Göğüs ve Sırt Ağrısı

Genel Bakış

Göğüs ve sırt ağrısı, göğüs kafesinde (göğüs boşluğunda) ya da sırtın herhangi bir yerinde hissedilen ağrı, sızı, baskı veya tutukluktur. Çoğu zaman kaslar, bağlar veya omurga kaynaklıdır ve ciddi bir sorun göstermez. Ancak bazı durumlarda kalp veya akciğer gibi önemli organlarla ilgili olabilir. Bu yüzden ağrının nedenini anlamak ve içinizin rahat etmesi için bir sağlık uzmanına danışmak en doğrusudur.

Evet, çok yaygındır. Aile hekimlerine başvuruların önemli bir bölümü göğüs ya da sırt ağrısı nedeniyle olur. Her yaşta görülebilir ve çoğu kişi hayatının bir döneminde bu tür bir ağrı yaşar.

Masa başında çalışanlar, uzun süre aynı pozisyonda kalanlar, ağır yük kaldıranlar ve hareketsiz bir yaşam sürenler daha sık etkilenir. Yaş ilerledikçe omurga kaynaklı ağrılar artar; kalp kaynaklı ağrı riski ise sigara kullananlarda, tansiyonu, şekeri veya kolesterolü yüksek olanlarda daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste batma, sızlama veya baskı hissi
• Sırtın üst ya da orta kısmında ağrı ve tutukluk
• Ağrının omza, boyuna veya kola yayılması
• Derin nefes alırken, öksürürken ya da dönerken artan ağrı
• Kaslarda gerginlik veya spazm hissi
• Belirli bir hareketle ortaya çıkan keskin ağrı
• Sabahları daha belirgin olan sertlik ve hareket zorluğu

Nedenler

Ana nedenler

• Kas ve bağ zorlanması: ağır kaldırma, ani hareket, uzun süre kötü pozisyonda oturma
• Omurga sorunları: boyun veya sırt fıtığı, kireçlenme (eklem aşınması), omurga eğriliği
• Kaburga veya kas zedelenmesi, düşme ya da çarpma gibi travmalar
• Duruş bozukluğu ve uzun süre hareketsiz kalma
• Stres, kaygı ve gerginlik; kasların istemsiz kasılması
• Solunum yolu enfeksiyonları, zatürre, akciğer zarı iltihabı
• Kalp kaynaklı nedenler: kalbi besleyen damarların daralması (anjina) veya kalp krizi
• Reflü: mide asidinin yemek borusuna kaçması ve göğüste yanma hissi
• Zona gibi sinir kaynaklı ağrılar
• Safra kesesi veya pankreas sorunları; sırta vuran ağrı yapabilir

Risk faktörleri

• Hareketsiz yaşam ve uzun süre oturarak çalışma
• Ağır yük kaldırma veya yanlış kaldırma tekniği
• Fazla kilo
• Sigara kullanımı
• Yoğun stres ve yetersiz uyku
• İleri yaş
• Yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve yüksek kolesterol
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Kas güçsüzlüğü ve kemik erimesi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğsünüzde baskı, sıkışma veya ezilme hissi varsa ve birkaç dakikadan uzun sürüyorsa hemen 112'yi arayın
• Ağrı kola, çeneye, boyuna veya sırta yayılıyorsa
• Nefes darlığı, terleme, bulantı veya bayılma varsa
• Ateş, öksürükle kan gelmesi veya şiddetli nefes alma güçlüğü varsa
• Bacaklarda kuvvet kaybı, uyuşma veya idrar kontrolünde bozulma varsa
• Ani ve çok şiddetli bir sırt ağrısı başladıysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ağrı bir haftadan uzun sürüyorsa
• Ağrı tekrar tekrar geri geliyor ve günlük işleri zorlaştırıyorsa
• Ağrıya kilo kaybı, gece terlemesi veya iştahsızlık eşlik ediyorsa
• Geceleri sizi uyandıran bir ağrı varsa
• Ağrı kendi başınıza aldığınız basit önlemlerle geçmiyor veya artıyorsa
• Eforla ortaya çıkıp dinlenince geçen göğüs ağrısı varsa; bu mutlaka değerlendirilmelidir

Tanı

Doktorunuz önce sizi dikkatle dinler: Ağrı nerede? Nasıl bir ağrı; batma mı, baskı mı, yanma mı? Ne kadar sürüyor, neyi artırıyor, neyi azaltıyor? Ardından fizik muayene yapılır; stetoskopla kalp ve akciğerler dinlenir, göğüs kafesi ve omurga elle kontrol edilir, hareketler değerlendirilir. Kalp kaynaklı bir neden düşünülürse EKG gibi testler istenir. Çoğu zaman tanı muayene ve birkaç basit test ile konur.

