına bulaştırmamak için geçici olarak uzak durması gerekebileceğini açıklayın. Büyüklerde de benzer endişeler olabilir, ancak tedavi sonrası iyileşme hızlıdır.

Önleme

Evet, büyük ölçüde önlenebilir. En önemli korunma yöntemi düzenli el yıkamadır. Ayrıca ciltteki yara ve kesikleri temiz tutmak, kaşıntılı cilt hastalıklarını tedavi ettirmek, havlu ve çarşaf gibi kişisel eşyaları paylaşmamak bulaşmayı azaltır.

Aşılar

İmpetigo için spesifik bir aşı yoktur. Ancak çocukluk çağı aşıları (tetanoz gibi) dolaylı olarak koruyucu olabilir. Grip gibi enfeksiyonlar cildi zayıflatabileceğinden, Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği rutin aşıları yaptırmak önemlidir.

Tarama programları

Toplum taraması önerilmez. Ancak ailede veya yakın çevrede bal rengi kabuklanma görülen bir kişi varsa, temas edenlerin belirti açısından dikkatli olması ve gerektiğinde sağlık kuruluşuna başvurması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun vücudun diğer bölgelerine yayılması
• Selülit adı verilen daha derin cilt enfeksiyonu gelişmesi (kızarma, şişlik, ağrı)
• Nadiren böbrek iltihabına yol açabilen streptokok enfeksiyonu (glomerülonefrit)
• Kabukların olduğu bölgede geçici renk değişiklikleri veya iz kalması

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilen bal rengi kabuklanmalar çoğu zaman birkaç hafta içinde tamamen iyileşir. İz kalması nadirdir. Erken tedavi ile yayılma önlenir ve komplikasyon riski çok düşüktür. Cildiniz eski haline dönecektir. Unutmayın, bu sık görülen ve iyi huylu bir durumdur.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ↗ · Türkiye
• Aile Sağlığı Merkezi (ASM) - yerel aile hekiminiz · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.