Kabızlık ne anlama gelebilir?

Genel Bakış

Kabızlık, bağırsak hareketlerinin seyrek olması veya dışkılamanın zor ve ağrılı olması durumudur. Genelde haftada üçten az dışkılama olarak tanımlanır.

Kabızlık çok yaygın bir sorundur; her 10 kişiden 1'ini etkiler.

Herkes kabızlık yaşayabilir, ancak kadınlar, yaşlılar ve hareketsiz yaşam sürenler daha sık etkilenir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Haftada üçten az dışkılama
• Sert, kuru veya topak topak dışkı
• Dışkılamak için zorlanma
• Tuvaletten tam boşalamama hissi
• Karında şişkinlik veya rahatsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde huzursuzluk, ağlama, bacaklarını karnına çekme
• Dışkılama sırasında ağrı veya korku
• Küçük, sert dışkı parçaları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Seyrek dışkılama
• Karın ağrısı ve şişkinlik
• İlaçlara bağlı kabızlık daha sık
• Bağırsak hareketlerinde değişiklik fark edilmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Yetersiz lif alımı
• Yeterli su içmemek
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Bazı ilaçlar (ağrı kesiciler, antidepresanlar)
• Stres ve günlük rutinde değişiklikler

Risk faktörleri

• Yaşlılık
• Hamilelik
• Diyabet veya tiroid hastalığı gibi kronik durumlar
• Bağırsak tembelliği (yavaş geçiş)
• Pelvik taban kaslarında zayıflık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli karın ağrısı
• Dışkıda kan
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Kabızlıkla birlikte kusma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 3 haftadan uzun süren kabızlık
• Diyet değişikliklerine rağmen düzelmeyen durum
• Ailenizde kolon kanseri öyküsü varsa

Tanı

Doktorunuz tıbbi geçmişinizi dinleyecek, fizik muayene yapacak ve gerekirse birkaç test isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Rektal muayene (parmakla muayene)
• Kan testleri (tiroid, şeker)
• Kolonoskopi veya görüntüleme (şüphe varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır. Doktorunuz yaşam tarzınız, beslenme alışkanlıklarınız ve kullandığınız ilaçlar hakkında sorular soracaktır.

Tedavi

Kabızlık tedavisi öncelikle yaşam tarzı değişiklikleriyle yapılır. Gerekirse doktorunuz ilaç veya diğer tedaviler önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Lifli gıdalar tüketin (sebze, meyve, tam tahıl)
• Günde en az 8-10 bardak su için
• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş)
• Tuvalete çıktığınızda acele etmeyin
• Kahve gibi kafeinli içecekleri azaltın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerektiğinde dışkı yumuşatıcılar, bağırsak hareketini artıran ilaçlar veya lavman önerebilir. Bu ilaçlar kısa süreli kullanım içindir; uzun süre kullanılmamalıdır. Kendi başınıza ilaç kullanmadan önce doktora danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, bağırsak tıkanıklığı veya darlık gibi durumlarda cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Kabızlıkla baş etmek için beslenme ve egzersiz alışkanlıklarınızı düzenleyin. Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli tuvalet alışkanlığı geliştirin (her gün aynı saatte)
• Stresten kaçının, gevşeme teknikleri uygulayın
• Yeterli uyuyun

Diyet ve egzersiz

Bol lifli beslenin (günde 25-30 gram), posalı gıdalar tüketin. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren kabızlık kaygı ve mutsuzluğa neden olabilir. Bu normaldir; doktorunuzla duygusal durumunuzu da paylaşın.

Önleme

Kabızlık genellikle önlenebilir. Yeterli lif, su ve egzersiz kabızlığı büyük ölçüde engeller.

Tarama programları

Rutin tarama önerilmez. Ancak ailede kolon kanseri varsa veya 50 yaş üzeriyseniz doktorunuz kolonoskopi önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Hemoroid (basur)
• Anal fissür (makat çatlağı)
• Bağırsak tıkanıklığı (çok nadir)
• Dışkı tıkanması (fekal impaksiyon)

Uzun vadeli görünüm

Kabızlık çoğu zaman basit önlemlerle düzelen, tedavi edilebilir bir durumdur. Uzun süreli kabızlıkta bile yaşam kalitesi iyileştirilebilir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.