Yapılabilecek testler

• EKG (kalbin elektrik kaydı): kalp ritmini ve kalp krizi belirtilerini gösterir
• Kan testleri: kalp kası hasarını veya iltihabı gösteren tetkikler
• Akciğer filmi: akciğerler ve kemikler hakkında bilgi verir
• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonu): kalp kapaklarının ve kasının çalışmasını gösterir
• Gerekirse omurga için manyetik rezonans (MR) veya bilgisayarlı tomografi (BT)
• Reflü şüphesinde mide değerlendirmesi ya da solunum testleri

Randevunuzda neler beklenir

Çoğu kişi için süreç kısa ve rahattır. Muayene genellikle 10-20 dakika sürer. Bazı sonuçlar aynı gün, bazıları birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuçları sizinle açıkça paylaşır ve gerekirse sizi kardiyoloji, ortopedi veya göğüs hastalıkları gibi bir uzmana yönlendirir. Testlerin hepsi herkes için gerekmez; doktorunuz öykünüze göre hangilerinin anlamlı olduğuna karar verir.

Tedavi

Tedavi tamamen ağrının nedenine bağlıdır. Kas ve iskelet kaynaklı ağrılarda amaç kasları rahatlatmak, hareketi güvenli hale getirmek ve ağrıyı azaltmaktır. Kalp, akciğer veya mide kaynaklı bir neden bulunursa tedavi buna göre planlanır. Çoğu durumda cerrahi girişim gerekmez.

Evde kişisel bakım

• İlk bir iki gün ağrıyan bölgeyi zorlayan hareketlerden kaçının; ancak tamamen yatmaktan da kaçının, hafif hareket iyileşmeyi destekler.
• Kas gerginliği için ılık uygulama rahatlatıcı olabilir; şişlik veya yeni bir zedelenme varsa soğuk uygulama tercih edilebilir.
• Duruşunuzu düzenleyin: ekran göz hizasında olsun, her 30-45 dakikada bir kalkıp birkaç adım atın.
• Uyurken başınızı ve boynunuzu destekleyen uygun bir yastık kullanın.
• Ağır bir şey kaldırırken dizlerinizi bükün ve yükü vücudunuza yakın tutun.
• Bol su için, sigaradan uzak durun.
• Derin ve yavaş nefes egzersizleri ile stres kaynaklı kas gerginliğini azaltabilirsiniz.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrının nedenine göre bir tedavi planı hazırlar. Kas ve iskelet kaynaklı ağrılarda ağrıyı hafifletmeye ve kasları gevşetmeye yönelik ilaçlar önerilebilir; bu ilaçlar yalnızca doktorunuzun uygun gördüğü şekilde ve genellikle kısa süreli kullanılmalıdır. Fizik tedavi, düzenli egzersiz programı, masaj ve sıcak-soğuk uygulama sık başvurulan yöntemlerdir. Reflü kaynaklı ağrıda mide asidini azaltmaya yönelik bir tedavi, enfeksiyon varsa doktor kararıyla uygun antibiyotik tedavisi, kalp kaynaklı ağrıda ise kardiyoloji değerlendirmesi ve buna uygun tedavi gerekir. Hiçbir ilacı kendi başınıza veya bir başkasının önerisiyle kullanmayın; doz ve kullanım süresi konusunda mutlaka doktorunuza ya da eczacınıza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat nadiren gerekir. Fıtık nedeniyle sinir basısı ciddi ise, bacaklarda kuvvet kaybı ya da idrar-dışkı kontrol sorunu gelişmişse veya kalbi besleyen damarlarda ciddi darlık saptanırsa cerrahi girişim gündeme gelebilir. Böyle bir karar her zaman ilgili uzman hekimler tarafından, sizinle birlikte ve tüm seçenekler konuşularak verilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük hayatta yapacağınız küçük düzenlemeler çok işe yarar. Ağrıyı tetikleyen hareketleri fark edin ve bunları daha kontrollü yapın. Çalışma masanızı, sandalyenizi ve ekran yüksekliğini kendinize göre ayarlayın. Ağır çanta veya poşetleri tek tarafta taşımak yerine iki ele bölüştürün. Ağrı arttığında kısa bir mola verip yavaş nefes almak ve hafif germe hareketleri yapmak rahatlatıcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftanın çoğu günü 20-30 dakika yürüyüş yapın
• Sırt ve karın kaslarını güçlendiren düzenli egzersizler yapın
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek isteyin
• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Yeterli uyuyun; yetişkinler için genellikle günde 7-9 saat önerilir
• Uzun süre hareketsiz kalmayın, saatte bir kısa mola verin

