Selülit (Cilt İltihabı) ve Sabah Belirtileri

Genel Bakış

Tıbbi selülit, cildin alt tabakasının bakteriyel bir enfeksiyonudur. Halk arasında "selülit" denince akla gelen portakal görünümlü yağ dokusu (kozmetik selülit) ile karıştırılmamalıdır. Enfeksiyon genellikle kızarık, sıcak, şiş ve ağrılı bir cilt bölgesi olarak kendini gösterir. Özellikle sabah uyandığınızda, gece boyunca enfeksiyon yayılabileceği veya bölgede sıvı birikimi artabileceği için belirtiler daha belirgin olabilir.

Tıbbi selülit oldukça yaygındır. Her yaşta görülebilir ve Türkiye'de de sağlık kuruluşlarına başvuru nedenlerinden biridir.

Herkesi etkileyebilir; ancak diyabet, dolaşım bozukluğu, bağışıklık sistemi zayıflığı veya ciltte sürekli yaraları olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte yayılan kızarıklık
• Şişlik ve gerginlik hissi
• Kızarık bölgede sıcaklık artışı
• Dokununca artan ağrı veya hassasiyet
• Bazen ateş, titreme ve halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Yüksek ateş
• Huysuzluk veya aşırı uyku hali
• Kızarık ve şiş bir bölgeyi dokundurtmama
• İştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Belirtiler daha silik olabilir; ateş olmayabilir
• Bilinç bulanıklığı veya dalgınlık
• Genel durumda hızlı kötüleşme
• Düşme veya güçsüzlük

Nedenler

Ana nedenler

• Genellikle streptokok veya stafilokok gibi bakteriler ciltteki bir kesik, sıyrık, böcek ısırığı veya mantar enfeksiyonundan cilt altına girer.

Risk faktörleri

• Diyabet (şeker hastalığı)
• Bacaklarda ödem veya lenfödem (dolaşım sıvısı birikimi)
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar veya tedaviler
• Ciltte egzama, mantar enfeksiyonu veya kuru çatlaklar
• Aşırı kilo
• Damar yetersizliği

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ciltteki kızarıklık ve şişlik hızla büyüyorsa
• Ateş, üşüme veya titreme eşlik ediyorsa
• Kronik bir hastalığınız varsa, özellikle diyabet, ve şüpheli bir cilt bulgusu fark ettiyseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Küçük bir kesik veya böcek ısırığı çevresinde hafif kızarıklık varsa ve birkaç gün içinde geçmiyorsa
• Cilt yaralanmasından sonra yara bakımına rağmen iyileşme olmuyorsa

Tanı

Doktorunuz cilt bölgesini muayene eder, belirtilerinizi ve tıbbi geçmişinizi dinler. Tanı çoğunlukla muayene bulgularıyla konulur. Gerekirse Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarında ileri değerlendirme yapılır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kan testleri
• Açık bir yara veya apse varsa kültür için örnek alınması

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sonrası doktorunuz enfeksiyonun şiddetine göre tedavi planlayacaktır. Tedavi genellikle antibiyotikle başlar ve belirtiler birkaç gün içinde azalmaya başlar. Kontrol randevularına gitmeniz ve merak ettiklerinizi sormanız önemlidir.

Tedavi

Selülit tedavisinde temel amaç enfeksiyonu kontrol altına almak ve yayılmasını önlemektir. Erken dönemde ağızdan antibiyotik yeterli olabilir; daha ağır durumlarda hastanede damar yoluyla antibiyotik tedavisi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği antibiyotiği belirtilen süre boyunca aksatmadan kullanın
• Enfekte bölgeyi doktorunuzun önerdiği şekilde temiz ve kuru tutun
• Bacakta ise bölgeyi yukarıda tutarak şişliği azaltmaya çalışın
• İstirahat edin ve ağrıyan bölgeyi zorlamayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz uygun bir antibiyotik reçete edecektir; antibiyotiğin türü ve süresi enfeksiyonun şiddetine ve genel sağlık durumunuza göre belirlenir. Ağrı ve ateş için doktorunuzun önerdiği basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Ağır enfeksiyonlarda hastanede izlem ve damar yoluyla antibiyotik gerekebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer cilt altında apse (irin dolu şişlik) oluşmuşsa doktorunuz küçük bir işlemle bu birikimi boşaltabilir; bu genellikle muayene odasında lokal uyuşturma ile yapılır.

Bu durumla yaşamak

Tedavi süresince antibiyotiğinizi düzenli almak ve bölgeyi dinlendirmek en önemli adımdır. Kızarıklığın ve ağrının artmadığını günlük olarak kontrol edin. Artış fark ederseniz doktorunuza haber verin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Cildinizi tahriş eden dar giysilerden kaçının
• Bölgeyi kaşımaktan ve sert ovalamaktan kaçının
• Tırnaklarınızı kısa tutun ve cildinizi nemlendirin
• İyileşme sonrası cildinize uygun koruyucu nemlendiriciler kullanın

Diyet ve egzersiz

Bol su için ve dengeli beslenmeye özen gösterin; iyileşme için vücudun enerjiye ihtiyacı vardır. Enfekte bölgeyi zorlamadan, doktorunuz izin verdiğinde hafif hareketler yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciltteki görünüm değişikliği ve ağrı kaygı yaratabilir. Bu endişe normaldir. Tedavinin işe yaradığını görmek çoğu zaman kaygıyı azaltır; duygularınızı doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Selüliti tamamen önlemek her zaman mümkün değildir; ancak cilt bütünlüğünü korumak ve yaraları hızla temizleyip kapatmak riski önemli ölçüde azaltır. Ayak mantarı gibi cilt enfeksiyonlarını tedavi ettirmek de korunmada yardımcıdır.

Aşılar

Tetanoz aşınızın güncel olup olmadığını kontrol ettirmek, cilt yaralanmalarında ek bir koruma sağlar.

Tarama programları

Bu enfeksiyon için özel bir tarama testi yoktur. Riskli kişiler ciltlerini her gün kontrol etmeli ve oluşan yaraları hemen temizleyip doktoruna danışmalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Enfeksiyonun kan dolaşımına karışması (bakteriyemi)
• Sepsis adı verilen tüm vücudu etkileyen ciddi enfeksiyon tablosu
• Cilt altında apse oluşması
• Nadiren dokunun hasar görmesi veya ölmesi (nekroz)

Uzun vadeli görünüm

Erken tanı ve düzenli tedavi ile selülit çoğunlukla tamamen iyileşir. Tedaviye başladıktan sonraki birkaç gün içinde belirtiler azalmaya başlar. İlacınızı doktorunuzun önerdiği süre boyunca kullanmak, iyileşmenin en önemli parçasıdır.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.