Gece Boğulma Hissi

Genel Bakış

Gece boğuluyormuş hissi, uykuda aniden boğazda bir tıkanma, daralma veya nefes alamama hissiyle uyanmaktır. Bu his genellikle kısa sürer ama korkutucu olabilir. Tıpta bu duruma 'gece laringospazmı' veya 'yutak kasılması' da denir.

Evet, oldukça yaygındır. Birçok kişi hayatının bir döneminde bu hissi yaşar. Özellikle reflü hastalığı olanlarda sık görülür.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak reflü hastalığı olanlar, astımı olanlar, uyku apnesi sendromu yaşayanlar, aşırı kilolu bireyler ve hamilelerde daha sık görülür. Ayrıca stresli dönemlerde de ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uykudan aniden nefes alamama hissiyle uyanmak
• Boğazda bir şey sıkışmış gibi hissetmek
• Öksürük veya boğaz temizleme ihtiyacı
• Ağızda ekşi veya acı tat
• Göğüste yanma (mide yanması)
• Çarpıntı veya terleme eşlik edebilir

Çocuklarda belirtiler

• Gece öksürüğü ve huzursuzluk
• Beslenme sonrası ağlama veya kusma
• Uykuda nefes durması (apne) belirtileri
• Büyüme geriliği (kronik reflü varsa)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sık sık gece uyanma ve boğazda takılma hissi
• Ses kısıklığı ve kronik öksürük
• Yutma güçlüğü
• Göğüs ağrısı (kalp krizi ile karışabilir)

Nedenler

Ana nedenler

• Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) – mide asidinin yemek borusuna kaçması
• Uyku apnesi – uyku sırasında solunumun durması
• Astım veya alerjik reaksiyonlar
• Stres ve anksiyete (panik atak benzeri durumlar)
• Boğaz kaslarının istemsiz kasılması (laringospazm)
• Yemek borusunda darlık veya tümör (nadir)

Risk faktörleri

• Fazla kilo veya obezite
• Yatmadan hemen önce yemek yeme
• Yağlı, baharatlı veya asitli yiyecekler tüketme
• Alkol veya sigara kullanımı
• Hamilelik
• Uyku apnesi için kalın boyun veya bademcik büyümesi
• Kalp yetmezliği gibi kronik hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes alıp vermekte zorlanıyorsanız hemen 112'yi arayın.
• Boğulma hissiyle birlikte morarma, bayılma veya şiddetli göğüs ağrısı varsa acil servise gidin.
• Bu belirtiler sık sık tekrarlıyorsa ve gün içinde de nefes darlığınız oluyorsa doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Gece boğulma hissiniz haftada birden fazla oluyorsa bir aile hekimine veya iç hastalıkları uzmanına görünün.
• Mide yanması, ses kısıklığı veya kronik öksürük eşlik ediyorsa
• Uyku kaliteniz bozuluyorsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikâyetlerinizi ve tıbbi geçmişinizi dinler. Fizik muayene yapar. Gerekirse bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Üst sindirim sistemi endoskopisi – yemek borusuna kameralı bir tüp ile bakılır
• 24 saatlik pH metre – yemek borusundaki asit seviyesi ölçülür
• Uyku testi (polisomnografi) – uyku apnesi şüphesi varsa
• Alerji testleri
• Akciğer röntgeni veya solunum fonksiyon testleri
• Boğaz kültürü veya görüntüleme (nadiren)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde doktorunuz sizi detaylıca dinleyecek ve muayene edecek. Testler genellikle ağrısızdır ve kısa sürer. Endişelenmenize gerek yok, doktorunuz size her adımda rehberlik edecektir.

Tedavi

Tedavi, boğulma hissine neden olan duruma göre belirlenir. En sık neden reflü olduğu için genellikle mide asidini azaltan ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri ile başlanır. Uyku apnesi varsa özel cihazlar veya cerrahi gerekebilir. Stres veya anksiyete durumunda psikolojik destek önerilir.