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme hem kilo kontrolü hem de damar sağlığı için önemlidir: bol sebze ve meyve, tam tahıllar, zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar; tuzu ve işlenmiş gıdaları sınırlamak faydalıdır. Egzersizde amaç kendinizi zorlamak değil, düzenli olmaktır. Yürüyüş, yüzme ve hafif germe hareketleri çoğu kişi için uygundur. Yeni bir egzersiz programına başlamadan önce, özellikle kalp hastalığı riskiniz varsa doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ağrı, özellikle haftalarca sürdüğünde yorucu olabilir; uyku bozulabilir, kaygı ve moral bozukluğu artabilir. Bu çok anlaşılır bir durumdur ve yalnız değilsiniz. Stres ve kaygı kas gerginliğini artırarak ağrıyı daha belirgin hale getirebilir; bu kısır döngüyü kırmak için nefes egzersizleri, düzenli uyku ve güvendiğiniz kişilerle konuşmak yardımcı olur. Ağrı günlük hayatınızı belirgin şekilde etkiliyorsa ya da kendinizi umutsuz hissediyorsanız bir ruh sağlığı uzmanından destek istemekten çekinmeyin. Acil bir ruh sağlığı krizi durumunda 112'yi arayabilir veya en yakın acil servise başvurabilirsiniz.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski belirgin şekilde azaltabilirsiniz. Düzenli hareket, doğru duruş, doğru kaldırma tekniği ve sağlıklı kilo en etkili adımlardır. Kalp kaynaklı ağrılar açısından sigarayı bırakmak, tansiyon ve kolesterolü kontrol altında tutmak büyük fark yaratır.

Aşılar

Grip, zatürre ve COVID-19 gibi solunum yolu enfeksiyonları bazen göğüs ağrısına yol açabilir. Bu enfeksiyonlardan korunmak için yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun aşıları doktorunuza veya eczacınıza sorabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimi ve risk grubu önerileri bu konuda yol göstericidir.

Tarama programları

Göğüs ve sırt ağrısı için tek başına kullanılan bir tarama testi yoktur. Ancak kalp ve damar sağlığınız için tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerinizin düzenli olarak kontrol ettirilmesi önerilir. Aile hekiminiz yaşınıza ve risklerinize göre hangi kontrollerin uygun olduğunu söyleyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp kaynaklı bir ağrı gözden kaçarsa ciddi sonuçlar doğurabilir; bu nedenle yeni ve açıklanamayan göğüs ağrısı mutlaka değerlendirilmelidir.
• Uzun süre ele alınmayan kas ve iskelet ağrıları kronikleşebilir, hareket kısıtlılığına ve kas güçsüzlüğüne yol açabilir.
• Sinir basısı ilerlerse uyuşma, kuvvet kaybı veya idrar kontrol sorunları gelişebilir.
• Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar, örneğin zatürre, ağırlaşabilir.
• Sürekli ağrı uykuyu, ruh halini ve iş yaşamını olumsuz etkileyebilir.

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu: göğüs ve sırt ağrılarının büyük bölümü birkaç hafta içinde düzelir ve kalıcı bir sorun bırakmaz. Doğru duruş, düzenli hareket ve gerektiğinde doktora danışmak çoğu kişi için yeterlidir. Ağrınız uzun sürerse veya tekrarlarsa nedeni araştırılır ve uygun şekilde ele alınır; çoğu durumda kişi kısa sürede günlük yaşamına rahatça döner.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.