Causes of leg restless at night

Genel Bakış

Huzursuz bacak sendromu (HBS), dinlenme sırasında veya gece uyurken bacaklarda rahatsız edici bir his ve bu hissi gidermek için hareket etme ihtiyacı duymanıza neden olan bir durumdur. Bu his genellikle bacaklarda karıncalanma, uyuşma, yanma, sızlama veya böcek dolaşması gibi tarif edilir. Hareket ettiğinizde (örneğin bacak sallama, yürüme) his geçici olarak azalır.

Evet, huzursuz bacak sendromu oldukça yaygındır. Her 10 kişiden yaklaşık 1'inde görülebilir. Hafif belirtiler sıkça yaşanırken, şiddetli vakalar daha az yaygındır.

HBS her yaşta ortaya çıkabilir, ancak orta yaş ve üzeri bireylerde daha sık görülür. Kadınlarda erkeklere göre iki kat daha fazla rastlanır. Aile öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir. Ayrıca hamilelik döneminde (özellikle son trimester), demir eksikliği anemisi, böbrek yetmezliği ve diyabet gibi durumları olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda rahatsız edici, tarif edilmesi zor bir his (karıncalanma, uyuşma, yanma, sızlama, çekilme)
• Bu his nedeniyle bacakları hareket ettirme ihtiyacı
• Belirtilerin dinlenirken veya otururken başlaması veya kötüleşmesi
• Belirtilerin akşam ve gece saatlerinde daha şiddetli olması
• Hareket etmekle (yürümek, esnemek, bacak sallamak) belirtilerin geçici olarak hafiflemesi
• Uykuya dalmada zorluk, sık sık uyanma, gün içinde yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler büyüme ağrıları veya huzursuzlukla karışabilir
• Gece sık uyanma, uykuya dalamama, yatakta dönüp durma
• Gün içinde aşırı hareketlilik, dikkat dağınıklığı
• Çocuğun bacaklarında 'rahatsız edici bir his' şeklinde şikayetleri olabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler genellikle daha şiddetli ve sürekli olabilir
• Uyku kalitesi ciddi şekilde bozulabilir, bu da gün içi uyuklama ve düşme riskini artırabilir
• Yaşlılarda diğer sağlık sorunları (örneğin diyabet, böbrek hastalığı, parkinson) ve kullanılan ilaçlar HBS'yi tetikleyebilir veya kötüleştirebilir

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni bilinmemekle birlikte, beynin dopamin adlı kimyasalını kullanış şeklindeki bir dengesizlikten kaynaklandığı düşünülmektedir.
• Ailesel (genetik) yatkınlık: Ailede HBS olan kişilerde risk daha yüksektir.
• Demir eksikliği: Beyinde yeterli demir olmaması dopamin işlevini bozabilir.
• Kronik böbrek yetmezliği: Diyaliz hastalarında sık görülür.
• Diyabet, periferik nöropati (sinir hasarı), Parkinson hastalığı gibi diğer tıbbi durumlar.
• Hamilelik: Özellikle son trimesterde geçici olarak ortaya çıkabilir.
• Bazı ilaçlar: Antidepresanlar (SSRI'lar), antihistaminikler (alerji ilaçları), antipsikotikler, kafein, alkol ve nikotin belirtileri tetikleyebilir.

Risk faktörleri

• Ailede huzursuz bacak sendromu öyküsü
• Kadın cinsiyet
• Orta yaş ve üzeri olmak
• Demir eksikliği anemisi
• Böbrek yetmezliği, diyabet, romatoid artrit, fibromiyalji gibi kronik hastalıklar
• Hamilelik

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtiler nedeniyle uyuyamıyor veya gün içinde aşırı yorgunluk yaşıyorsanız
• Bacaklarınızda ani başlayan şiddetli ağrı, şişlik, kızarıklık veya ısı artışı varsa
• Kendinize veya başkalarına zarar verme düşünceleriniz varsa (bu durumda hemen 112'yi arayın)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Huzursuz bacak belirtileriniz haftada birkaç kez oluyorsa ve yaşam kalitenizi etkiliyorsa
• Belirtileriniz uyku düzeninizi bozuyorsa
• Ailenizde HBS öyküsü varsa ve sizde de benzer belirtiler varsa

Tanı

Huzursuz bacak sendromu tanısı genellikle belirtilerinize ve tıbbi öykünüze dayanarak konur. Doktorunuz size hislerinizi, ne zaman ortaya çıktığını, hangi durumlarda iyileştiğini, ailenizde benzer durum olup olmadığını soracaktır. Tanı için belirli bir test yoktur, ancak altta yatan diğer nedenleri (örneğin demir eksikliği, böbrek hastalığı, nöropati) ekarte etmek için bazı tetkikler yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: Tam kan sayımı, demir, ferritin, böbrek fonksiyonları, tiroid hormonları, vitamin B12 düzeyi ölçülebilir.
• Uyku çalışması (polisomnografi): Eğer uyku apnesi gibi başka bir uyku bozukluğundan şüpheleniliyorsa gerekebilir.
• Nörolojik muayene: Sinir sistemi ile ilgili başka bir sorun olup olmadığını değerlendirmek için.
• Aktigrafi: Bilek veya bacak takılan bir cihazla hareketlerin kaydedilmesi.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz öncelikle ayrıntılı bir görüşme yapacak ve size bazı sorular soracaktır. Fizik muayene genellikle normaldir. Gerekli görürse kan tahlili isteyebilir. Tanı koyduktan sonra size uygun bir tedavi planı oluşturacaktır. Tedaviye yanıt genellikle iyidir; belirtiler kontrol altına alınabilir.