Evde kişisel bakım

• Yatmadan en az 3 saat önce yemek yemeyi bırakın.
• Yastığınızı yükselterek veya yatağın baş kısmını yükselterek uyuyun.
• Baharatlı, yağlı, asitli yiyeceklerden (kola, domates, turunçgiller) kaçının.
• Sigara ve alkol kullanımını azaltın veya bırakın.
• Kilo vermeyi deneyin (fazla kiloluysanız).
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya meditasyon yapın.
• Bol giysilerle uyuyun, sıkı kemer veya kravat kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar (proton pompası inhibitörleri gibi) veya mide hareketlerini düzenleyen ilaçlar önerebilir. Uyku apnesi için CPAP cihazı (uyku sırasında kullanılan hava maskesi) kullanılabilir. Anksiyete veya panik atak durumlarında psikoterapi veya ilaç tedavisi uygulanabilir. Astıma bağlı ise astım ilaçları düzenlenir. Lütfen doktorunuzun önerdiği tedaviyi aksatmayın ve ilaçları reçete edildiği şekilde kullanın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi genellikle gerekmez. Ancak şiddetli reflü ilaçlara yanıt vermiyorsa veya yemek borusunda daralma / fıtık varsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Uyku apnesinde cerrahi nadiren yapılır (örneğin bademcik büyümesi varsa). Doktorunuz gerekli durumlarda sizi bir uzmana yönlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Gece boğulma hissi uyku düzeninizi etkileyebilir. Ancak altta yatan neden tedavi edildiğinde şikâyetler azalır. Günlük yaşamınızda reflüyü tetikleyen yiyeceklerden kaçınmak, uyku pozisyonunuzu düzenlemek ve stres yönetimi yapmak önemlidir. Kendinizi iyi hissetmediğinizde doktorunuza danışmaktan çekinmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemeklerden sonra hemen yatmayın, en az 3 saat bekleyin.
• Yatağınızın başını 15-20 cm yükseltin (özel yastık veya takoz kullanabilirsiniz).
• Sağlıklı kilonuzu koruyun.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Stresi yönetmek için yürüyüş, yoga veya meditasyon yapın.
• Düzenli uyku saati belirleyin ve yatak odanızı karanlık, sessiz tutun.

Diyet ve egzersiz

Mide asidini azaltmak için az yağlı, az baharatlı, posalı besinler tercih edin. Kafein, çikolata, nane, soğan, sarımsak gibi yiyecekler reflüyü tetikleyebilir. Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz (yürüyüş, yüzme) yapın. Ancak ağır egzersizler mide basıncını artırabileceğinden, yemekten hemen sonra spor yapmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gece boğulma hissi korkutucu olabilir ve uyku kalitesini bozarak gündüz yorgunluğuna, kaygıya ve depresyona yol açabilir. Bu durumun geçici ve tedavi edilebilir olduğunu unutmayın. Kaygı duyuyorsanız bir psikolog veya psikiyatristten destek alın. Kriz anında 112'yi aramaktan çekinmeyin.

Önleme

Bazı durumlarda önlemek mümkündür. Sağlıklı beslenme, kilo kontrolü, sigara ve alkolden uzak durma, yatmadan önce yemek yememe gibi yaşam tarzı değişiklikleri riski azaltır. Stres yönetimi de önemlidir. Altta yatan bir hastalık varsa (reflü, uyku apnesi gibi) düzenli tedavi ile ataklar önlenebilir.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Ancak reflü veya uyku apnesi şüpheniz varsa doktorunuza başvurarak uygun testleri yaptırabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik reflü nedeniyle yemek borusunda iltihaplanma (özofajit) ve yara oluşumu
• Uyku apnesi tedavi edilmezse kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve inme riski artar
• Sürekli uyku bölünmesi gündüz yorgunluğuna, konsantrasyon bozukluğuna ve iş kazalarına yol açabilir
• Nadiren yemek borusu kanseri riski (çok uzun süreli tedavisiz reflüde)

Uzun vadeli görünüm

Gece boğulma hissi genellikle iyi huylu bir durumdur ve uygun tedaviyle tamamen düzelir. Altta yatan neden ne olursa olsun, doğru tanı ve tedavi ile şikâyetler büyük ölçüde azalır. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinerek bu hissin tekrarlamasını önleyebilirsiniz. Umutsuzluğa kapılmayın, çoğu insan tedavi sonrası rahat bir uyku düzenine kavuşmaktadır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.