Tedavi

Tedavinin amacı belirtileri azaltmak, uyku kalitesini artırmak ve yaşam kalitesini iyileştirmektir. Tedavi altta yatan nedene göre planlanır. Örneğin demir eksikliği varsa demir takviyesi (doktor kontrolünde) verilir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaçlar da kullanılabilir. Tedavi kişiye özeldir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapın: Orta düzeyde yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi aktiviteler belirtileri azaltabilir.
• Yatmadan önce bacaklara masaj yapın veya sıcak bir banyo alın.
• Kafein, alkol ve nikotin tüketimini azaltın veya bırakın.
• Düzenli bir uyku rutini oluşturun: Aynı saatte yatıp kalkmaya çalışın.
• Stresten kaçının; rahatlama teknikleri (derin nefes, meditasyon) deneyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, belirtilerin şiddetine ve altta yatan duruma göre çeşitli ilaçlar önerebilir. Bunlar arasında dopamin seviyesini etkileyen ilaçlar, kalsiyum kanal blokerleri, nöbet önleyiciler veya opioid benzeri ilaçlar bulunabilir. İlaçlar kesinlikle doktor reçetesi ile kullanılmalı ve düzenli takip edilmelidir. Bazı durumlarda demir veya vitamin takviyesi gerekebilir. Lütfen herhangi bir ilaç kullanmadan önce mutlaka bir sağlık uzmanına danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Huzursuz bacak sendromunun tedavisinde cerrahi yöntemler genellikle kullanılmaz.

Bu durumla yaşamak

Huzursuz bacak sendromu ile yaşamak zor olabilir, ancak belirtileri yönetmenin birçok yolu vardır. Günlük rutininize hafif egzersiz, esneme ve rahatlama tekniklerini ekleyin. Belirtilerinizi tetikleyen faktörleri (kafein, alkol, sigara, uzun süre hareketsiz kalma) fark edip bunlardan kaçının. Uyku hijyeninize dikkat edin ve yatak odanızı rahat ve karanlık hale getirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmaya çalışın.
• Yatmadan önce bacaklarınızı esnetin veya hafifçe masaj yapın.
• Sıcak veya soğuk kompres uygulayın; hangisi iyi geliyorsa onu deneyin.
• Uzun süre oturmaktan kaçının; sık sık kalkıp yürüyün.
• Stresten uzak durmak için hobiler edinin, sevdiklerinizle vakit geçirin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme önemlidir. Demir, magnezyum ve folat açısından zengin besinler (ıspanak, kırmızı et, baklagiller, kuruyemişler) tüketmek yardımcı olabilir. Kafein ve alkolden kaçının. Düzenli egzersiz (haftada en az 3-4 kez, 30 dakika) belirtileri hafifletir, ancak yatmadan hemen önce ağır egzersiz yapmaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

HBS uykuyu bozduğu için gün içinde yorgunluk, sinirlilik, konsantrasyon güçlüğü ve depresif duygulara yol açabilir. Uyku eksikliği ruh sağlığını olumsuz etkileyebilir. Eğer bu tür duygular yaşıyorsanız endişelenmeyin, yalnız değilsiniz. Bir ruh sağlığı uzmanından destek almak veya 112'yi arayarak krize müdahale hattına ulaşmak iyi bir seçenek olabilir.

Önleme

Huzursuz bacak sendromu her zaman önlenemez, özellikle ailesel faktörler söz konusuysa. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzı, demir ve diğer vitamin/mineral eksikliklerinin erken tedavisi, kafein, alkol ve sigaradan kaçınmak riski azaltabilir. Altta yatan kronik hastalıkların iyi yönetilmesi de önemlidir.

Aşılar

Huzursuz bacak sendromuna yönelik bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak aile öykünüz varsa veya demir eksikliği gibi risk faktörleriniz bulunuyorsa doktorunuz kan testleri ile demir ve ferritin düzeylerinizi kontrol edebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik uyku eksikliği ve buna bağlı gün içi yorgunluk, konsantrasyon güçlüğü
• Depresyon ve anksiyete bozuklukları
• İş ve sosyal yaşamda performans düşüklüğü
• Kardiyovasküler hastalık riskinde artış (uzun süreli uyku bozukluğuna bağlı)
• Düşme ve kaza riskinde artış (özellikle yaşlılarda)

Uzun vadeli görünüm

Huzursuz bacak sendromu genellikle yaşamı tehdit eden bir durum değildir ve belirtiler etkili bir şekilde kontrol altına alınabilir. Tedavi ile çoğu kişinin yaşam kalitesi önemli ölçüde iyileşir. Doğru tedavi planı, yaşam tarzı değişiklikleri ve doktor takibi ile rahat bir uyku ve günlük yaşam mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.